Kuranın Edebi Mucizesi-15. September 1965 der Wachtturm

Bu paragraf altında Şahitler, Müslümanların: “Kuranın kendisinin edebi bir eser olarak mucize olduğunu” vurgulamalarının komik olduğunu söylemeye çalışıyorlar. Müslümanlar: “Bu yazıları Muhammed’in kendisinin yazamayacağını” vurgulayarak, bir mucizedir diyorlarmış. Kuranda da: “Aynı ya da benzer, bu kitap gibi bir kitabı kimsenin getiremeyeceğini” vurguladığını söylüyorlar. (Sure 2:24-25; 10:38-39; 17:89)

“Tartışılmaz bir şekilde kabul edilmelidir ki Kuranın başka yerlerinin aynı şekilde değerli olduğu söylenemez. İyi bir edebi eser gereksiz tekrarlar yapmaz” diye geçiyor Gözcü kulesi yayınlarında. İsa, Musa, Âdem ve daha başkaları hakkında devamlı tekrarlar varken, 55. surede 79 ayette 31 defa ‘Tanrınızın hangi nimetlerini yalan sayabilirsiniz’ diye geçmesi, gereksiz bu tekrarlardan ötürü Kuran edebi bir eser sayılamazmış. (Ben bu surede 79 ayetli Kuran görmedim, hepsi 78 ayette bitiyor. Herhalde başka tercümelere baktı. İngilizce falan. Olabilir)

Şahitlerin, surelerin isimleri hakkında da eleştirileri var. Mesela örümcekten sadece 29’uncu surenin ancak ortasında dolaylı gibi bahsetmesi, arıdan da 16’ıncı surede, karıncadan da 27’inci surede, en son bakara denilen, anlamı inek olan inekten de 287 ayetli bu surede ancak yarım düzine kadar bahsedilmesi.

Hikâye yazarı Carlyle, kahraman peygamberi Muhammed’i yücelten kişi dahi: ‘Kuran edebi bir mucize eseri olarak algılanmamalı’ demiş. Yine aynı kişi birçok insanın içinde: ‘Ben bu kadar sıkıcı, karışık, kötü bağlantılı bir kitap okumadım’ demiş.

Hıristiyanlığın dahi çok keskin kritikçilerinden Gibeod adındaki bir tarihçi de Kuranın belli bir güzelliğinin yanında, çok uzatarak, sıkıcı tekrarlarda bulunduğunu söylemiş.

‘Fakat Muhammed’in okuma yazması olmadığını da unutmamak lazım’ diyen Müslümanlara da Muhammed’in başarılı bir ticaret adamı olduğunu vurgulamak lazım diyor. Nitekim işvereni olan o zengin dul kadınla da evlendiğinden bahsediyor.

Kısacası bütün bu gerçekler ışığı altında Kuranın kesinlikle Allah’tan vahiy edilmiş olacağı söylenemezmiş.

Konuyla ilgili cevap:

Birincisi ben edebiyatçı olmadığım için bu konular hakkında eleştiri yapmam da ayıp olur. İkincisi ise insanların bu kitaplardan, Allah’ın insanlara gönderdiği uyarılardan böyle şeyler beklemeleri beni şaşırtıyor. Mukaddes Kitap olsun Kuran olsun, bunlar Allah’ın insanlığa verdiği kendi hakkındaki bilgileri ve çeşitli gerçekleri içerir. Mesela yeryüzü ve insanlığın yaratılışını anlatır. İnsanlığa yol gösterici bir rehber gibidir. Bütün bunlarla da bu kitaplar Allah’ın amacını, emirlerini, nasihatleri, gelecek ile ilgili ümitleri, bilgileri ve daha sayamayacağım birçok konudaki hakikatleri verir. Fakat bazı insanlar: “Bu kitaplar bir organ nakli, ya da tansiyon düşürme konusunda bilgiler verir mi?” gibi başka şeyler bekler! Bu kitaplar tıp kitabı değildir ki! Fakat tıp hakkında ne yazarsa o doğrudur. Ya da bir ev yapımı hakkında, nasıl bina edileceği konusunda da ayrıntılı bilgi vermez. Yine bu kitabı, mimarlık mühendislik kitabıdır gibi de algılamayalım. Fakat mimarlıkla ilgili konuda ne yazıyorsa o doğrudur. Hatta bazıları vergi uzmanlığı, cinsel problemler, edebi eser, şiir, siyasi bilgileri içeren bir kitap gibi algılar çıkarmak istiyorlar. Zaman zaman bütün bu konular hakkında da bahsedilmesine rağmen, bu kitaplar tek başına bunlardan hiçbiri olarak algılanmamalıdır. Bir gerçek varsa, o da bahsettiği bu konular hakkında, -az da olsa çok da olsa- onun doğru ve yerinde olduğudur.

