Zor Durumlar ve Hikmet

13 Şubat 2004 Cuma

Bernd ve Schmid’le tanıştıktan sonra bir ay içinde Şahitlerle çok hızlı ve yoğun ilişkimiz oldu. Bu çocuklarla ki, aynı yaşlardaydık, beraberliğimiz bizim için arkadaşlık gibiydi. Yani biz onlarla hoşlandığımız için beraber oluyorduk. Hiçbir beklentimiz, çıkarımız ne benim ne de biraderimin vardı. Benim birader zamanla oradan bir kızla evlenirim diye düşünmüşse de bence buna kötü bir menfaat denemez. Demek ki bizim birader Şahitlerin zina konusuna ciddiyetle bakmalarına değer vermiş. Bunlar her erkek ve kadının aradığı özelliklerdir diye zaten biliyoruz. Ayrıca bekâr birinin de eş araması suç ise...! Öbür taraftan da düşünüyorum da Allah’a karşı hiçbir sevgi ve O’nu tanıma merakı duymayıp, sadece evlenmek için, arkadaşlık için Şahitlerle beraber olmak, bence en büyük kafasızlıktır. Bizim birader de bunlarla böyle akılsızca bir başlangıç yaptı. Bu durumu kendi hariç herkes de fark etti!

Şahitlerle beraberken ben daha ilk günler bir şeyin farkına vardım. Mesela benim içim ruhi konular hakkındaki sohbetleri aşırı arzuluyordu. Allah bilgisi, araştırmak, konuşmak, tartışmak falan görüş açımı genişletiyordu ve korkunç zevk alıyordum. Bu konulara karşı kendimde çok büyük bir açlık hissediyordum. Fakat Bernd ve Schmid hiç de öyle değildi. Örneğin benim birader sorular soruyordu, çok da mantıklı ve cevabını benim bile o zamanlar bildiğim sorular. Ne diyecekler diye bunlara bakıyordum. “Bravo, çok iyi bir soru” diyerek cevapsız bırakıyorlardı. Ben ise soru bizim biraderin zihninde açık kalmasın diye cevabını veriyordum. Fakat bizim birader benim bildiğim şeylerden hiç hoşlanmazdı ve hep: “Sen sus da bunlar konuşsun” derdi. Onun bana karşı olan bu duygularını ben çoğu zamanlar sabrım yettiğince normal karşılardım.

Bir anneden üç kardeşizdir ama huy olarak üçümüz de birbirimize hiç benzemeyiz. Çoğu zaman birbirimize karşı kediler köpekler gibiyizdir. Yaşlarımız neredeyse ellili yıllara geldi, hâlâ öyleyizdir. Biraderimle aramız hep böyle geçmiştir! Belkide her kardeş gibi dersem, daha doğru olur. Aynı ailenin çocukları birbirlerine karşı nedense düşman gibi oluyorlar. Hem de bu nefret, kıskançlık ve çekememe duyguları çocuklara sanki doğuştan veriliyor. Evet, bunlar aslında doğuştan aldığımız kusurlu özellikler ama maalesef kendimiz de geliştiriyoruz. Herkeste dozu değişik, o kadar. İsa Mesih’in de dediği gibi, “Bir peygamber kendi evi halkının dışında itibarsız değildir”. İnsan peygamber de olsa, kendi evi halkı tarafından hor görülüyor. Fakat yabancılar o kişiyi bu gözle görmüyorlar. Hazreti Davut’un ağabeyleri de aynı şekilde Davut’u çekemiyorlar. Ben birbirini seven kardeşler çok ama çok az görmüşümdür. Neyse bu konulara girmeyeyim yoksa anlamsız yere kitap çok uzayacak.

Schmid ve Bernd bizleri ziyaretlerinde sanki bir iş yapıyor izlenimini uyandırıyorlardı. Bazen gece yarısı ikilere kadar beraber oluyorduk. Bunlar zaten iki arkadaş bir odada kalıyorlarmış. Saat gece yarılarını da geçince, bu gece bizde kalın diyordum. Bu çocuklar o kadar bitkin bir şekildeydiler ki, bitkin ve isteksiz. Schmid yayılıp koltuktan düşecek gibi, nerdeyse yere doğru ayaklarını uzattığında, biz biraderle birbirimizi dürterdik. Bazen de Schmid’in yüzü gözü kendinden geçmiş bir halde televizyon seyrederdik. Ben, “istersen git bir yüzünü falan yıka Schmid, sıkılma, kendi evin gibi davran” derdim. Ne diyeyim, olur ya yabancı evde çocuk sıkılır. Gerçi oturması kalkması sıkıldığını göstermese de yine de kendi evinde gibi olmaz diye düşünüyordum. Bizim eve gelindiğinde ise genelde Bernd, “ben bizimkilere bir uğrayayım” der, söylediği saatten ya üç dört saat geç gelir, ya da hiç gelmezdi. Çünkü bir arabayla geldiklerinden, Bernd gelmediği zamanlar Schmid mecburen bizde yatardı. Schmid bu duruma kızardı. Bizler de hoşlanmıyorduk. Bir kere Şahitlerin içine girmiştik. Hata ise herkes yapıyordu. Ben ise onların yapmasına çok şaşırıyordum. Görünüşte çok alçak gönüllü, sözlerde hikmet sahibi ve Allah bilgisiyle dolu gibi gözüken bu adamların, böyle basit şeylerde açık vermeleri beni çok şaşırtıyordu. Hem bu insanlar Avrupalı, yani Alman. Biz Türk’üz. Yani biz Avrupalıların gözünde basit, cahil, az gelişmiş, kafasız insanlarız ya! Eğer öyle ise bunlar bizden üstün özellikler göstermeliydiler. Hiçbir zaman ırkçı bir düşünceye sahip değildik. En azından bu bizzat benim için böyleydi. Eğer ayırım yapıyor ve dikkat ediyorsam, o da Allah hakkında söyledikleri, ilan ettikleri şeylerdi. Ayrıca ayda 90 saatlerini vaaz etmeye adamış bu gençlere haliyle bir ayırım yaparak bakıyordum. Hem de büyüteçle. Ben de Allah’ı seviyordum, fakat bunlar önüme çıkınca şaşırmıştım. Dediğim gibi hem de benden bir iki yaş küçüktüler. Yaptıkları fedakârlık benim gözümde büyüktü. Ancak bu onları ve yönetim kurullarını tanıyana kadar sürdü. Tanımak da o kadar uzun sürmüyor. Bu çocukların yaptıkları işi zorla, bir baskı altında yaptıkları apaçık görünüyordu. Kendi kendilerini zorluyorlar, kendilerini de o cemaat zorluyor. Bu sefer yaptıkları değerli işin kalitesi dışardan seyreden için sıfır oluyor. Fakat o garip saatine bakıyor, “kaç saat vaaz ederek beraber oldum” diye. Dediğim gibi, ay sonu rapora yazacak ya. Siz her ay doksan saat kapı kapı dolaşsanıza! Ondan sonra da sevinç bekleyin! Böylelikle de insanları Allah’a kazanacaksın. Tam tersine, bence bunları gördükten sonra o kişi gelecekse de gelmez, kaçar. Çünkü örnek alması gereken akıbetleri bunlarsa, “aman kardeşim sağ ol, istemem” demez mi? Demeyenleri de var muhakkak. Onlar olaylara kesinlikle başka açıdan bakıyorlar, görüyorlar ve de algılıyorlar. Bunların sayıları yaklaşık yüz yılda dünya çapında yaklaşık 6 milyon olmuş. Bazılarına gör çok, bence gösterdikleri bu kadar faaliyete göre az.

Başlangıçta aynen bende olduğu gibi, muhakkak bu çocuklar da bu işi çok değerli görerek başladılar. Baskı zaten var. Eh, kim Allah’ı sever de O’nun iradesine hizmet etmek için bütün vaktini, canını bile vermez? Sevmiyorsa bile kim, “ben Allah’ı sevmiyorum” diyebilir? İnsanlar üzerindeki baskı dolu duyguları tanımayan mı var. Kişide bu duygular araştırmaya başlayınca zamanla gelişiyor. Herkeste değil tabii. Fakat bir kişi yaptığı şeyler hakkında emin olarak: “Ben Allah’ın istediğini yapıyorum” diye içinden geçirmesi, o kişiyi mutlu etmez mi, vicdanını rahatlatmaz mı? Bir dine ait olacak, hem de yoğun bir şekilde çalışarak. Adeta gecesi gündüzü sadece bu çevrede geçecek. Bunlar günde on dört saat çalışan uykusuz akort işçileri gibiydi. Görünümü ne kadar bitkin ve yorgun olursa, bir o kadar da sevinç duyuyor. “Bakın, bu iş için ben nelere katlanıyorum” der gibi. Müslüman Avrupa’da seccade yayıp TIR kamyonlarının, oto parkların arasında namaz kılar. Bence iki olayda da hissedilen duygular aynıdır. Hâlbuki ona bakanların kendisine hiç de onun düşündüğü gibi bir gözle bakmadıklarını bir bilse! Kişinin kendisi maalesef bunu bilmiyor. Veya biliyor, ama aldığı eğitim sayesinde etrafındaki o kötü gözleri hiç umursamıyor.

Türkiye’de dini çevrelerde o küçücük çocuklara da zorla neler yaptırırlar. Vicdan zoruyla, baskıyla, tehditle, dayakla; sözüm ona Allah’a hizmet ettirilir. Tabii bu yalnız Türkiye’de değil, din baskısı her yerde mevcut. Arap ülkelerinde cuma günü camiye gitmeyen erkeği polisler sokakta görürse, sopayla kovalarmış! Din baskısı altında büyüyen o çocukları da bir görseniz, ne çok gayretler gösterirler. Fakat hepsi hüzünlüdür, mutsuzdur, zorla, nefretle yaparlar. O içinde bulunduğu dini toplumun pusulası artık ne tarafa çevriliyse, o hedefe doğru koşar durur. Milim şaşmaması lazım. Yeryüzümüzde binlerce din ve mezhepler var. Hepsi de: “Sadece biz doğruyuz” diye bağırıyorlar. Hepsi de korkunç paracıdır. En çok sevdikleri şey maddiyattır. Aynen İsa’nın dediği türden.

