Kuranla Tanışıyorum

Askerlik bitmişti. Orada tanıştığım ve daima beraber olduğum arkadaşların hepsi de benden önce çıkıyorlardı. Çünkü onlar benden önce gelmişti. İkisi iki gün biri de bir gün önce çıktı. Fakat hepsi de gitmeden beni beklediler. Bir otelde buluştuk. Özgürlük ne kadar güzeldir. Oturmak, bir çay bile içmek ama özgür, baskı altında, korkutularak değil. Onların beni beklemesini tabii ki istiyordum, ama beni beklemelerini de söyleyemezdim. Bu bana egoistçe bir istek gibi geliyordu. Fakat beni bekledikleri için hem seviniyor hem de minnet duyuyordum. Genelde herkes çekip gitmişti. Biz ise birlikte önce Antalya’ya sonra da Alanya’ya gideriz dedik. İki ay beraber hep belli şartlar altında yaşamıştık, fakat şimdi şartlar, durumlar farklıydı. Birbirimizi bir de böyle tanımak mı istiyorduk bilmiyorum. Belki de bu bizimkisi hiçbir şey düşünmeden, sadece sevincimizi paylaşmaktı. Onlar hemen Antalya’daki bir geneleve gittiler. Ben gitmem dedim. Bir arkadaş daha vardı, iki de karısı varmış. Biri Türk biri Alman; Almanla nikâhlı, Türk’le de imam nikâhıyla oturacakmış. Daha sonraları bir türlü mutlu olmadığını duydum. Neyse, bu arkadaş biraz dindar gibiydi. Bu dindarlığı severek mi yapıyordu, zannetmem. Belki öyle yetişmişti de ondan mı, bilmiyorum. Allah hakkında bilgisi falan yoktu. Fakat ben “gitmem” deyince o da etkilenip “ben de gitmeyeceğim” dedi. Öbür iki arkadaş ise ısrar ediyorlar, ne olur gelin bir bakın diye. Ben de “zaten sırf onun için gelmem ya” diye işi şakaya vuruyordum. Bunlar bizim kararlı olduğumuzu anladılar ve gittiler. Biz arabada bekliyorduk. Epeyi oldu ve saatler geçti gelmediler. Benim yanımdaki merak etmeye başladı. İkide bir “gel bir bakalım ne oldu bunlara” diyor. Ben ise atlatıyordum, çünkü benim için oraya gitmek çok büyük denenme demekti. Sonunda artık dayanamadı ve hadi gel dedi. Ben de hep atlatmak için “sen git bari ben de yalnız burada arabada beklerim, belki o arada gelirler de sen de boşuna gitmiş olmazsın, hemen arkandan onlardan birini gönderirim” diyorum ama nafile. İlle de gidecektim. İyi dedim ve içimden de düşünüyorum: “Sen bu kadar zayıf mısın? Neresi olursa olsun, eğer bir insan değerliyse, yerler ve şartlar onun bu değerini bozmaz ki” diyordum. Yine içimden:” Altın çamura düşünce özelliği bozulur mu?” diye geçiriyordum. Biz ille de o evlere girdik, her birine bakıyoruz, nerede bunlar, yoksa bir olay mı oldu diye. O kadınların hepsi de bizlere davetkâr bakıyorlar ve birbirinden de güzeller. “Onlarla bir gece geçirmek ne kadar da kolay” diye düşünüyordum. Hâlbuki insan öyle kadınları sokakta görse, “böyle bir şey sanki hiç olamaz” der içinden. Burada ise bu kadınlar para karşılığında sanki kiralık araba gibi senin oluyorlardı. Bazı arabayı insan belkide hiç alamayacak, ama kiraladığı zaman işte o günlük onun oluyor. Hele insan, arabaya hiç benzetilir mi. Maalesef ki öyle. Biz ne kadar baktıysak da ben sanki buzmuşum gibi çıktım, ama içimde ise yanar dağlar patlıyordu. Arkadaşları bulamadık, arabaya gittik ve onlar da sonra teker teker geldiler.