Fakat Şahitlerin yaptığı bu kritiklere cevap vermeden de geçilmez tabii. Başında da dediğim gibi, bu insanlar Kuranı kötüleyeyim derken, ellerindeki savundukları kitabı kötülemiş oluyorlar. Edebi bir eser derken, bu edebiyattan da ne beklediğimiz önemli değil midir?

Önce surelerin isimlerine gelelim. Elimizdeki ister Mukaddes Kitap olsun ister Kuran olsun, bunların içindeki ayetlerin numaraları, bölümleri ya da bapları, sureler ya da o surelerin isimleri insanlar tarafından verilmiştir. Yoksa bu kitaplar vahiy edilirken, işte bilmem şu numaralı ayet, şu numaralı sure ya da bap olarak vahiy edilmedi. Bu bizlere kolaylık olsun diye insanların düşündüğü bir metot, bence çok da faydalı bir yöntem. Kuranın içindeki bu ayetler ve sureler de zaman sırasına göre düzenlenmemiş. Hatta bazı Kuranı tercüme edenler bu duruma kızıp, onları vahiy ediliş zamanına göre sıralıyorlar. Ki, bunu tam olarak hatasız bileceklerine nasıl güvenebilirler ben bilmiyorum! Yaşar Nuri Bey ağabeyimiz böyle yapıyor, ama bence okuyucu için bazen karışıklık ve zorluk oluyor. Fakat yine de saygı duyarak bakıyorum. Bu da olmalı. Bana zor geliyor diye, ille de yanlış denmez ya?

Bizim alışa geldiğimiz Kuranın sureleri, başlangıçta en çok ayetli olanları geliyor ve daha sonra en aza doğru gider şekilde düzenlenmiş. Onlar da bunu, okuyucu ilk aşkla okumaya başladığı zaman hızla ilerleyip sonradan hızı kesildiğinde küçük surelerle sıkılmasın mantığıyla yapmışlar. Ne fark eder ben anlamıyorum, ha Ali Mehmet, ya da Mehmet Ali gibi. Önemli olan zaman sırası mı, yoksa bu işin anlamı mı? Dizi film değil ki bu sırasını kaçıralım. Sakın Yaşar Bey abimiz bana kızmasın. Eğer başlangıçtan beri onun yaptığı bu tarih sırası düzenine göre düzenlenmiş bir Kuran elimizde olup da, Yaşar bey gibi birinin Kuranı alıp şimdi alışılagelmiş düzeninde olduğu gibi bir yenilik getirseydi, zannedersem yine pek sempatiyle bakmazdım. Çünkü ha öyle ha böyle ne fark eder? Tek zorluk araştırma yaparken, birine ayetler gösterirken oluyor. Onun elindeki Kuran başka benim elimdeki başka bir şekilde düzenlenmiş. Öbür taraftan da yeniliğe karşı gelirsem, bana ne demezler! Muhakkak onun da faydalı bir yanı vardır diyeyim. Ayrıca Yaşar Bey benim yıllarca ilan ettiğim ve herkesin gözünde deli, çıldırmışsın denilen şeyler hakkında cesaret ederek gerçekleri dile getiren bir kişi. Mesela sünnet ve Müslümanların boş adetleri veya bayramlar konusunda. Her konuda hak veremesem de saygı duyulacak hakikatleri dile getirdiği için minnet duyuyorum. Herkes Yaşar Hoca gibi gayretli, cesur olsaydı, sanırım Müslümanlık bugün başka yerlerde olurdu.