Küçük sineği süzerek ayırırlar fakat deveyi yutarlar. Matta 23:24

Vermekten ziyade almayı çok severler. Kafaları hep bu doğrultuda çalışır. İşini de mümkün olduğunca ustaca yapmak için her hokkabazlığa çekinmeden girerler. Bizim birader anlatıyordu, bu durumlar onun da en çok çektiği sıkıntıydı. Öfkeyle: “Bunlarla beraber nereye gitsem, çıkarıp da hiç beş kuruş vermiyorlar” derdi. Çünkü bana o kadar değil, ama ona daha çok umut bağlamışlardı. Peki, bu ne umuduydu? İçlerine mi çekme, yoksa kaçırma mı? Onların sözlerine göre çekme, davranışlarına göre ise kaçırma. Yine bizim birader: “Benim yediğim şeylerin değil, kendi yedikleri şeylerin parasını versinler” diyordu. “Haydi, birini falan idare ediyorum, bir de öbürleri geliyor” diye diye yanar dururdu. “Bir kere iki kere üç kere falan değil ki, daima ve ebediyen bunlar böyle” diyordu. Bir keresinde yine böyle birinin evine hemen kapıdan girip de bir şey mi ne alıp çıkacaklarmış. O Şahit olan da lise sonda 21 yaşında öğrenci, anne babasının yanında kalıyor. Cebinde de öbürleri gibi akrep taşıyan cinsten. Bizim birader de onu çok idare etmiş. O çocuk da evden çıkarlarken aceleyle masadaki elmalardan iki tane almış. Odada da sanki kimse yok gibi. Fakat içerden sert bir ses: “Sen elma hakkını yedin!” deyince annesine, “evet evet tamam” diye kekeleyip elmayı yerine koymuş. Birader: “Ben kıpkırmızı oldum” diyordu. Bu gencin anne-babası da Şahit! Belki bizlere Şahitler yüz kere geldiyse, zarla zorla ancak birkaç kere gitmişimdir, o da ayıp olmasın diye. Ne yapıyorlarsa ne kadar zorla yaptıklarını hem biliyordum hem de belli ediyorlardı. Görev diye yapıyorlar, hiç öyle severek değil. Yalnız Şahitlerin içindeki Türkler pek böyle değildi. Türk toplantıları, ya da Türkçe konuşan bu toplantıların içindeki Türkler, öyle sineği mineği ayırıp deveyi yutan cinsten değildiler. Fakat bir emanet de verdin mi, giderse gelmez, o da ayrı bir konudur.

Sıcak bir günde tanıdığımız Şahitlerin düğününe gitmek için hazırlık yapmış bekliyorduk. En sevmediğim şey de düğüne gitmektir. Âdet yerini bulsun diye yapılan şeylerin hiçbirini sevmiyorum. Belki de düğünler bana öyle geliyordu. O gün başka Şahitlerde bize gelecek ve beraber gideceğiz. Geldiler, ama uzak yoldan geldikleri için hemşiremiz yolda terlemiş! “Ay ben böyle gidemem” dedi. Düğünde giysin diye bizim hanım en güzel elbisesini verdi. Oldu da, hem de tam. Gidiş o gidiş. Ne elbiseyi ne de o Şahidi bir daha görmedik dersem yalan olmaz sanırım. Gördüysek de “hani bizim elbise” demeye biz utandık. Bize ziyarete gelecek Şahitler, gelmeden bir gün önce telefon açar, kendilerine nasıl yemek yapmamız konusunda talimatlar verirlerdi. Bu insanlar böyle yüzsüz de olabiliyorlar. Kendi arzularına göre olan yemekte karar kılınır ve gelecekleri zaman o yemek yapılırdı. Bunlar da Türk toplantılarındaki kardeşler! Bazıları bize gelirken elleri boş gelmesin diye, üzerindeki tarihi 6 ay, bir sene geçmiş çikolata ya da şekerlemeyle gelirdi. Arkalarından olduğu gibi açmadan çöpe sokardım. Bunlar da Alman, en az 50 yaşlarında ve cemaatin de ileri gelenlerinden. Bu ileri gelenlerin biriyle konuşmamızda: “Allah her zaman geleceği görür” dedim diye, öfkeyle ayağa kalkıp paltosunu karısına doğru atıp, “haydi kalk gidiyoruz” diye erkeklik yapmıştı. Karısı durumu kurtarmıştı da yine bu erkeği yerine oturtmuştu! Benim onlar adına utançtan sırtımdan sular akıyor, gözümde ise çok küçülüyorlardı. Şahitlerle böyle basit olayların binlercesinden sadece birkaçını anlattım. Dişlerimi sıkıp, kendimi tuttuğum çok olaylar yaşadım. Onların yaptığı bu basit, iğrenç, bayağı davranışlar, belkide en kötü dünyevi dediklerinin dahi tenezzül etmeyeceği türdendi. Çok basit ve daha bir sürü mide bulandırıcılarını yazmaya dahi utandım. Ayrıca bunlar dünyada her gün rastlanılan şeyler. Belki de neredeyse her insanın yaptığı şeyler. Devletler, milletler para için birbirlerini yiyiyorlar ve her türlü entrikaları çevirip, bayağılık da yapıyorlar; evet, olabilir. Fakat bu insanlar, hem de bütün dünyayı kötüleyen bu insanlar böyle davranıyordu. Ayrıca, Allah’ın kendilerinden başka kimseyi kurtarmayacağını söyleyen bu insanların böyle olması apaçık sizce nedir? Ben ise böyle şeyleri hiç umursamazdım. Umursamazdım derken, bunu o kişinin şahsiyetine verirdim, ait olduğu dine değil. Olur ya yamuk insan her yerde vardır diye düşünüyordum. Hem yüzde doksan dokuzu böyle yamuk da olsa, bunlar bence adi, bayağı suçlardı.

Bizim de o aralar gırtlağa kadar borçlarımız vardı. Böyle yaşayan insanın borcu olmaz mı? Herhalde annemden aldığımız eğitimden olacak, eli açık alışmıştık. Borçlu yaşamanın çok ama çok acısını çektim. O zamanlar hiç beş kuruşum olmadığı gibi, o genç yaşta toplam 50 bin mark borcum vardı. Bir limon ağcımız da yoktu. Çok şükür hâlâ da yok ya! Aklı ermeyenler, “bu borçlar nasıl olabilir” diye bunu yanlış anlar. 15 bin markı askerlik borcuydu. İşe başladığım zaman arabam eski püsküydü. Ya çalışır ya çalışmazdı. Mecbur işimi kaybetmeyeyim diye küçük, ucuz ama yeni olan bir araba almıştım, daha doğrusu Leasing adı altında 3 yıllığına kiralamıştım. Evliliği Türkiye’de, düğün falan yapmadan gerçekleştirdik. Gelinliği bile ev sahibimizin kızı vermişti. Yine de eşyalar falan bütün bunlar bir yılın içinde benim omuzlarıma bindi. Bir de yabancı ülkedesin ve parayı kazanman için hayvandan çok daha fazla güç sarf etmen bekleniyor. Alman gibi çalışacaksan adamlar seni niye işe alsın. Hepsindeki mantık böyle. Almanla beraber zevk alıp konuşur, beraber içki içip sohbet eder falan, ya senle ne yapsın? Yani hiç menfaati yok. Birbirini anlar, korur, idare eder. Birbirlerini insan diye görürler. Fakat bizleri kiraladıkları hayvanları gibi görüp, zaman zaman öyle davranıyorlardı. Türklerin çoğu bunun farkında değildi. Çünkü kendi ülkesinde birbirlerinden de aynı şeyleri görmüşlerdi. Almanın da ne dilini ne de suyunu bilmediği için anlamıyor, idare olunuyordu. İçlerinde efendi olup da bu durumları fark eden Türkler zaten hemen geri döndüler. Bazıları ise Almana kızıp geri döndü, memleketinde gördüğü şeylerden pişman olup yine geldi. Böyle insanlar ise genelde kabuğuna çekilip, toplum, cemiyet ilişkileri hiç yok denecek kadar çok sınırlı yaşadılar. Fakat ben Almanların birbirlerine yapamayacağı şeyleri, saygısızlıkları, sahtekârlıkları, haksızlıkları Türklere yaptıklarını görünce, demek ki bir insan istedi mi böyle adi de olabiliyor diyordum. O efendilik, saygı, mantık, gösteriş, her insanda olduğu gibi demek ki bunlarında çoğunda pozdu. Bizimkilerde de yalan, pislik, bayağılık yok değildi. Hepsi mi? Onu, yirmisi böyleyse, arada da sekseni aynı kaba giriyordu ki, bu oran bazen tam ters olur. Almanlar birbirlerine karşı farklılar, çünkü birbirlerinden korkuyorlar. Bizler ise azınlıkta sahipsiziz, bu yüzden neden, kimden korkacak? Durum böyle oldu mu da o insanın asıl yüzünü görüyorsun. Yani davranışlarını adamına göre denilen cinsten yapıyorlar. Babam da hep: “Adamına göre davranılır oğlum” derdi. Bu o zamanlar benim gözümde de mantıklıydı. Oysa Almanlar için adamına göre davranmak, sadece senin Türk veya yabancı olmana bağlıydı. Sen nasıl özelliklere sahip olursan ol, hiç önemi yoktu. Ne kadar efendi olursan, dürüst olursan ol, güzel, temiz ve iyi de olursan da ol. Ancak çevrende bu durumu fark eden bazı Almanlar menfaati için, onun da kimsesi olmadığından dolayı, sana lütuf diye selam verir. Hâlbuki bu, “adamına göre davranırım” diyen mantığa Allah hiç de hoş bakmıyor. Kral Süleyman vasıtasıyla şöyle diyor:

“Bana ettiği gibi ona öylece öderim, Adama işine göre öderim deme.” Süleyman’ın Meselleri 24:29.

Zengin denilen bu ülkede böyle yükler altında yaşıyorduk. Araban var binemiyorsun, elbisen var giyemiyorsun, yemen, içmen hep saatle. Arabaya işe giderken binebiliyordum. Çok istiyordum şöyle bir gezmeye gitmeyi. Aldığım elbiseleri giymeyi. Odun hamallığı yapmaktan giyemiyordum ki. Genelde cumartesi günlerinde de çalışırdım. Geriye bir pazar vardı, ki zaten bütün hafta canım çıkmış, o gün de ancak dinlenmeye bakıyordum. Modern kölelikti bu. Ben bununla yaptığım işleri falan küçük görmüyorum, fakat sahip olduğumuz moral, çevre hiç yok gibiydi. Aslında kimsemiz yoktu. Türkler birbirleriyle kahvelerde buluşuyorlardı. Başka yerlerde ise çok paraları gidecek diye korkuyorlardı. Hem o istenmeyen atmosfer de onları sıkıyordu. Genellikle gittikleri yerler ya kendilerinin çalıştırdığı ya da işleri yürümeyen Yunan kahveleriydi. Bu yerlere bir girdin mi, koku derilerine kadar işler. Hele mevsim kışsa ki, Almanya’nın mevsimi genelde hep kıştır, her yer kapalı olduğundan, eve gelince bir makine dolusu çamaşır çıkarırsın. Hâlbuki evden tertemiz çıkardım. Böyle yerlere çok kısa bir zaman gittim. Hiç zevk alamadım. En kötü yanı koku ve pislikti, başka problemim olmuyordu. Gerçi sigara kokusu en temiz gözüken Alman restoranlarında da insanın üstüne siniyordu. O zamanlar kumar gibi kötü bir alışkanlığa da sahiptim, o yerlere de neredeyse zaten sırf bunun için geliniyordu. Temiz ortamlar olsaydı belki ben de sıkça giderdim. Oraya giden Türklerin demek ki onların da insana ihtiyaçları vardı. Türkleri diskoteklere falan almıyorlar, onlara kapıyı bile açmıyorlardı. Ben bu terbiyesizliğe çok öfkelenirdim. Hatta sonraları duydum ki, kapılara Türk fedaileri koymuşlar. Bunu da Almanlar kendilerine leke gelmesin diye yapıyorlar. Hitler’in zamanında Yahudileri Yahudilerin elleriyle kırdırdıkları gibi. Ben bu durumları kendi iş yerim olana kadar da anlamadım.