Ben kendim bu işe şaşmıştım. Hayretle kendi kendime düşünüyordum, bu nasıl mümkün oldu da ben bir şey yapmadan geri geldim diyordum. Seviniyordum, güçlü bir iradeye sahip olmak beni sevindiriyordu. Sadece bir kere Mukaddes Kitabı okumak, bende bu isteği, bu değişiklikleri yapmıştı. Bir yılın içinde ben Mukaddes Kitabı okurken, o yaşlı Şahitler belki bütün hepsi 10 kere gelmişlerdi. Fakat benim yatağımda yatarak okurken edindiğim o bilgiler beni değiştirecekmiş, bunu hiç düşünemezdim.

Daha sonra bir gün de beraber Alanya’da kalıp birbirimizden ayrıldık. Ben Gemlik’e, annemin hiç görmeden kiraladığı bir daireye gidecektim. Oraya ben askerdeyken İstanbul’dan taşındılar. İsli puslu aralık ayıydı. Ev, eşyalar, her yer her yerdeydi. Tam askerden gelinip de rahatlanacak bir yer hiç değildi. Annem öyle düzensizliği, dağıtmayı, sık sık ev değiştirmeyi çok severdi. Çocukken hatırladığım kadarıyla biz hep taşınır ev değiştirirdik. Sanki İstanbul’un her semtini dolaştık. Muhakkak nedenleri de vardır. 130 metrekarelik daireye eşyalar sığmamış! Annem bir adamla da beraber kalıyordu. Ziraat Mühendisi Nihat Bey, birçok görevlerde çalışmış ve emekliliğinden sonra da Ülker fabrikasında müdürlük yapmış. Ben Nihat baba derdim. Çok sohbet eder, dinlemekten ziyade konuşmaya bayılan biriydi. İkisi de yaşlıydı. Adamın eşyaları ile anneminkiler birleşince, iki evin yıllardır birikimi bir daireye sığmazdı tabii. İş yine bana düşüyordu. Her şey yapılır da, yeter ki karşındaki memnun olsun ve yaptığına değer versin. Benim düzenli rahat bir ortam istemem yalnız kendim için değil, o kişiler içinde rahattır diye inanıyordum. Oysa annem böyle şeylere hiç değer vermiyordu. Çocukluktan beri verdiğim bu gibi mücadelelerde, insanların birbirinden çok farklı yanlarının olduklarını gördüm; annen, kardeşin hatta çocuğun da olsa bu böyle. Hiç tanımadığın, çok uzaklardan biri aynen senin hoşlandığın şeylerden hoşlanırken, birçok konularda senin gibi düşünürken; o kadar yakın bir arada yaşadığın, aynı evi aileyi ve eğitimi paylaştığın kişiler ise birbirlerine o kadar zıttırlar ki, insan hayretler içine düşer. Yine de dünyada en sevdiğim insan annemdi. Fakat bu sevgi mutluluktan ziyade genelde acı veriyordu. Ben yuvalarda, o insanlardan gördüğüm şeylerden sonra annem bana melek gibi gelmişti. Altımı ıslattığım zaman, hiçbir kere bile beni azarlamadı. Annem bu durumun benim elimde olmadığını anlayan tek kişiydi. Belki de bu yüzden çok minnet duyuyordum. İki kere hariç annem hiçbirimizi dövmemişti. O ikisi de bana patladı. Birincisinde haklıydı, ama ikincisinde hâlâ haklıydı diyemiyorum. Annem de her insan gibi, hataları da iyi özellikleri de olan bir insandı. Bence en çok bizlere, yani çocuklarına karşı daha da iyiydi. Herkese karşı misafirperverdi, cömertti. Kimseye gitmeyi sevmezdi, ama herkesi, kim gelirse gelsin yedirip içirip öyle gönderirdi. O zaman mutlu oluyordu. Demek ki İsa Mesih’in, “vermek almaktan daha büyük mutluluktur” (Elçilerin işleri 20:35)duygusu annemde tabiatıyla ağır basıyordu. İnsanlığın çoğunluğu ise kendilerinde tam ters bir duyguyu geliştirmişlerdir. Onlar için, “almak vermekten daha mutludur” prensibi geçerli! En çok da dindar olanlar için! Olabilir, insanların büyük çoğunluğu böyledir de fakat dindar olanların böyle olması daha bir ters. Çünkü Allah cömert ve cömert olanı seviyor. Peki dindarlar ise neden tam tersine en çok parayı severler? Dünyevi dediğimiz bir insanı tatmin etmen için çok vermen gerekirken, dindar biri çok azla da yetinir. Ama sen yeter ki ver, o da alsın! Genç Şahitlerin kapı kapı vaaz ederken hemen hemen hepsinin rüyası, zengin birinin kapısından içeri girmek, bir de o zenginin bunun anlattıklarına inanmasıdır. Tabii altında yatan düşünce malum. Zaten bu düşünce onların yönetim kurullarının prensibi olmuş ise, kendisi neden farklı düşünsün? Onlar da aynı hülyalardalar! Öyle birini de buldu mu ondan ne bekleyecek? Bütün barajın suları artık onlara dönüp akacak. Çoğunlukla böyle de olmuştur. Zengin olan ki, cömert olması şart, artık her şeyini onlarla paylaşacak. Bu ümitle insanlara yaklaşmak Allah’ın hoşuna gider mi? Fakat dikkat edildiğinde Şahitler hiçbir şans oyunu oynamazlar. Ne piyango ne loto, hatta parasız bile olsa şans oyunlarından kaçınırlar. Gizli yapanları hariç, bilinmez. Bunlara günah diye inanırlarken, peki ya bu ne! Yalnız Şahitler mi böyle? Dedim ya dindar geçinen cömert bir insana en azından ben rastlamadım. İyileri de vardı, hikmetlileri de vardı, bilgilileri de vardı da cömerti yoktu. Muhakkak o da vardır da ben görmedim! Fakat şunu da söylemeliyim ki, içlerinde çok ama çok azı hiçbir şey beklemeden, severek evinde ağırlamıştır. En önemlisi, o misafire bir rahatlık vermiştir. Ben yaklaşık yirmi yıllık ilişkimde böyle olan en fazla iki ya da üç aileye rastlamışımdır. Fakat genelde maddeye çok değer verirler. Allah’ı tanıyan, sanki maddi değerlere daha da çok sarılıyor. Hâlbuki Allah ise tam ters değerleri öğretir. Ruhi şeylere değer verilmesini ister. Mesela, İsa Matta 6:19-21’de:

“Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas yiyip bitirir, hırsızlar da girip çalarlar. Bunun yerine kendinize gökte hazine biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir ne de hırsızlar girip çalar. Hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacaktır.” der.

Demek ki hazine diye neye değer veriyorsak, yüreğimiz de orada demekmiş. Öyle ise bu açıklamadan, kendi tecrübelerimden, tarihteki gerçeklerden, dindarların yüreklerinin nerede oldukları belli değil mi? Yıllarca evine gelirler, yerler içerler, kendilerinin nerede oturduğunu bile ancak yıllar sonra öğrenirsin. Sözüm ona Allah’ı tanıtırlar. Hâlbuki onların işlerine baktığın zaman kendi kendine, “olamaz yahu” dersin. İçinden, “Allah böyle şeyler yap demez, dememiştir de” diye geçirirsin. Yüz tane olaydan artık dayanamayıp patlarda, içindekileri onlardan birine söylersen; kötü yine sen olursun. Neden söyledin diye. Dediğim gibi para için insanlar her şeyi yapmışlar. Savaşlar sanki ne için yapılmış? Napolyon da bu gerçeği devlet adamlarıyla bir masada konuşurken dile getirerek söylüyor. “Biz sadece para için savaşırız” demesi üzerine İngiliz onu küçümseyerek, “biz onur ve şerefimiz için savaşırız” diye cevap verince Napolyon cevabı yapıştırıp: “Herkes kendinde olmayan şey için savaşır!” diyor.

Parayı bir efendi gibi görenler için ise İsa Mesih:

“Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez. Ya birinden nefret edip öbürünü sever, ya da birine bağlanıp öbürünü hor görür. Siz hem Tanrıya hem de paraya (mammona, zenginliğe) kulluk edemezsiniz” diye söylerMatta 6:24 de. Bu ayetler kişiyi maddi değerlere karşı ölçülü olmaya yönlendirirken, kesinlikle Allah ile maddi şeyleri birbirine karıştırmamayı da vurgular. Kuranda da devamlı bu dünya malı ve servetine değer vermememiz gerektiği söylenir. (Bakara (2):200) Şahitlerin bir kongresindeki konuşmacı şöyle söylemişti: “Para çok kötü bir efendi ama çok iyi bir hizmetçidir”. Her ne kadar onlar böyle vaazları kendi menfaatleri için veriyorlarsa da bu söz çok doğruydu. Demek ki bu bizim onu hangi gözle gördüğümüze bağlıydı. Eğer parayı her şeyden üstün tutuyorsak, o bizim Allah’ımız demektir. Eğer zevki her şeyden üstün tutuyorsak, bu sefer o bizim Allah’ımız demektir. Kendimizi her şeyden üstün görüyorsak, o zaman da kendi kendimizi Allah yapıp ilahlaştırmış oluruz. Daha doğrusu, neyi ve kimi her şeyden üstün tutuyor isek, o bizim Allah’ımız demektir. Eğer gerçek Allah’ı her şeyden üstün tutuyorsak, Allah’a iman ettik ve onun kanunlarını, prensiplerini kabul ettik demektir. Hiç kimseden, “ben paraya tapıyorum” demesi beklenmemeli. Bunu kişinin kendisi işleriyle gösterir. Bu, her şeyden üstün tutma değerini bazen insanlar arabasına, karısına, mücevherlerine, işte kariyer yapma hırsına da verebilir. O zaman kişi kariyerini, karısını, arabasını, mücevherlerini, hatta modayı takip etmeyi bile Allah yerine koymuş, putlaştırmış demektir. Bu yüzden Kutsal kitaplarda:

“İnsanın Tanrıyı, bütün yüreğiyle, bütün anlayışıyla ve bütün gücüyle sevmesi, komşusunu da (insanları) kendisi gibi sevmesi, bütün yakmalık sunulardan ve kurbanlardan daha önemlidir” diye geçer İncil-Markos 12:33 de. Bununla Allah, severek, istekli canla, bütün gücümüzü, anlayışımızı ve yüreğimizi kendisine vermemiz gerektiğini belirtiyor. O’na böyle yaklaşmalıyız. İkiyüzlülükle, sanki angarya bir iş yapıyormuşuz gibi değil. Zaten bu ayetlerin hiçbiri egoistliğe, bencilliğe, menfaate yer vermez. Bazıları bunları değersiz küçük teferruatlar diye görüyor. Hâlbuki bunlar o kişinin, o dinin, o devletin vs. meyveleri demektir. Bir ağaç tek bir meyveden ibaret olarak düşünülemez. Aynı olan birçok meyveleri vardır. Meyveleri ne kadar çok çürükse, o ağaca kötü meyve veren ağaç denir. Cimrilik, yalan, merhametsizce davranmak, sevgiden uzak, adaletsiz, yalan, bunların her biri kötü meyve değildir de nedir? Hepimizin kötü meyveleri var. Fakat “biz olmazsak kurtulamazsınız” diyenlere bu konularda daha çok dikkat edilmez mi? Onlarda iyi meyveler aranmaz mı? İşte bu yüzden dinler, hangisi olursa olsun, tarih boyu çok kötü meyveler üretmişlerdir. Fakat İsa Mesih aldanmayalım diye güzel bir kural koyuyor. “Onları meyvelerinden tanıyacaksınız” (Matta 7:15-20) demekle bize ışık tutup, bir ölçü veriyor.

O yeni taşınılmış sefil ortamda, inançlarım, yeni yeni öğrendiğim şeyler hakkında annemle konuşma fırsatım oldu mu pek bilmiyorum. Fakat birkaç gün sonra muhakkak oldu. Yeni bir düşünce işte, diye mi karşıladılar, yine bilmiyorum. Fakat ilerde Allah ile ilgili bilgim doğrultusunda doğru veya yanlış ne yaptıysam, en çok karşı gelenlerin arasında annem de yer alacaktı. Dindar hiç değildik. Dünyada dindarlara karşı bir nefret 20’inci yüzyılda zaten başlamıştı. Komünist dediğimiz ülkeler onların bütün tırnaklarını kırmıştı. Onlara haksız diyemeyiz, fakat haklı da diyemeyiz. Kurunun yanında muhakkak yaşı da yaktılar. Bizde de Atatürk ile cumhuriyetin Türkiye’ye gelmesi, dincilerin kuvvetinin ellerinden alınması demek oldu. Bu da çok kişinin sempatiyle karşıladığı bir şeydi. Bütün bunlardan sonra annemin nesli doğal olarak din adı altında olan şeylere soğuk bir gözle bakıyordu. Hâlâ da çok hak veriyorum. Onlar bu sonuca benim gibi büyük araştırmalar yapmadan, duyduklarıyla, gördükleriyle, doğal hisleriyle varmışlardı.