Neyse, anlatmak istediğimiz bu surelerin isimleriydi. O zamanın insanları “bu sureye ne ad koyalım demişler”, ve kendilerine göre az ya da çok hangi konudan bahsediliyor ise o ismi vermişler. Ne olur yani? Dediğim gibi bu isimler ve numaralar bizlerin araştırmada, yerlerini açıp bulmada kolaylık olsun diye yapılmış bir yöntem, aynen Mukaddes Kitap gibi. Mukaddes Kitaptaki baplar, ayet numaraları, kitabın ismi sonradan insanlar tarafından koyulmuştur. Bunlar ile o kitabın içindeki hiçbir anlam bozulmuyor ki. Mademki gerçekler böyle ise, bu yüzden mi bu kitap Allah’tan olamazmış? Mukaddes Kitapta da aynı ve benzeri şeyler yok mu? Mesela Samuel kitabı ismi Samuel olduğu halde, bütün hepsini aynı kişi kaleme almıyor ki. Bu isim altında başka peygamber yazmaya devam ediyor. Musa’nın kitabının sonu da öyle. Hıristiyanlar «Musa’nın beşinci kitabı» diye bilinen «Tesniye» ya da yeni Türkçesiyle «Yasanın Tekrarı» kitabının sonunu Musa yazmıyor. Ne fark ediyor ben yine anlayamıyorum. Bunların yaptıkları isim, etiket, nokta virgül hastalığı. Ya da sahte para arama mantığı. O kitapların sözlerindeki anlama neden bakmak istemiyorlar!

Kuranın 55. suresinde de 31 kere aynı tekrarlar yaptığından bahseden kişi, muhakkak ama muhakkak Mukaddes Kitabı ya hiç okumadı ya da kasıtlı böyle bir aptallığa başvuruyor. Mesela Mezmurlar kitabının 53.bölümü ile 14’üncü bölümü neredeyse tamı tamına aynı şeylerden bahseder. Kelimesi kelimesine aynıdır. Bütün dört İncil’de Matta-Markos-Luka-Yuhanna aynı olaylardan bahseder. Bu bana göre bir saçmalık değildir. Tam tersine, İsa’nın Mesih olduğuna, dört şahidin ağzıyla Allah şahadet ettiriyor. Fakat biz onların akılsızlığı gibi konuşmaya devam edelim ve Kuranı Mukaddes Kitapla kıyaslayalım. Çok şükür ki Mukaddes Kitaba inandıklarını söylüyorlar. Hâlbuki o kitapların içerdiği hakikatlerden o kadar uzaktadırlar ki.

Mezmurlar’da yine bölüm 107 de: Rabbe inayeti için, ve Âdemoğullarına olan şaşılacak işleri için şükretsinler! Diye sık sık 5-6 ayette bir aynen geçer. Yine bunların mantığıyla akılsız olmamız gerekiyor ise, Pavlus’un dediği gibi akılsız olacağım. Mezmurlar`ın bölüm 136’sında 26 ayetlik bu bapta, “Çünkü inayeti ebedidir” diye 26 kere geçer. 26 ayette 26 tekrar! Bu adamlar ise 79 ki 78 ayetli surede, “31 defa aynı şey nasıl yazılabilirmiş” diyerek bu kitabın Allah’tan olamayacağını savunuyorlar! Nedene bakın! Yine devam edelim. Mukaddes Kitabın 1. ve 2. Tarihler; 1. ve 2. Krallar kitabında da aynı olaylar anlatılır. En büyük göze çarpan ilk fark, Krallar kitabı on sıptlık İsrail’in ve ayrıca bölünmüş başka krallık olmuş iki sıptlık Yahuda krallığının tarihlerinden ve olaylarından bahsederken; Tarihler kitabında sadece Yahuda krallığının tarihinden ve olaylarından bahseder. Zaman zaman bu krallık İsrail kralları ile iş birliğindeyse, kısaca bu da aynı kitapta işlenir, o kadar.

Bana göre bu tekrarlar çok faydalıdır. Anlayışa ve yanlış yorumları çürütmeye ışık tutan hakikatlerdir. Küçük değişiklikler ve ayrı görüş açılarından bakarak ama aynı olaylar anlatıldığında, insan çok daha açık ve net görülecek bir anlayışa sahip olur. Bazıları yüzeysel bir bilgiyle: „Aa! Bakın burada böyle, şurada da başka türlü yazıyor” mantığı ile bu kitapları çürüttüklerini sanırlar. Aynen Kuranı ya da Mukaddes Kitap eleştirenler gibi. Ya da harfi anlamda sahte para arama metodu gibi.

Sanmayın ki bu akılsızlığı Hıristiyanlar yapıyor. Aynı şeyleri Müslümanlar da yapıyorlar ki, bir de ellerinde Mukaddes Kitabın sahte olduğuna dair hiçbir kanıtları olmayacak şekilde yazılmış Kuran olduğu halde! “Gâvura kızıp da oruç bozmak” dedikleri tam bu örneğe uygun bir sözdür. Zaman zaman onların örneklerinden de bahsedeceğim.