İlerde biz de küçük bir lokanta, ama çok küçük bir yer açtık. On kişilik masası vardı. İki kişi de ayakta yiyebilecek gibiydi. En kötü müşterilerim Türkler, en iyi problemsiz olanları da Almanlardı. Türk zaten sende ekmek içi bir döner yemeğe geldi mi, sanki sende döner yemek için değil de dükkânını satın alacakmış gibi bir havayla içeri giriyor. Bu bence cahillikten, görgüsüzlükten kaynaklanan bir durum. Adamlar çok nadir dışarıda yemek yiyiyor. Onda da artık vereceği üç kuruşun üzerine titriyor. Fakat bu insanlar hiç çekinmeden kumar oynayıp, bir aylık maaşına zar atarlar ve de kaybederler, içleri de yanmaz; fakat bir ekmek içi döner, ya da marketten alacağı peynir ekmek gibi şeyler için o kadar müşkülpesent olurlar ki! Ayrıca o benden beter odun hamalı olan insanları da bir türlü memnun edemezsin! Bir de senin her şeyini bilmek ister. Neye inanıyorsun, memlegat nire, kaç kilo döner takıyorsun, ne kadar malın var gibi soruların cevabından hoşlanmazsa, sağ olsun var olsun bir daha sana gelmez de! Hangi birini anlatayım. Dükkân sahibimiz de Türk’tü. Onunla yaşadığımız sorunları, problemleri, mahkemeleri, hiçbir müşterimiz ile, kimseyle yaşamadık.

Aslında hiç birimizin diğerine karşı bir üstünlüğü yok, onun için Allah bağışlayıcı olmamızı emrediyor. Çünkü O, olaylara daha net bir açıdan bakıp, bizleri de çok iyi tanıyor. Bağışlayıcı olmazsak, sevgimiz olmazsa, işte böyle şimdiki dünyamızın halinde oluruz. Uzun uzun tariflere bence gerek yok.

Ben bu sıkıcı konuları ayrıntılı anlatıyorum ki, oralardaki yaşantımızı zihninizde canlandırabilesiniz. Beni ve bizleri daha iyi anlamanızı sağlayabileyim. Bu Şahitlerden Alman olanlarının durumları, bizle kıyas edilemeyecek kadar iyiydi. Onlara da gökten para yağmıyordu, ama doğal olarak bizim yüklerimize de sahip değillerdi. Kendi ülkeleri, evleri, anne babaları, nineleri, teyzeleri, var da var. Bizde de böyle sülaleler vardır da hiçbirinin faydası yoktur. Tam tersine, olursa zararları olur. Alman gençlerinin her ölen bir yakınından kendisine bir şeyler kalır. Başka bir fayda da en azından kendi ülkesinde yaşamak onları bizlerden çok avantajlı yapıyordu. Almanın en fakiri, çocuğunun geleceği için hayat sigortası, para, başka bir sürü birikimler için önceden hazırlıklar yapar. Bununla hayata atılırken, o gençler ehliyet, araba gibi eksikliklerini karşılarlar. Bir de meslek edindi mi, artık o meslek üzerinde çalışmaya hiç yüksüz başlar. Aldığı para borçsuz harçsız eline kalır. Bundan sonra kaç ev yapıp satın alacaksa onları düşünür. Artık hep yığmayı düşünecek. Teyzesi ölür para kalır, ninesi ölür para, eşya kalır. Anne babası ölürse her şeyi ona kalır. Bize ancak borçları kalacak da biz ödemek zorunda olacağız diye ödümüz kopar. Yaşarlarken de hep maddi destek sağlaman gerekir. Bu millet olarak değil, belki de bizzat sırf bizim için geçerli bir durum muydu bilemiyorum. Millet olarak desem de herhalde yanlış söylemiş olmayacağım. Biz elimizdeki o üç kuruşu da onlara yardım olsun diye gönderiyorduk. Alman için böyle sorunların hiçbiri yoktur. Tam tersine, onlar daima anne babalarından alırlar. Hem Alman kimseye karşılıksız bir şey vermeyi de hiç sevmez. Bence yine genelde her insan böyle. İçlerindeki fark, güçsüz-amatörce olanı veya güçlü-profesyonelce olanı şeklinde.

Alman’a da kazancını kimse hediye vermedi. Adamlar savaştı, katletti, çaldı, öldürdü, öldü ve kaybetti; yine uğraşıp didinip, çalışıp yükseldi. Amerika da enselerinden hâlâ gitmedi. Bu, onlara ancak para ve haraç verdikleri anlamına gelir. Amerika bu, zaten almazsa savaş açar! Fakat başka bir gerçekte, Almanların sahip oldukları bu zenginlik Amerika’nın sayesinde oldu. Sırf Almanların çalışkanlıkları, yetenekleri ve kafaları sayesinde değil. Hem öldürdükleri insanların dişlerine, kuşlarına kadar soyan adamlar bunlar. O maddiyat nerelere kayboldu dersiniz? Eğer o savaş sonrası Rusya rakip olarak Amerika’nın karşısında olmasaydı, Almanya şimdi en fazla bir Çekoslovakya kadar bile olamazdı. Daha doğrusu eski doğu Almanya ne ise ancak o kadar olurdu demek çok daha doğru olur. Muhakkak bu yatırımlarda Amerika da menfaatini düşündü, ama sonunda bence Almanya kazançlı çıktı. Yalnız Amerika’yı kızdırmaya devam ederlerse, Almanların işi biraz zor. Bir zamanlar Osmanlı böyleymiş. Ondan önce Bizans var, Roma İmparatorluğu var, Babil’i, Med ve Pers’i, Asur’u, Mısır’ı var. Hepsi aynıymış. Şimdiki Amerika farklı mı olsun! Hepsinin de sonu gelmiş, öyle ya da böyle hiçbiri ebedi değil.

Bernd ile Schmid de bizdeki o dinci çocuklar gibiydi. Benim bu konularda çok ateşli olmama karşın, “daha yenisin de ondan böylesin” diyorlardı. Bu sözleri hep kafamda süzer, düşünürdüm. Demek ki zamanla benim de sevincim gidecekti. Zamanla ben de bunlar gibi Allaha olan hislerimi kaybedecek miydim? O zaman Allah’ın gözünde bunun ne değeri olurdu ki? Allah adamları, İbrahim, Yakup, Musa, Davut, Eyüp, Nuh, resuller ve daha ne kadar peygamber varsa, bu insanlar da mı zamanla Allah’a karşı olan coşkulu yüreklerini kaybettiler? Böyle dindar geçinen insanların aslında başlangıçtan beri Allah ile olan ilişkilerinin hep sıfır denecek kadar az olduğunu çok yıllar sonra öğrenecektim. Yaptıkları işler, fedakârlıklar, gayretleri ve daha ne yapıyorlar ise hep kendileri gibi olan insan içindi. Allah ile uzaktan yakından ilişkileri yoktu. O kullandıkları “Yehova” ismi sadece bir tılsım, etiket, ağızlarında bir sakız gibiydi. Allah’ı Allah olarak tanımıyorlar, Allah olarak sevmiyorlar ve O’nun hoşlandığı şeylerden hoşlanmıyorlardı. Varsa yoksa dediğim gibi insan emirleri ve onlara itaat, hepsi bu. Bunların da böyle olduğunu yıllar geçtikten, aralarından çıktıktan sonra eski Şahitlerin kendileri itiraf ediyorlardı. Onlar itiraf etmese bile, benim onlarda gördüğüm işler de bu anlattıklarıma tamı tamına uyuyordu. Zaten insan tüm bu dünya dinlerinden hangisine mensup olursa olsun, eğer Allah’ı yürekten gelerek bütün gücüyle severse, o dinler ile büyük problemlerin içine otomatik olarak, ama muhakkak girer. Bu durum birbirine uymayan vidayla somun gibidir. Ne kadar uğraşılsa da onlar birbirlerine uymazlar. Ben ise onlar gibi olmaktan korktuğumdan, sevincimi de kaybetmemek için, zaten büyük bir zevkle okumayı bitirdiğim Mukaddes Kitabı tekrar okumaya başladım. Bu sefer tümünü o bir yılda bitirdiğim kitabı okumam altı hafta sürdü. Günde ortalama sekiz saat falan okuyordum. Okumuş olmak için değil, zevkle, anlamak için okuyordum. Hem de ilkinden çok daha büyük bir zevkle. Çalışmayıp işsiz kalmama hiç üzülmedim. Mukaddes Kitap her şeye bedeldi. Onunla sanki insan hiçbir şeyi aramıyordu. Mukaddes Kitapta Allah vardı, O’nun sözleri vardı. Bu ise benim için korkunç büyük bir şeydi. Oradaki yazılar ve anlamları insan düşüncesi değildi. Kuranı da okumuştum. Tam o sıralar Kuranın yanlış mı olup olmadığını, insandan mı yoksa Allah’tan mı geldiğini araştırıyordum. Bazen para sıkıntımız da beni çok zor durumlara düşürüyordu. Hele bir de çevrendeki insanlar sıkıldığını anladıkları zaman, daha da bir korkunç oluyorlar.

Hemen evimizin karşısında karımın çalıştığı bir Alman Restorandı vardı. Devamlı mesai saatlerini arttırmaya başladılar. Günde sekiz saat diye başladığı o iş 10 saate yükseldi. Bunun yanında da aldığı para daha da azalıyordu. Yani saate maaşına 10 mark veriyorsa, yaptığı o mesai diye geçen saatler için 5 mark veriyordu! Hâlbuki tam tersi olması gerekirdi. Ne koparırsa kâr diye biliyorlardı. Onlar sözde kendi köyünde sevilen, ileri gelen kişilerdi! Bence çoğu beş para etmez adamlardı. Karımın o işten çıkması için çok uğraştım. Utanmadan bir de bizi tehdit etti. Bu gibi çirkinlikler dünyanın her yerinde var. Var da kendilerini çok öven insanların o övgüye layık işlere sahip olmadıklarını anlatmaya çalışıyorum.

Eskiden Almanların kanunları hiç olmazsa biraz adaletten yanaydı, şimdi o da bitti. Doğu-batı birleşmesiyle yepyeni bir nesil türedi. Rüşvet alan, yabancıya özellikle kötülük yapan, vatanını koruyor düşüncesiyle eğri büğrü kararlar veren, nefret dolu, adaletten uzak polis, savcı, doktor, avukat ve hâkimleriyle ülke doldu taştı. İçlerinden biri doğruluktan yana olup, adil olduğu için bir yabancıyı savunursa, onu da vatan haini ilan ettiler. Birbirleriyle çekişmeden birlik içinde konuştukları tek konu, yabancıları ve bilhassa Türkleri kötülemektir. Ben Almanya’ya geldiğimde 10 yaşındaydım bu adamların içinde nefret vardı, 45 yaşına geldim yine, hem de daha da çok var. Şimdi de bir yerde hiç Türk yoksa, bu sefer doğu Almanları kötülüyorlar! Türk’ten Almana hiçbir zaman zarar gelmedi ama tam tersi hep olmuştur. Bunların başına en büyük belayı yine içlerinden çıkacak ırkçı bir vatansever getirirse şaşırmayın. Gerçi Hitler bunların içinden de çıkmamıştı, adam Avusturyalıydı. Böyle belaları bunlar kendi içlerinden çıkaramazsa, bu sefer dışarıdan ithal ederler.