İnsan bazı şeylere karşı gelir ama anlatamaz. Ya da bazı şeyleri anlaması için çok, pek çok negatif olaylar görmesi de gerekmez. Küçücük mide bulandırıcı şeylerle hemen o şeye karşı tavır alır. O konuda bilgisi yok diye bu onun ille de yanıldığı anlamına gelmez. Bilgisizce verilen kararlar da şans oyunu gibi midir? Kesin bir kural koymak zor. Bilmeden yaptığımız birçok iyi şeyler vardır. Bunların sonucunu dahi tahmin etmeden yapmışızdır. Bunun yanında yapılan kötü şeyler vardır, bunlar ise iyi sonuçlar verir ya da vermiştir. Mesela Mukaddes Kitapta ve Kuranda geçen bir olayda, kardeşleri Yusuf’u köle olarak satmaları kötü bir şeyken, Allah bunu iyi sonuçlar verecek bir şekilde yönlendirir. (Tekvin 45:5-8) Fakat onu satan kardeşlerin yaptığı şey muhakkak kötüydü. Bunlarla kaderci bir düşünceyi desteklemiyorum. Ayrıca iyi olsun kötü olsun, yaptıklarımızdan bizzat sorumlu tutulacağız. Bizim yaptığımız şey kötü olup da Allah onu iyiye yönlendirdi diye bu, kurtulduk, ya da yaptığımız kötülük hatta iyiymiş anlamına gelmez. Kötü olan bir şeyi iyi yöne doğru yönlendiren Allah oluyor, kötülük ise bizden çıkıyor. Kötülüğü bize Allah yaptırtmıyor, kendimiz yapıyoruz. Düzelten, yardım elini uzatan ancak Allah oluyor. Bu konuyla ilgili daha çetin sorular ortaya çıkacak ki, ilerdeki konularda bunları da işleyeceğim. Mesela: İsa Mesih kurban olarak ölmeli, kendini feda etmeliyse; neden onu öldürenler o zaman suçlu oluyor? Bu ve buna benzer soruların cevaplarına muhakkak değineceğim. Kitabımda çok daldan dala konmak istemiyorum. Mümkünse konuları belli yerlerde toplamak istiyorum, ama başaramadığımı da görüyorum. Amacım bu kitap herkesin anlayacağı bir biçimde olsun diye uğraşıyorum. Çünkü bu konularla ilgili kullanılan kelimeler, dediğim gibi güncel hayatımızda sık sık kullanılmaz. Bu yüzden sık sık mecburen açıklama yapmak zorunda kalıyorum. Umarım bu sefer de öbür konu aklınızdan uçup gitmiyordur.