Mezmurlar kitabı orijinal İbrani’ce yazıldığı dilde, gerçekten de edebi eserdir. Mesela 119’uncu Mezmur böyle kafiye düzeni içinde yazılmıştır. Bizlerin diline çevrilince tabii bu düzen yok oluyor. Kuranda da böyle yerler var. Fakat başka dilde bu özellik kaybolup gidiyor. Çünkü tercüme edilirken bizi ilgilendiren yanı tabii ki anlamı oluyor. Ben Arapça bilmediğim ve başında da dediğim gibi edebiyatçı falan da olmadığımdan dolayı, bu konular hakkında fazla bilgi veremem. Sadece edebiyat şairi, edebiyat aşığı insanlar için yazılmış kitaplar değildir bunlar. Öyle olduğu halde, bu gibi insanlar bu kitaplarda büyük bir doyum bulurlar. İlahi denilen, yani kutsal yazılardaki ayetleri musiki aletleri ile şarkı gibi söylemede bazı yerler gerçekten de bir eserdir. Mezmur’un anlamı zaten bu. Şiirlerde, ilahilerde nakarat denilen tekrarlar vardır. Bu gibi tekrarları Mukaddes Kitapta da Kuran’da da zaman zaman görmemiz çok normaldir.

Ben bunun değerini anlayamam. Çünkü dediğim gibi o dilleri bilmediğimden, şiir, kafiye, edebiyat adamı da olmadığımdan, bu konuları size anlatıp ispat edemem. Bunu, yani ilahi söylemeyi Müslümanlar da Hıristiyanlar da Yahudiler de yapar. Durum tabii her konuda olduğu gibi bu konuda da çığırından çıkmıştır o başka. Bu yüzden o ayetlerde geçen bu gibi tekrarlar okuyucuyu sıkmak için değildir. İlk yüzyıldaki İsa’nın takipçileri sopalarla dövülüp zindanlara atıldıklarında, ayakları tomruğa bağlı olarak kan revan bir şekilde, o zindanlarda ilahiler söyleyerek rahatlık bulmuşlardır. (Elçilerin işleri ya da Resullerin işleri 16:22-25). Sanırım Mukaddes Kitapta bu konuda en meşhuru Davud peygamber. Zaten Mezmur demek; «musiki aletiyle çalınan ilahi» demektir. Müslümanların Zebur diye bildikleri, Kuranda da böyle geçen bu kitabın ismi, Mukaddes Kitapta Mezmurlar diye geçer. Yeni tercüme Türkçe Mukaddes Kitapta da bu kelimeyi öyle eski şekliyle bırakmışlar. Mezmur yazarlarından biri de Hazreti Davut. Peygamberlik değeri taşıyan, gelecekteki olayları, öğütleri, tesellileri, ümitleri ilahi söylemekte kolaylık olacak şekilde olsun diye esinlenerek, Allah’tan aldığı ruhla yazılmıştır. Mesela 119’uncu Mezmur kafiye düzenine göre, hatta her bir mısrası başlangıçtaki o harfle yazılmıştır. Hece sayılarından kafiye ve harf dizisine kadar uyum içinde orijinal dilinde (İbrani’ce) yazılmıştır. Dediğim gibi ben bu konularda gerçekten de çok cahilim, anlatırken dahi hatalar yapabilirim. Anı şey Kuran için de geçerli. Yer yer böyle ayetler var. Bu yüzden de zamanında Muhammed karşıtı olanlar O’nu, “deli bir şair” diye suçlamalarda bulunuyorlar. Saffat (37):36 ve El Hakka (69):41 Bu yüzden böyle tekrarları Kuranda da Mukaddes Kitapta da görmemiz bir anormallik değildir. Bu durumları bence normal görmeyenler anormaldir.

Sesi güzel hocalar, mevlit okutmalardan zevk almalar da bu konudan kaynaklanır. Dediğim gibi bu ilahi söyleme şekli bile çarpıtılmış bir şekilde kullanılıyor. Ölünün arkasından ölü için bir şey okunmaz, ama arkada kalanlar için yapılan bir rahatlamadır bu durum. Mesela Yahuda Babil’e sürgüne gittiği zaman, Yeremya’nın Mersiyeleri denilen kitap bu amaçla yazılmıştır. Mersiye «ağıt» demektir. Genellikle ölünün arkasından okunur. Kişi ya da kişiler duyduğu acıyı dile getirmek, o kişinin iyiliklerini anlatmak, rahatlamak için yaparlar bunu. Yoksa ölünün ruhu yaşıyormuş, o insanların arasında okunmazsa acı çekermiş, cartmış curtmuş demek amacıyla değil.