Her zaman Allah’a duam, eğer bir suçum olursa dahi insan eline düşmeyeyim diyedir. Cezamı Allah versin. Bunu da kral Davut’tan öğrendim. Allah peygamberini Davut’a gönderip, onun önüne işlediği suçundan dolayı üç tane ceza şekli koyuyor ve seç diyor.

Rab şöyle diyor: Senin önüne üç şey koyuyorum; kendin için onlardan birini seç de sana onu yapayım. Ve Gad (peygamber) Davut’a gelip ona dedi: Rab şöyle diyor: İstediğini al: ya üç yıl kıtlık; yahut düşmanlarının kılıcı sana erişerek seni sıkıştıranların önünde üç ay bitip tükenmek; yahut da üç gün Rabbin kılıcı, ve Rabbin meleği İsrail’in bütün sınırlarında harap ederek memlekette veba. Ve şimdi bak beni gönderene ne cevap götüreyim. 1.Tarihler 21:10-13

Davut çok zor durumda olmasına rağmen hikmetlice karar veriyor ve diyor:

Çok sıkılıyorum; şimdi Rabbin eline düşeyim, çünkü O’nun rahmetleri pek çoktur; insan eline düşmeyeyim! Tarihler 21:14

Ben de kendim için hep böyle olsun diye dua ediyorum. Fakat Davut’a olduğu gibi Allah bana da seçme hakkı verecek mi? Layık mıyım ki? Bu kararı da muhakkak Allah vereceği için mutluyum, çünkü O hem adil hem de merhametlidir.

İnsanlar başlarına gelen olaylardan ve zor şartlardan daima yakınırlar. ‘Mukaddes Kitapları okuyun, araştırın’ dendiğinde, hep bir bahaneleri vardır. Hiçbir bahanenin bizi Allaha yaklaştırmaktan uzak tutamayacağını vurgulamak istediğim için bu can sıkıcı tecrübelerimizi de yazıyorum.

Yine yıllar önceki bir olaya da değinmeden geçemeyeceğim. O başlangıçta, Bernd ve Schmid tanışmasından kısa bir zaman sonra hiç beklenmedik ters bir olay oldu. Kendimize bir yatak ısmarladık. Bizden önceki Türk kiracılarının giderken bıraktıkları yatağın yayları patlamış, artık vücudumuza batıyordu. Yatak bir hafta sonra gelecek ve parasını vereceğiz. Ben bankaya gider parayı alırım diye düşünüyordum. Paramız yoktu, bankadan borç alacaktık. Hep veriyorlardı, fakat bu sefer vermediler! Elli kilometre çevremizde aramadığımız banka kalmadı, hiçbiri bize bu yatak parasını vermedi. Hayret ettim. Ne yapacağım diye çok sıkıldım. Bankalara da o zamana kadar hiçbir küçücük sahtekârlık, yalan, ödemediğimiz borç falan olmamış, ama vermiyorlar. Bahaneleri benim işsizliğimmiş! “Ah kafasız ben! Neden parayı eline almadan önce ısmarlarsın” diye kendi kendime kızıyorum. Yatağın gelmesine iki gün mü ne kaldı. Bizde de ne bir umut ne de para vardı. Yataktan falan geçtim, hatta nefret ettim, ama yatağı getiren adama ne diyeceğiz! Hiçbir çaremiz olmayınca en son ümit benim aklıma Bernd ile Schmid geldi. Büyük bir utançla onları aradım ve durumu anlattım. Parayı verirlerse, borç bitene kadar güvensinler diye hem anlaşma yapacaktık hem de pasaportlarımızı onlara verecektik. Her ay belli bir para vererek, üç ayda da geri ödemek şartıyla. Bernd, “arkadaşımla konuşayım, sonra yine ararım” dedi. Sonra bizi aradılar ve vereceklerini söylediler. Biz ise sıkıntıdan dokuz doğuruyorduk. Çok sevinmiştik, hem de şaşırmıştık. Daha yeni tanıdığım bu çocuklardan borç istemek aklıma mı gelirdi. Bernd’i gördüğümde utançtan rezil oldum. O da bana yolda demez mi: “Biz zaten senin böyle iyi olduğunu görünce ben, ‘muhakkak altından bir şey çıkacak’ demiştim” diye! O zaman ölmeyi, arabada yanında otururken yok olmayı ne kadar çok istemişimdir. O utançla yaşadım ve ölmedim. Hâlâ aradan neredeyse 20 sene geçti, ikisine de minnet duyarım. Biz onlardan aldığımız parayı dediğimiz gibi üç ayda ödeyip bitirdik. Sağ olsunlar var olsunlar. O yatak da hayatımda en nefret ettiğim yatak oldu. Altı ay geçmedi, bütün evin eşyasıyla, özellikle de o yatakla birlikte evi bir Türk’e devrettik. Evden çıkarken sadece özel eşyalarımızı aldık. O evi devralan çocuğa her şeyi, ama her şeyi sattık. O paranın bir kısmıyla borç ödeyip, bir kısmıyla da Amerika’ya, Şahitlerin yönetim kuruluna, “Kuran da Allah sözü, siz yanılıyor olamaz mısınız?” demeye gidecektim!

İşte herkeste olduğu gibi bizim de para sıkıntılarımız oluyordu. Buna rağmen parayı hiçbir zaman bir efendi gibi görmemeye çalıştım. Hep bir hizmetçi gibi gördüm. Zaten tüm bu konuları açarak anlatmamın nedeni de bu. İnsanların paraya her şeyden çok değer vermeleri. Herkes biliyor paranın yaptırım gücü olduğunu. Kişinin istediği şey ne olura olsun, elinde para varsa karşısındakini ona: “Evet, olur, tamam, yaparız, emredersiniz” falan dedirttiriyor. Hiç artık uğraşmana gerek yok, ver parayı al istediğini. İnsan bile olsa, satın mı almak istiyorsun, bu kâğıtlar için kendini satan o kadar çok insan var ki. Belkide satmayan var mıdır demek daha doğru olur. Bu para konusunda Napolyon herhalde en açık sözlü bir devlet adamıymış. Aynı zamanda asker olduğu için de politika yapma gereği duymayıp, bu problemi açık açık söylemiş. Bu adam hep para sıkıntısından bahsetmiş. Paranın bir güç olduğunu, onun için yaşandığını ve her çirkinliğin kökünde yatan nedenin şu ya da bu şekilde para olduğunu bilmeyen mi var. Allah’ın kulu Süleyman bu konuda çok hikmetlice sözler söylüyor. Orada:

Çünkü hikmet siperdir, gümüş de siperdir; fakat bilginin üstünlüğü şudur ki, hikmet kendi sahibini yaşatır. Vaiz 7:12

Bu ayetler beni şaşırtan ayetlerdi. Paranın ne olduğunu, yaptırım gücünü, insanların ona ne kadar değer verdiğini Allah da biliyor. Bunu da insanı düşündürücü bir biçimde kıyaslayarak dile getiriyor. Hikmetle gümüşü, yani zenginliği kıyaslıyor. Hikmetin, yeni Türkçe de bilgenin sözlük anlamı ise, şeylerin sebebini bilmek. Yani ne, neden oluyor. Bu her şey için geçerli. Yağmurun yağmasından, tabiat olaylarından, insan psikolojisine kadar, o şeylerin sebebiyetlerini bilip anlamak. Bir yerde de bu, ne yaparsan onun akıbetini, getireceği sonuçları da kestirebilme bilgisi demek oluyor. Sanki basiret gibi. Aynı zamanda hikmet sadece kör bir bilgi de değil. Şeylerin sebebini bilen bir bilgide otomatik olarak anlayış da oluyor. Bir insan hikmetli olabilir, fakat ille de bu onun her konuda hikmetli davranacağının garantisini vermez. En basit bedeninin arzularına, hem de bile bile yenilen nice hikmetli adamlar vardır. Tarihte ve günümüzde böyle örnekler o kadar çok ki. En belirgin açık örnek ise, bunları yazan ve bilen hikmetli Süleyman. O da aldığı çok kadınlardan ötürü saptı ve yaşamının sonlarında Allah’a karşı suç işledi. O konuda hikmetsizce davrandı. Bu konu 1.Krallar 11:1-14 de yazar. Onun bu konuda hikmetsizce davranışı, yine o kişinin hikmete sahip olmadığı anlamına gelmez. Kısacası, bir şeye sahip olmak başka bir şey, o şeyi amacına uygun kullanıp kullanmamak ise başka bir şeydir. Ne bilge adamlar vardır, onların öğütleriyle büyük yenilmez ordular fethedilmiştir. Bu adamların bizzat kendileri, verdikleri bilgece öğüde uygun belki fiilen hiçbir şey yapmazlar. Kılıç, ya da başka bir silah aleti bile tutamazlar. Onlarda bu yetenekler yok diye, hikmetsiz ve boş öğütçü de denilemez tabii. Ya da Yunus peygamberi düşünelim. “Beni gemiden atmazsanız kurtulamazsınız” dedi. Bu o gemidekilerin kurtuluşu için hikmetlice bir öğüttü. Yunus, dalgalar, fırtına ve denizin kabarmasının sebebini anladı. Hikmeti tarif ederken “şeylerin sebebini anlamak” dedik ya. Demek ki Yunus da kendince hikmetli bir adamdı. Fakat verdiği bu hikmetlice öğüdü kendi yerine getiremiyordu. Örneğin o denize kendisi atlayamıyordu. Ancak onların atması gerekiyordu. Kendi yapamıyor, cesareti yok diye o adama hikmetsiz biridir denir mi? Verdiği öğüt hikmetsizceydi denilir mi? Bu örnekler böyle olmadığının bir ispatı ki, daha benzeri çok örnekler var.

Hikmetin başlangıcı Rab korkusudur; emirlerini yapan her adamın iyi anlayışı vardır. Diye yazıyor Mezmurlar 111:10, Tevrat’ın Zebur diye bilinen kısmında.

Bu sözlerden bir ayırım yapılmalı. Bir kişi hikmet sahibi olur da ona uygun davranmazsa, buna anlayışsızlık deniliyor. Bazı insanlar da hikmetli olmayı, o kişilerin yaşamlarındaki başarılarına göre değerlendirirler. Çok başarılı gibi gözüken insanlar vardır. Bunlar ilerlemiş ve çok yükselmişlerdir. Fakat bırakın hikmeti, ayrıca bunlar akılsız insanlardır. Belki birkaç konuda yeteneklidirler. Veya o insanların arkasında hikmetli kişiler vardır. Onların ilerleyip çok yükseklere çıkmalarının en büyük nedeni ise yeryüzümüzün Şeytanın hâkimiyetine verilmiş olmasındandır.