Türkiye’ye toplam üç aylığına izin alarak gelmiştim. İki ayı askerde, bir haftası da gidiş geliş yollarda geçmişti. Annemin yanında ancak üç hafta daha kalabilirdim. Kendisinden istemediğim halde ve de ummadığım bir zamanda, yatmadan önce annem kırmızı bir kitap getirip: “Al bu Türkçe Kuranı Kerim, benimdi senin olsun” dedi. Anlayamadığım duygularla hemen aldım. Mukaddes Kitap gibi bu kitapta benim ilgimi çekecek miydi? Her şeyden ziyade benim için önemli bir kitaptı. Zaten bütün bilgim bir yılda okuyarak bitirdiğim Mukaddes Kitaptandı. Kuranı da okumaya başladım. Değişik bir üslupla yazılmıştı. Onda Mukaddes Kitabın üslubu yoktu. Fakat Kuranda anlatılan olayları ben hemen anlıyordum. Kuranda olaylar çok kısa, hatta Mukaddes Kitabı bilmeyen biri için hiç anlayamayacağı bir şekilde geçiyordu. Mukaddes Kitapta uzun hikâye gibi anlatılan olaylar, Kuranda kopuk kopuk anlatılıyordu. Çetin Altan’ın “Kopuk Kopuk” adlı bir kitabı vardı, o geldi aklıma. Bu benim kitabıma da bence kopuk kopuk denilebilir. Elime geçen o Kuran ile bilmeden büyük tartışmaların, çekişmelerin, nefretlerin içine düşecekmişim. Ben ise zevkle yaptım ve hâlâ da zevk duyuyorum. İsa Mesih hakkındaki bir peygamberlik vurgulanır ve “İnsanlar benden sebepsiz yere nefret ettiler” diye geçer. Ben bu sözlerle çok cesaret, teselli, güç bulmuşumdur. Fakat bu duygulara sahip olmam, yaptığım, inandığım şeylerin ille de doğru olduğunu göstermez. İnançları uğrunda insanlar bilerek, ya da bilmeyerek ne saçma ne kötü şeyler yapmışlardır. Onlar da aldıkları gücü, imanı, desteği aynı şekilde ifade etmişlerdir. Oysa tarihe bakıldığında, “o kişilerin yaptıklarını Allah kesinlikle desteklemiş olamaz” diyor insan. Hâlbuki o insanlar bu desteği ve bu gücü hep Allah’a mal etmişlerdir. Ben bunu o zamanlar da bildiğimden, imanımı hiç böyle duygularıma falan bırakmaya çalışmadım. Duygusuz iman olur mu diyeceksiniz. Yüzde yüz zaten olur diyemem. Ben inancımı elimden geldiğince tarafsız bir şekilde anlamaya, mantığa, bilgiye, araştırmaya ve en önemlisi elimizdeki belgeler diyebileceğimiz bu kitaplara yer vererek elde etmeye çalıştım. Belki de farkında olmadan bilimsel, yani ispatlı olmasına uğraştım. Çünkü bilimde duygu yoktur. Yani bir kişi: “Ben dünyanın yuvarlak olduğunu hissediyorum” demesi bilim dışı olur. Ya da: “İçimden 2 kere 2 dörttür demek geliyor” demesi, sonuç doğru bile olsa bu şeyler sırf duygularla ispatlanamaz. Dinler maalesef bu konularda çok fakirdir. Bir şeyin cevabını ararsanız, sorarsanız; o yetkili din adamı kimse, “ben bunun cevabını bilmiyorum” diyemez. Çok şey söyler, hiçbiri cevap değildir, ama” bilmiyorum” demez, diyemez. Neden bu bir gurur meselesidir bilemem. Bir de kendisine öğretilen dini bilginin dışına çıkmaktan korkar. Eğer o konuda kendi din yetkilileri ona “şu sorunun cevabı budur” dediyse, tamam artık. İster doğru ister yanlış olsun, o sorunun cevabı onun için odur. Anlaması anlamaması falan önemli değildir. Anlatamaz da. “Bu buymuş, tamam artık” der, öyle de devam eder. Karşısına samimi, soruların cevabını bütün yürekle arayan biri de çıktımı, içlerindeki en dürüst çalışkanı bile arar arar ve “işte bizim kitapta bu konuda şu açıklama yapılmış” diye sana cevabı verir. Okursun ve o cevapta bir sürü uyumsuzluklar, boşluklar görürsün ve gösterirsin. Bu sefer o kişi sana, “gururlu, kendini beğenmiş, inatçı, kafasız” gibi sözlerle bir damga vurur. Sen ise adeta yalvarır gibi sorarsın: “Ne olur, belki ben yanlış anlıyor, düşünüyor olabilirim, ama bu konu benim dediğim gibi de düşünülemez mi? Bir ben mi böyle düşünüyorum” dedin mi, çok azı, ama yok denecek kadar çok azı vardır, samimiyetle “olabilir, ben seni anlıyorum” diyecek kadar cesaret gösteren. O bile sonunda “ama sen yine de bu bizim gösterdiğimize inan” der. Hâlbuki kişi “olur, mademki siz öyle istiyorsunuz, o zaman ben de öyle inanırım” dese bile, buna siz gerçek bir iman diyebilir misiniz? Böyle bir imanda sevgi olur mu?

Yukarıda bahsettiğim konular esrarengiz bir tarif gibi oldu. Örnekler vererek anlattığım zaman inanıyorum ki daha iyi anlayacaksınız. İşte ben Kuranı okumakla, bilmeden bahsettiğim bu olayların tam içine girecekmişim.