Böyle adaletsizlikler ve ters olaylar dünyamızın her yerinde yaygın. O kişilerin yükselip büyümelerini sağlayan en büyük nedenlerden biri, kendilerinin sevgi ve merhamet duygularını belki de hiç kullanmamalarıdır. Bu onların egoist, bencil ve gaddar olmaları da olabilir. Savaş, mücadele, entrika yetenekleri ağır basabilir. Yakınlarının imkânlarından faydalanmak olabilir vs... Şimdi babası başkan olan birinin çocuğu, geçimi için ne tarlada patates toplar ne de çöpçülük yapar. Bu insanların yükselmesi de hikmetlerine bağlı değildir. Başka bir sürü nedene bağlı olabilir ama onun hikmetine, bilgeliğine değil. Hem hikmet bir insanı çok zengin, ahım şahım bir duruma getirir diye de bir kural yoktur. Aslında hikmet sahibi olan biri, zaten parayı da mutluluk olarak görmez ki, elde etmek için kendini ona köle etsin.

Hikmetin kaynağı Allah’tır. Yine bu, her hikmetli insan Allah’a inanıyor demek değildir. Allah nasıl ki bütün yeryüzünde yaşayanları yedirip, içirip, doyuruyorsa; güneşini, iyilerin ve kötülerin üzerine doğduruyorsa, hikmeti de arayan insanlara veriyor.

Bir ayakkabı boyacısı Allah’a iman eder ve varlığına inanır. Bunun yanında bir profesör, birçok konularda bilgisi olduğu halde Allah’ı ve varlığını inkâr eder. Bu onun ayakkabı boyacısından daha az bilgili olduğu anlamına gelmez. Fakat sadece bu Allah’a inanma konusunda kim daha hikmetlidir? Ayakkabı boyacısı değil mi? Ayakkabı boyacısı diyoruz, ama yine bilgisine göre değil. Allah hakkında profesörün bilgisi o ayakkabı boyacısından çok çok daha üstündür. Ancak yukarıdaki ayete uygun olarak profesör bu konuda anlayışsız davranır. Biri inandığını söylediği kitaptan bir sayfa bile okumamışken, öbürü sadece o konuda sayısız kitaplar okumuş, araştırmıştır. Aslında profesör şeylerin sebebini biliyor, fakat inanmıyor. Bu da onun bu bilgiyi değersiz görüp, gerektiği gibi değerlendirmediğini gösterir. Onun bu hikmeti kendine fayda konusunda bir yerde boş ve anlamsızdır. Çok zahmet ve emek vererek elde ettiği o hikmetin kendi gözünde hiçbir değeri yoktur. Öbür taraftan çok ama çok az bir bilgiyle Allah’a yürekten inanıp iman eden kişiye «hikmetli» denirken, imansız o profesöre «hikmetsiz» denir. Çünkü elindeki sahip olduğu şeyin değerini bilmemek de hikmetsizlik, akılsızlıktır. Bu yüzden Süleyman’ın Meselleri 23:23’de:

“Hakikati satın al ve onu satma; hikmeti ve terbiyeyi ve anlayışı da” diyor.

Para bir emek karşılığında kazanılıyorsa, parayla satın aldığımız şeyler aslında bizim emeğimizle aldığımız şeyler demektir. Hikmet de emek karşılığında elde edilir. Okumak, araştırmak, düşünüp kafa yormak, gözlemler, bütün bunlar emek ve zaman ister. Bu vasıtayla insan bir yerde hikmeti satın almıştır. Hem bir şeyi satın almak için ille de para vermekte gerekmez. Gerçeği öğrenmek bazen çok zahmetli bir iştir. Bir şeyin aslını, iç yüzünü öğrenmek, emek, sabır, gayret, cesaret ve çoğu zaman da sevgi ister. Çok insanlar, gayretleriyle, fedakârlıklarıyla, bütün yürekleriyle Allah’a hizmet etmek ve O’nun tarafından kabul görmek için öyle yaşam sürmüş ve bu uğurda adeta savaş vermiştir. Fakat daha sonra gelen başka bir bilgiye dayalı gerçekle, o kişi yıkılıp alt üst olur ve Allah’ı da bırakır. Bütün o elde ettiklerini bir anda sanki çöpe atar. Bu da öğrendiği başka bir gerçeğin yüzünden olmuştur. Mesela Hristiyan olan birinin Kuranın da Allahtan geldiğini anlayıp kabul edememesi gibi. O öğrendiği yeni gerçeği inanıp da bir türlü yutamaz. Aynı şey bir Müslüman için de geçerlidir. Bu yüzden sahip olduğu eski değerlerle birlikte hepsinin bir anda yıkılıp yok olması, aslında başlangıçtan beri onun gerçeğe, hakikate verdiği değeri farkında olmadan en alt seviyede tutmasından kaynaklanıyordur. Belki de bu “hakikat” kelimesini en çok kullanan biridir, fakat değerini bilmemiş ve elde etmek için uğraşmamıştır. O hakikat diye öğrendiklerini, kendi bir şey yapmadan hep hazır almış. Bu öğrendiklerini çevresine de yayması, onu bir papağandan üstün kılar mı? Anlatıyor ama aslını kendi de bilmiyor ve belki de anlamıyor. En fazladan sansa sansa bildiğini sanıyor. O başkalarına da sunduğu bu şeyi kendisi olduğu gibi kabul etmiştir, o kadar. Onun kendisine bu konuda bir şey yapması, araştırması, soruşturması, tartışması dolaylı bir şekilde yasaklanmış dahi olabilir. Bir de böyle insanların Allah’a olan bağlılıkları şartlı olur. Allah’a bir yerde şartlar, kurallar koyarlar. “Bak, eğer şu şöyle ya da böyle olursa, o zaman ben de sana inanmam” der gibi. Sanki akıllarınca Allah’ı tehdit ederler!

Yine aklıma ister istemez Şahitler geldi. Onlar, sizin hakiki gerçeği değil, ille de kendilerinin sundukları gerçeği kabul etmenizi isterler. Ellerindeki “oku” dedikleri Mukaddes Kitap için de “sen onu anlayamazsın, onu sadece bizim yönetim kurulumuz anlar” derler. Bu vasıtayla gerçeğe giden yolları tıkamış olurlar. Orta çağda kilise tarafından birçok kitapların ve gerçeklerin yasak olması, bu felsefeden kaynaklanır. O çağın korkunç sefilliği, yobaz taş beyinli dincilerin ürünüdür. Şahitlerin de üyeleri böyle bir havaya kendini bayağı kaptırmıştır. Dıştan yeni bir şey duyduklarında, çoğunluk karşı geliyorsa, o da karşı gelir. Hâlbuki pek öyle bu konuda ne bilgileri vardır ne de sevgileri. Hele hele bu uğurda savaş verir ve nasıl olur da sonradan haksız olduğunu görüp anlarsa, bu sefer inandığı öbür şeyleri de fırlatır atar. Çünkü artık küsmüştür. Her ne kadar hayatında daima alçakgönüllü olmayı vaaz ettiyse de fakat gerçek onun kabul ettiğinden farklıysa, bu sefer öbürünü kabullenmesine gururu asla müsaade etmez. Bakın dikkat edin, kabul ettiği diyorum, inandığı demiyorum. Çünkü onların imanları şahıslara dayanır, kendi araştırmalarındaki bilgilere değil. O şahıslar neyi kabul etmesi gerektiğine onu eğitmiştir. Kabul etmezse zaten hiçbir zaman içlerine almazlar. Gurur da bu sebepten araya girip, ilerde o kişiye tökez olur. Kendi gayretleriyle, araştırmada baskı görmeden öğrenmiş insanların başka yenilikleri kabullenmeleri çok daha kolay olur. Bu yazdığım bilmece, felsefe gibi düşünceleri hayatında yaşamamış insanlar pek anlamazlar. Ne zaman ki insan hayatını anlamlı kılmak isteyip de herhangi bir gerçek ya da inanç uğrunda mücadele vermeye başlarsa, böyle problemler de o kişilerin önüne sık sık çıkacaktır.

Bunları hakikatin ve hikmetin hiç de öyle kolay elde edileceğini düşünmeyin diye yazıyorum. Zamanımızda sanki bu değişti mi? Bilgi edinmek eski zamanla kıyaslanamayacak kadar kolay olmasına rağmen, birçok başka engellerin varlığı da inkâr edilemez. En basitinden kendi hayatımıza bakalım, bunun böyle olduğunu göreceğiz. Hangi Türk veya Müslüman eline Mukaddes Kitabı alır, okur, araştırır da tepki görmez? Hangi Hıristiyan eline Kuranı alır, okur, araştırır da tepki görmez? Bir istisna olarak o kişi: “Ancak ben bu kitapların inanılmazlığını, ne kadar saçma olduğunu araştırıyorum” derse o zaman başka. Fakat her toplumun görünmeyen, kâğıtta yazmayan çizilmiş bir yolu vardır. Görünmez gibi olan o çizgi toplumların kanun kitaplarında geçmez de onun için ona «görünmez çizgi» denir. Fakat o çizgiyi aştın mı tepki görürsün. Bizim ülkemizde de Avrupa’da da kanunlar önünde inanç hürriyeti vardır. Fakat bu o toplumun çizdiği çizgi değildir. O hürriyet kâğıtlar üzerinde kalır. Toplumun kendi kuralları, kanunlarından farklıdır. Bizim ülkemizin kanunları da üç aşağı beş yukarı Avrupa ülkelerindeki gibidir. Fakat toplum olarak çizgimiz, üzerinde yürüdüğümüz yol çok farklıdır.

Örneğin Almanya’daki kanunlar yabancı düşmanlığına karşıdır. Bu kanunları yapanlar bile toplumun o kurallardan ayrı olan çizgisini bildiklerinden, oy toplamak için halkın bu duygularını kullanırlar. İstedikleri kadar karşı gelen kanunlar çıkartsınlar, bu kanunlar toplumun çizdiği çizgiyi kolay kolay etkilemez. Ancak onları korkutur, o kadar. Onlar da başka yollar düşünüp, onu yine uygularlar. Suya sabuna dokunmadan bu ülkede yıllarca yaşayan bizlerin, Alman halkının nefretiyle ilgili konularda neler yaşadığımızı sizlere zerre kadar da olsa anlatmaya çalıştım. Uygulamaları, duyguları, davranış şekilleri, hep ama hep bu çizgi doğrultusundadır. Bu çizginin ismine siz isterseniz nefret deyin, merhametsizlik deyin, bencillik-menfaat deyin, kuralcılık deyin, kalıp düşünce deyin, inanç deyin, ya da kibarcası kültür deyin muhakkak tutar. İlerlemede, gerçekleri öğrenmede, terbiyede, anlayış sahibi olmakta ve hikmet elde etmekte, genelde bu çizgiler insanlara hep engel olmuştur. Her kültürün iyi yanları da vardır kötü yanları da. Hikmeti, gerçeği, Allah’ı aradığınızda bütün bu kültürler, ne kadar iyi de olsa hepsi engel olacak özelliklere sahiptir, bunu kesinlikle unutmayın. Onların kafalarına göre gittiğin müddetçe, ayak uydurduğun müddetçe, suya sabuna dokunmazsan ne âlâ. Fakat o toplumların boş inançlarına, saçma olan gelenek ve adetlerine soru sormaya başladığınız zaman tepki de başlar. Onun için, Süleyman bu şeyleri elde etmenin zorluğunu bildiği için, “aman onları satma” diyor.

Hikmet konusunda ve Allah’ın yeryüzünde Şeytana büyük yetki verdiğini gösteren bazı ayetler: Eyub 21:7-14, Eyub 32:9, Vaiz 4:13 , Luka 4:6, Araf suresi(7.) 13-15, Hicr suresi(15) 33-37, Sad suresi(38) 71-87

Rab korkusu, hikmet budur; Ve kötülükten çekilmek anlayıştır. Eyub 28:28

Hikmet konusunda mesela Süleyman’ın meselleri çok güzel bir kitaptır. Hikmetin değerine ve kaynağına değinir. Lütfen açıp yerinden okuyun. Ben sizlere bu kitapları açmakta zahmet olmasın diye o yerleri zaman zaman olduğu gibi yazıyorum. Fakat hepsini de yazamam ki. Bilgisayarları olanlar için PDF dosyası şeklinde hazırladığım ayetlerin üzerine gidildiğinde kendi kendine açılıyor. Çok büyük bir kolaylık olduğunu ben de görüyorum. Yine de bazı yerleri bizzat kendiniz kitaptan açarak okursanız, inanıyorum ki şimdiye kadar hiç bilmediğiniz, okumayı dahi aklınıza getirmediğiniz bu kitaplara karşı sempati duyacaksınız; zaman zaman da yılgınlık. Sizin kendinizin de yaptığı iyi olan şeyleri bu kitaplarda okurken sevinç ve teşvik hisleriyle dolarken, yine belki de doğduğunuzdan beri, sanki tabiatıyla yaptığınız şeylerin Allah tarafından kötü olarak görülmesine ise yılgınlıkla bakacaksınız. Fakat Allah’ın o üstün taleplerinden yılmayın. Kendinizin eksik olan o yanları sizleri yıldırmasın. “Çünkü insan neye yenilirse onun kölesidir” diyor İsa Mesih. (Yuhanna 8:31-32) Eğer günahınıza, korkaklığınıza, tembelliğinize, arzularınıza, alışkanlıklarınıza yenilirseniz, o zaman onun kölesi oldunuz demektir. İyi olanı, doğru olanı yapmaya karar verip, bu özellikleri üzerinize alırsanız, o zaman da yavaş yavaş Allah’ın kulu oluyorsunuz demektir.

Tekrar bu para sevgisi konusuna dönecek olursak, bu konuda İsa Mesih açık ve net ayırımlar yapıyor. Önce şöyle söylüyor:

“Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas onları yiyip bitirir, hırsızlarda girip çalarlar. Bunun yerine kendinize gökte hazineler biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir, ne de hırsızlar girip çalar. Hazineniz nerede ise, yüreğinizde orada olacaktır.” Matta 6:19-21

Bu sözlerle İsa, maddiyat peşinde koşup, bu yolu kendine hedef edinmiş olanlara karşı aslında hikmetlice öğüt veriyor. Bu değerlerin peşinde koşacağınıza, ruhi değerlerin peşinde, yani sizleri yaratanla iyi bir ilişkinin peşinde koşun diyor. Daha sonra bu para sevgisine ait şu sözleri söylüyor:

“Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez. Ya birinden nefret edip öbürünü sever, ya da birine bağlanıp öbürünü hor görür. Siz hem Allaha hem de paraya (mommona) kulluk edemezsiniz.” Matta 6:24

Allah bu kadar kesin bir ayırım yapıyor. Para sevgisi olan bir insanda Allah sevgisinin de olması adeta imkânsız demektir. Uluslar, milletler, dinler, organizasyonlar, ordular, şahıslar hep onun peşinde koşuyor. İbrahim peygamberin parasıyla, canıyla, bütün yüreğinden gelerek hiç tanımadığı insanlara nasıl hizmet ettiğini okuduk. Sahip olduğumuz zenginliği bu örneklere uygun kullanarak yaşayalım. Başkasının bizi enayi, aptal görmesine yenilmeyelim. Cömert olmak Allah’tan gelen bir hediye, bir lütuftur. İsa, “vermek almaktan mutludur” dedi. Bu mutluluğu arayalım. Her şey bitip, iş işten geçtikten sonra, o biriktirdiklerimizi nereye götürebiliriz? Süleyman bu konuda bazı acı gerçekleri de şu sözlerle belirtiyor:

Bir adam ki, Allah ona zenginlik, mal ve izzet verir, ve dilediği her şeyden canı için eksik bir şey yoktur, fakat ondan yemeğe Allah kuvvet vermez, ancak onu bir yabancı yer; bu boştur ve kötü bir derttir. Vaiz 6:2

Eğer kişi o zenginliğin tadını çıkaramıyorsa, neye yarar. Bütün zenginlerin ortak problemi mutlu olmak değil midir? Fakir için bu gibi şeyler o kadar büyük problem olmazken, zenginlerde çok daha belirgin bir şekilde açığa çıkar. Fakir çocuklar arkadaşlarıyla, yokluğun, çöplerin içinde çok mutluyken; bilgisayarların, her türlü elektronik oyuncakların ve bolluğun içindeki yalnız olan çocuk çok mutsuzdur. Bir de böyle çok şeyleri olan kişiler ister çocuk ister büyük yetişkin olsun, paylaşmaktan da ödleri kopar. O yalnız olan çocuğa arkadaş getirirseniz, kısa bir zaman içinde de hemen geçimsizlik başlar. Fakirin, garibin durumu böyle değildir. Onlarda da geçimsizlik yok mudur? Tabii ki vardır, fakat birbirlerine muhtaçtırlar, bu da onları birbirlerine bağlar. O her şeyi olan, “benim sana ihtiyacım yok” deme imkânını kullanır. Fakirin böyle bir imkânı yok ki kullansın. Olursa hemen o da kullanır, bu da başka bir gerçek. Mutlu mu olur? Hayır, zaten burada anlatmak istediğim, zenginliğin mutluluk getirmediğidir. İnsanlar peşinden koştukları şeylerin, ağızlarının sularını akıtarak anlattıkları o zenginlerin servetlerini, erişilmesi zor olduğu için değerli gibi görüyorlar. Maddi zenginlik zor elde edinilebilir fakat sevincin, mutluğun anahtarı demek değildir. Her şeyi var olup da cimri, pinti bir insanın zenginliğinden kime ne fayda, ya da mutluluk vardır. Reklamlar da bile artık ilan ediliyor, “her şey paylaşıldıkça güzeldir” diye. Zenginlerin de tek başına yaşamadıkları kesin. Fakat genelde hepsinin etrafı dalkavuk doludur. Onun hoşuna gideni yapmak için uğraşıp, menfaatleri için onun gözüne girmeye çalışırlar. Sanki bu o zenginlere mutluluk mu verir? Belki sırf başlangıçta evet ama zamanla çok sıkıcı bulacaktır. O artık ne yaparsa yapsın, başkalarının kendisine nasıl ikiyüzlü davranacaklarını da zaten ezbere bilecektir.

Avrupa-Amerika’daki kadınlara verilen haklardan dolayı, o zenginlerin canına bir o kadınlar okuyor. O ne derse kadın zıttını yapıyor. Emir vermeye alışmış ve bunu da o dalkavuklar alıştırmış ya, kadının ise hakları aynı mı ki sana dalkavukluk yapsın? O bir de çocuk yaptı mı, sen düşün artık. O düşündüğü düşmanları dışarıdan gelecek diye tetikte beklerken, hiç ummadığı bir yerden, koynundan çıkıverir. İşte dünyamızın kısır döngülü zenginlikleri ve mutlulukları da böyledir. Ben yüz binlerce olan kördüğümden bir iki örnek verdim. Sevginin, birbirimizi sevmenin değerini bilmediğimiz müddetçe, her türlü dert ve belaların başımızdan ayrılacağını da beklemeyelim.

Sevgi olan yerde sebze yemeği, düşmanlıkla yenilen besili öküzden iyidir. Süleyman’ın Meselleri 15:17

Bunun yanında bir dindarın, Allah’ın yolunda uğraş veren insanların, paraya verdikleri o aşırı değer insanı şaşırtır.

Bu para toplama, ya da ihtiyaç durumu Musa’nın ve başka peygamberlerin, ya da kralların zamanında da ortaya çıkıyor. Mesela yine Musa’dan örnek verecek olursak; Allah’ın emrettiği ibadet çadırının çölde yapılması için malzemeye ihtiyaç vardı. Hem de en iyisine. Musa da bunu ilan etti. Kimse zorla değil, gönlünce verecekti. Fakat halkın getirmesiyle ortaya bir problem çıktı. Bakalım bu problem neymiş, nasıl yazıyor yerinden okuyalım.

…Makdis hizmetinin işi için, onu yapsınlar diye, İsrail oğullarının getirmiş oldukları bütün taktimeyi Musa’nın önünden aldılar. Onlar her sabah kendisine yine gönüllü taktimeler getirdiler. Ve bütün hikmetliler, makdisin bütün işini yapanlar, her biri yapmakta olduğu kendi işinden geldiler ve Musa’ya söyleyip dediler: “Kavm, Rabbin yapın diye emrettiği iş için lüzumundan fazla getiriyor. Musa emretti ve ordugâhta, gerek erkek, gerek kadın makdisin taktimesi için artık iş yapmasınlar diye ilan ettirdiler. Ve kavm getirmekten alı kondu. Çıkış 36:3-6

Ben bu ayetleri okuyunca hayretlere düşerim. Yapılması gereken bir iş vardı ve bu iş için de halkın maddi manevi her türlü yardımı gerekliydi. Baskı, mecburiyet olmadığından halk bunu sevinçle yapıyordu. Ortaya bir sorun çıktı, halk gereğinden fazla getiriyormuş!!! Hemen o milyonlarca insanlara ilan ediliyor, “Aman! Artık yeter, getirmeyin” deniyor! İnsan bunları okuyunca o: “Biz olmazsak asla kurtulmazsınız” diyenlere hem öfke dolu oluyor hem de acı acı içinden gülüyor. Hiçbir zaman ben bu: “Para toplamıyoruz, ama kongrelerde de paramız yok” diye ilan edenlerden, camiye yardım toplayanlardan, kiliseye bağış yapın diyenlerden, “yeter artık kutulara para atmayın, ihtiyacımızdan fazla getirmeyin” dediklerini bir kere bile olsun duymamışımdır. Acaba bütün dünyada siz böyle bir şey duydunuzsa bana da lütfen söyleyin. Bırakın şimdiki zamanı, siz tarih boyunca böyle bir şey hiç duydunuz mu? Hepsi bu dünyanın açgözlü kurtları gibi ve de doymak bilmez cinslerinden. Fazla mı geldi, sırıtarak: “Allah’ın bereketi, Yehova kavmini bereketledi” derler. Bereket de kendi saçaklarının genişlemesi, ezici güçlerinin kuvvetlenmesi demektir. “Oh!” diye sözde kendini garantiye alacak. Yine bir zaman için. Sonra yine kongrelerde, toplantılarda, camilerde, kiliselerde, sinagoglarda (Yahudilerin ibadet yeri) para toplamak için bezirgânlarını bağırtacak. Musa böyle yapmadı. O gelen değerli şeylere onların gözüyle bakmadı. Halkı durdurdu. Oysa zamanımızın dinleri, o fazla gelen paralarla borsalarda oynar ve kaybederler. Değerleri neredeyse milyonluk olan son model daha çok matbaa makineleri alırlar. Arabalarının modellerini daha sık değiştirirler. Eğer hâlâ da arttıysa ki çok artar, onunla da binalar satın alırlar. Yehova kavmini bereketledi ya! Kavmin halini sorup da o yoksulluktan kıvranan üyelere beş kuruşluk yardım yapıldığını ben ne gördüm ne de duydum. Ancak içlerindeki inisiyatif sahibi kişiler bizzat kendi imkânlarıyla ne yaparsa yapmıştır. Bir de bunlar sözde eski Yugoslavya’ya yardım ettiler. Orada da ayırım yaparak yine kendilerine, herkese yapmadılar. Yardımı da o yönetim kurulu yine bu en alttakilerin sırtından yaptırdı. Kendi hazinesine topladığı kuruşa bile bu şeyler için elini sürmeden. O yönetim kuruluna giren bir daha zaten çıkmıyor ki. Aynı Roma Katolik kilisesi gibi. Dünyanın en büyük servetinin onlarda olduğu söyleniyor. Bu da kendilerinin ve herkesin ilan ettiği bir gerçek. Yine dünyanın en büyük menkul ve gayrimenkul serveti bu Roma Katolik kilisesininmiş. Yani nakit para ve mal serveti. Mücevherleri, yakutları, pırlantaları, altın, mercan, yakut işlemeli o muhteşem elbiseler de yine bunlarda. Bunlar orta çağda da böyleydi yine böyle. Kimsenin önüne kuru bir lokma ekmek dahi atmazlar. Daima, “ver ver” diye isterler, onları bir türlü paraya da mala da doyuramazsın. Musa nerede bunlar nerede. Kendilerini ise Musa’dan çok daha üstün görürler. Musa da kimmiş. İyi gariban biriymiş, ama biz ondan çok daha bilgiliyiz, çok daha imkânlarımız var… “Aslında salağın tekiymiş” diyecekler de yüzleri tutmuyor.

Bizde de bir insanın kabiliyeti, zekâsı anlatılırken “cin gibi adam” ya da “kadın” denir. O cin gibi olan kişinin yaptığı kurnazlıklar, nasıl zengin olduğu, insanları nasıl kafeslediği anlatılır. “Valla altından donunu alır da anlamazsın” diye toplumumuzda böyle kişileri öve öve hikâye ederler. Öbür taraftan dürüst, namuslu, cömert, herkese merhamet eden kişiler hakkında, “saf aptalın tekidir, hiçbir şeyi de yoktur” diye o kişiyi yerle bir ederler. Musa da halk çok getirdi diye bu yüzden: “Aman durun! Artık getirmeyin!” diyor. Tövbe tövbe, ne işini bilmeyen adammış şu Musa! Fazla mal göz mü çıkarır yani!!!

Ben bu örneği evde anlatırken karım: “Eskiden insanlarda bir göz tokluğu varmış” diye hemen atladı. Böyle konular yıllarca evimizde konuşulduğu halde, velhasıl bizim hanımın görüşleri bir başkadır! Önce şaka mı ediyor diye yüzüne baktım. Hâlbuki Musa’nın zamanındaki o halk, açgözlü, söz dinlemeyen, asi, nankör ve daha her türlü zamanımızın bozukluklarına sahip bir toplum. Bütün başlarına da ne geldiyse zaten bu sebeplerden ötürü geliyor. O kadar söylendiği halde bir adam savaşta dayanamayıp elbise ve altın gibi şeyleri çalıp, çadırının içine gömüyor. Bu yüzden de Allah İsrail’i bırakıyor ve onlar da düşmanlarının önünde bozguna uğruyorlar. Ancak nedenini yine Allah söylüyor da açgözlülüğü sayesinde o kişi ve ailesi hep birlikte yok olma cezası çektikten sonra millet kurtuluyor. (Yeşu, 7’inci bölümün tümü) İyi özellikleri gayette normal gibi görmeyelim. Bu hiçbir zaman normal değildi. Ne İbrahim’in ne Musa’nın ne İsa’nın ne de Muhammed’in zamanında. Şimdi zamanımızda da durum farklı değildir. Eğer bir insanın iyiliği yer ve şartlara göre değişiyorsa, onun iyiliği zaten boştur. Gerçekten de iyi ve doğru olan biri, bu özelliğini her zaman, her yerde ve her şartlar altında yansıtmalıdır. Hiç kimse hatasız değildir, savunduğumuz nokta bu değil. O çok değerli olan insanlar da zaman zaman kendilerini hatalar ve günahların içinde bulmuşlardır. Fakat bu insanlar daima kendi kendilerini imtihan edip, terbiye etmişler. Bunu da bir ömür boyu yapmakla. Mezmurlar kitabında Davut:

“Beni dene, ya Rab, beni imtihan et” diyor. (Mezmurlar 26:2) Böyle söyleyebilen kaç kişi var? Kimde var böyle bir yürek? Davut söyledi. Allah’a ve insanlara karşı, yüreği, tutum ve davranışları tertemiz, lekesiz olması için özen gösterdi. Böyle insanlar da sokakta, köşe başlarında tesadüfen her zaman rastlanılır cinsten değil. Bu yüzden Allah onların yürek tutumlarını, Allah ile olan ilişkilerini, yaşantılarını, suçlarını kaleme aldırdı. Çünkü bütün bunlar bizlere nasihat olsun diye de yazıldı. (1.Korintoslular 10:6-13) Şöyle ki, onlara bakıp ders alarak, onların koştukları aynı hedefe, Allah’a doğru koşalım. Onlar da bizler gibi günahkâr insanlardı. Bizler gibi aynı insandan, Âdem ve Havva’dan türediler. Allah: “Onlar yaptıysa siz de yapabilirsiniz” demek istiyor. Bizlere peygamberleri erişilmez, sanki insanüstü varlıklar gibi tanıttılar. Bunlarla Şeytan cesaretimizi kırmak, «hiçbir zaman sizler öyle olamazsınız» diye inanmamızı istediği için böyle. Bu yüzden de Müslümanlar Muhammed’in günah işlediğine kesinlikle inanmak istemezler. Hâlbuki onun günahları hakkında Kuranda açıkça yazdığı halde. (Sure 47:19 ; 66:3-4 ; 40:55 ; 48:1-2) Hıristiyanların İsa’yı Allah yaptıkları gibi, sözde böyle yapmakla Müslümanlar da Muhammed’e saygı gösterip onu koruduklarını mı sanırlar? Allah böyle olayların kaleme alınmasını, o insanları küçültmek, onlara karşı güvenimizi yıkmak için mi yazdırttı? Tam tersine, onların bu eksikliklerinin kaleme alınması, onların ve o yazıların daha güvenilir olduklarını gösteriyor. Her şeyden ziyade bizler de onlar gibi olalım diye Allah insanlığa cesaret veriyor. Yoksa Allah amacını bildiren sözleri meleklerle gönderip biz insanlığa veremez miydi? Onlar da: “Alın ve bu emirleri kanunları tutun” diyemez miydiler? Eğer bu kitapları melekler vasıtasıyla almış olsaydık ve oralarda onların tecrübeleri geçseydi, o zaman bu yolda yürümeye hangimizin cesareti olurdu? En azından ben kendi adıma: “Allah’ım, ben onlar gibi olamam ve onların yaptığı şeyleri yapamam” derdim. Fakat Allah böyle yapmıyor. Çünkü bizleri seviyor ve insanlığa yardım etmek istiyor. Bizlere verdiği hür irade vasıtasıyla, kendi isteklerini yapmaya teşvik etmek için, bizleri yüreklendirmek istiyor. Bizler gibi hataları, öfkeleri, sevinçleri, zayıflıkları, arzuları, iyi kötü ne varsa, ama bize benzer olan insanları görevlendiriyor. “Bunların yaşamlarına bakın ve sizler de bunlar gibi olun” diyor. “Onlar yaptıysa siz de yapın” demek istiyor.

De ki: “Ben size, Allah’ın hazineleri bendedir, demiyorum; geleceği bilirim de demiyorum, ben bir meleğim de demiyorum. Ben ancak bana vahyolunana uyuyorum.” De ki: “Hiç kör olanla, gören bir olur mu? Hiç düşünmüyor musunuz?” (Enam Suresi) 6: 50

Hâlbuki Allah’ın Muhammed’e söylettiği bu iyi ve hikmetli niyetini insanlar bir türlü anlamamıştır. Bu yüzden Hıristiyanlar İsa’ya, Yahudiler Musa’ya, Müslümanlar Muhammed’e Allah’tan daha çok bir zaaf duyarlar! Hatta daha ileri gidip taparlar da. Hıristiyanlar İsa’yı kadiri mutlak Allah ile aynı seviyeye koyar. Allah-İsa-Mukaddes Ruh diye üç Allah’ın varlığına inanırlar. Bu peygamberleri insanüstü varlıklar olarak yüceltip, öyle de görme isteği Muhammed’in zamanındaki Araplarda da varmış. Bakın, o halk inanmak için Muhammed’den ne taleplerde bulunmuşlar.

Dediler ki: “Biz sana asla inanmayız; ta ki bize yerden bir pınar çıkarıp akıtasın;

Yahut senin hurma fidanlarından veya üzüm çubuklarından bir bahçen olsun da içinden bol sular ırmaklar akıtasın.

Yahut ileri sürdüğün gibi gökyüzünü parça parça üzerimize düşüresin; yahut Allah’ı ve Melekleri karşımıza getiresin.

Yahut senin altından bir evin olsun; yahut göklere çıkasın; ve bize okuyacağımız bir kitap getirmedikçe, göklere çıktığına da inanmayız.” De ki: “Tanrımın şanı yücedir! Ben bir insan, bir Elçi’den başka neyim?”

Ve insanların—Kendilerine doğru yol kılavuzu geldikten sonra onları imandan alıkoyan sebep onların şöyle söylemeleridir: “Allah bir insanı elçi olarak mı gönderdi?”(İsra),17:90-94

İşte aynen Kuranda geçtiği gibi, insanlar böyle düşünüyorlar. Muhammed’in bizler gibi insan olmasına yalnız şimdi değil, o zamanki iman etmeyenler de karşı gelmiş ve anlayamamışlar. Bu yüzden de inkâr etmişler. Peygamber diye gözlerinde canlandırdıkları kişiler, ancak onların hayal ürünü olan saçmalıklardı. Arapların su sıkıntısı o zamanlarda varmış. Bu yüzden içlerinin çektiği, arzu ettiği şeylerin içinde hep bol sular, ırmaklar vardır.

Yahudiler de İsa’ya karşı benzeri tutumlara sahipmiş. Onlar bu konuda daha tecrübeliler. Çünkü neredeyse bütün peygamberler İsrail’den çıkmıştır. Tecrübeleri, bilgileri Araplar gibi basitçe değil ama yürekleri ve davranışları da farklı değil.

Ferisiler çıkıp onunla çekişmeye başladılar; onu deneyerek ondan gökten bir alamet istediler. O da ruhunda derin bir ah edip dedi: “Niçin bu nesil bir alamet arıyor? Doğrusu size derim: Bu nesle bir alamet verilmeyecektir. Markos 8:11-12

Alamet istedikleri, inanamadıkları şahıs, körlerin gözlerini açıyor, topalları, sağırları, felçli, kötürüm, anadan doğma hastalıklı ve sakat olan insanları iyileştiriyor. Gözlerinin önünde üç defa ölüleri diriltiyor. İki-üç balık ve birkaç parça ekmekle, iki kere binlerce insan doyuyor ve arta bırakıyorlar. Bütün mucizeleri yazamam, o zaman İncil’i tekrar yazmam gerekir. Böyle şeyleri yapan insandan bu halk mucize istiyor! Adamların yürekleri artık etten değil taştan olmuş, gözleri ise görmüyor. Aslına bakarsak harfi körler İsa’yı gördü ve ona iman ettiler. Bunların ise ruhları kararmış, ruhi gözleri ise ne görüyor ne de hissediyor.

O kadar ardı ardına gelen mucizelerle birlikte bizzat Allah’ın milyonlarca insanla bir kerede konuşması ve daha sayılamayacak kadar bir sürü olaylara rağmen, sanki Musa’ya inandılar mı? Peki, bu insanlar ne yapmıştı? Önceki konularda bahsetmiştik, Musa 40 gün dağda Allahın yanına çıktığında altın bir buzağı yapıp, ona taptılar diye. (Çıkış 32. babın tümü) Bütün bu kutsal yazıları okuduğunuz zaman, ardı arkası kesilmeyen böyle olaylar vardır. Bu kitaplar biz insanlığın Allah ile olan ilişkisinde ne kadar bozuk, imansız, itaatsiz, laf anlamaz ve kötü olduğumuzun örneklerini yazar. O kadar nesiller boyunca, çeşitli zamanlarda da bu hep maalesef böyleymiş. Çok az istisnalar var. Bu yüzden hakiki Allah’ı aramak için uğraş verdiğimizde, büyük taraftarlar aramayalım. O taraftarları çok olanlar, aynı miktarda Allah’tan da bir o kadar uzaklar. Yine bu kitapları okuyacağınız zaman, inanan ve iyi işleriyle Allah’a makbul kişilerin genelde o toplum tarafından itilip, kovalanıp, hapse atılıp, kafaları kesilip öldürüldüklerini okumanız sizi şaşırtmasın. “Bunlar sadece o zamanmış” diye düşünmeyin. Allah bize bu kitaplar vasıtasıyla kendisine iman edip, hayatımızı ve kendimizi değiştirmekle, hanlar hamamlar, servetler ve dostlar bolluğuna sahip olacağımızı söylemiyor. Hayallerimizdeki beklentiler içine dalmadan, her şeyi açıkça yazdığı gibi anlayalım. Allah ile kayıtsız şartsız bir ilişkiye sahip olalım. Atatürk’ün istiklal savaşında ve büyük nutkunda, millet, vatan ve bayrak için beklentilerini hep okuduk, duyduk. Bu beklentiler bütün dünya milletlerinde de var. İnsanlardan, kayıtsız şartsız ölüme gitmeleri beklendi ve hâlâ da bekleniyor. Atatürk’ün en sevdiğim yanı dincilerle ilişkisi olmayışıdır ama bu sefer de komünistler gibi Allaha olan inancı yerle bir etti. Muhakkak İngiliz’in yaşantı ve kültürünü daha sempatik buldu. Bir kılık kıyafet yüzünden katliamlara imza attı. Nihayetinde o da günahkâr bir insandı diyelim. Bu yabancı ülkelerde onun: “Ne mutlu Türk’üm diyene” sözlerini çok anımsamışımdır.

Bizden kayıtsız şartsız ölüme gitmek beklenirken ki, bunu politikacılar bekleyecek, peki Allah beklemesin mi? Dinciler Atatürk’e küfreder. Zaten küfreden, aslında kendinin ne olduğunu belli etmiştir. Millet olarak Atatürk’ü ya göklere çıkarırlar ya da eleştireni hapse atarlar. Bu mu Atatürk sevgisi? Peygamberlere de böyle davranırlar, ama öldürdükten sonra! Sonra da onları ilahlaştırıp taparlar. Onun ismini dahi ağzına alırken neredeyse aptes almanı emrederler. Hâlbuki işleriyle bu insanlardan o kadar uzaktırlar ki. Eğer birini sevip yüceltiyorsan, onun yaptığı işleri de yap da bari inandırıcı olsun. „Birinden kurtulmak istiyorsan ya onu haça gerersin ya da putlaştırırsın” der Hintli bir felsefe Profesörü.

Şahitlerde bir kişi toplantıya gitmezse ve geçerli bir nedeni de yoksa artık ona düşman olurlar. Hâlbuki o toplantıya gitmek çok güzel, değerli, eşsiz bir şey ise; aslında neden kaçırdı bu güzel şeyi diye üzülmesi gerekmez mi? Hâlbuki onlar bu nefretlerini açıkça belli ederler. Öbürü de korkar, istemese de yine o toplantıya gelir. Orada uyusa da anlamasa da ama yine de gelir! Adı, gelmiş olmaktır. Uyunmayacak gibi de değil ki be birader. Ben o uyuyanlara karşı gelmiyorum, ille de burada olmalısın diye baskı yapanlara karşı geliyorum. İsa kime zorla, “ille de beni dinleyin” dedi? Ben burada toplantı dedim, siz camii deyin, öbürü kilise desin, öbürü ibadet yeri desin, sinagog desin vs. hepsi aynıdır değişmez.

Belli bir gün belli bir yerde, ağaçlarda meyveler tam o saatte altın olacak diye hayalinizden bir düşünün. Gelip de tam o yerde ve saatte toplayanın meyvesi hep saf altın olarak kalacak. O zaman geçerde toplanmazsa, meyvenin altın özelliği de geçiyor diye var sayalım. Kim gitmez oraya? Gelmedin diye sana baskı yaparlar mı? Tam tersine, hatta “iyi ki de gelmedi” demezler mi! Böyle bir menfaatte bunu kimseye duyurmaz bile. Haydi, çok iyi niyetli ve o kişiyi seviyor diyelim ve de duyurdu. Bu sefer o da: “Gelmedin, bak ne kadar çok servet kaçırdın” diye onun hakkında üzülmesi gerekmez mi? Bu sadece bir örnek. Dinciler ise bırakın altını, sözüm ona ebedi hayata giden yola götürüyor seni. Hangisi daha değerli? Ebedi hayat mı, altınlar mı? “Yalan” mı diyor biri? Peki, toplantıya, ibadete gelmeyene neden diş biliyorsun? Altın toplamaya gelmedi diye diş biledin mi?

İsa’ya gelenler ise ya hep sevinçle geldiler ya da düşmanlık için fırsat kollamaya. İşin ilginç yanı zorla gelen hiç yoktu. Düşmanı da dostu da severek, isteyerek geliyordu. “Neden gelmedin” diye kimse kimseyi zorlamıyordu. Fakat insan bir şeye yenilip de o işi zorla yapıyor ise, bu sefer yapmayanın hürriyetini kıskanıyor. Onun bu hürriyeti kullanma cesaretinden, umursamazlığından, serbestliğinden nefret ediyor. Kıskanıyor ve belli de ediyor, hem de her türlü şekilde. Artık gücü ve cesareti neye yeterse o yaptırımı da uyguluyor.

Adamın teki ramazan ayında ibadet diye kızgın güneşte bütün gün oruç tutmuş. Canı bitmiş kıvranıyor. Karşısındaki şapır şupur bir şeyler yiyip, soğuk şeyler içiyor! Beyni dönüyor ya küfrediyor ya bıçaklıyor ya da artık öfkesinden ne yapabilirse onu yapıyor! Oruç tutmayana nefretle bakıyor. Hepsi kendi gibi olsa, bu azap o zaman daha bir kolay olacak diye düşünüyor da ondan. Yani yaptığı o şey neyse, onu bir azap gibi gördüğü için nefretle dolu. Sevinçle yapsa, bu duygular onun yanından bile geçmeyecek. Tam tersine, herkes yiyip, içip oruç tutmasa da o oruç tutmakla kendisinin kuvvetli iradesinden imanından dolayı sevinip, öbürlerine de zayıflıklarından veya imansızlıklarından dolayı acıyıp, merhamet duyacaktır.

Yıllarca Şahitlerin toplantılarına gittim. Bir gidiş tam 100 km. idi. Çocuğum oldu, elimde bebek çantasıyla yalnız yine gittim. Bana gelip ikiyüzlülükle: “Buralara o kadar yoldan geliyorsun, çok iyi” falan gibi sözler söylüyorlardı. Ben ise, “bunu ben kendim için, severek yapıyorum” diyordum. Tek zorlandığım yan onların bana olan nefretleriydi. Her beni gördüklerinde neden geliyorum diye çoğunun öfkelendiklerini fark ediyordum. Aralarına sanki hırsız gibi girer hırsız gibi de çıkardım. Bunlar onların her dediklerine “evet” demediğim içindi. Sonunda da herkesi benimle konuşmaya yasak koyana kadar, birçok yıllar bunların aralarına katıldım. Onların birçoğunun zorla yaptığı şeyi ben severek yapıyordum. Çünkü benim içimdeki sevinci almalarına müsaade etmemiştim. Yani siz onlar için ancak bir kukla olursanız, o zaman iyisiniz demektir. Ben ise yaptıklarımla, yüreğimde ve vicdanımda Allah’ı hissetmekle çok, ama onlardan çok daha mutluydum. Bu memnunluk ise başkalarından hazır olarak aldığım, “şunu şöyle yaparsan böyle olursun” dedikleri bir kalıbın içinde verilmemişti. Başkalarının gölgesine sığınarak, kendi sorumluluklarından kaçtıklarını sanıyorlar. Böyle şeylere Allah müsaade etmeyecek. Herkes kendini kendi adına ispat etmeli, kendi adına tanıtmalı ve de kendi adına hesap vermeli. Hiç şüpheniz olmasın, muhakkak böyle de olacak.

İşin sonu şudur; her şey işitildi; Allah’tan kork, ve onun emirlerini tut; çünkü insanın bütün vazifesi budur. Çünkü iyi olsun kötü olsun, her gizli şeyle beraber her işi Allah hükme götürecektir. Vaiz 12:13-14