Bir yere ait olmak.

Aradan yaklaşık yirmi sene geçti. Şahitleri tanıdığım günden bugüne kadar geçirdiğim bu zaman içerisinde, kendimi çok şeyler öğrenmek zorunda hissettim. Aslında ben daha Mukaddes Kitabın başlarında Allah’ın varlığına inanmıştım. Her şeyden ziyade de o Allah’ı sevmiştim. Âdemle Havva’dan başlayıp, Nuh tufanı ve İbrahim, Sodom Gomora şehirlerinin yok edilişi, Yusuf’un köle olarak Mısır’a satılması, tüm bunlar 66 kitapçıktan oluşan Mukaddes Kitabın daha ilk kitabında konu edilir. «Tekvin» ya da yeni Türkçe adıyla «Yaratılış» denilen kitapta işlenen bu konularla, benim Allah’a inanmam ve O’nu sevmem hiçte zor olmamıştı. O zamanki gözümle bu bana yeterli de bir imandı. Fakat nedense insanlarda ille de bir yere ait olma ihtiyacı vardır. O, ille de bir yere ait olma yeri ise, bizzat Allah ile iyi bir ilişkiye sahip olmak değil de maalesef insani kuruluşlar, organizasyonlar ve daha Allah’tan uzak ne var ise, o isim ve etiket altında onlara köle olunarak bu ihtiyaç giderilmeye çalışılır. Bu da o kutsal kitaplardaki verilen mesajın tam tersi bir durumdur. İnsanlar ait oldukları o yolda yürürken, belli bir zaman sonra bir şeyin de farkına muhakkak varırlar. O da ait oldukları o kuruluşlarda Allah’ın hoşuna gitmeyen birçok şeylerin ve yaptırımların var olduğudur. Bunun farkında olan o kuruluşlar da zaten önceden hazırlıklarını yapmışlardır. “Bizler de kusurlu ve hatalıyız, bu yüzden bağışlayıcı olalım” diye mütemadiyen öğretirler. “Minareyi çalan kılıfını hazırlar” denilen atasözüne uygun bir yol tarzıdır bu. Zaten bu kuruluşlar, dinler, organizasyonlar da o üyelerin kör olmadığını bilir.

Bir dine ya da mezhebe giren kişi ilk önce kendine bakmaktan, kendi eksiklikleriyle uğraşmaktan fırsat bulamıyor ki, bir de o yetersiz bilgi ve tecrübesiyle bu önüne çıkmış olan din ya da organizasyon hakkında doğru bir hüküm verebilsin. Genelde o ilk başlardaki bu duygular oldukça samimi, fakat bir o kadar da acemicedir. Bununla ben zaten gerçekten samimi olan insanları kastediyorum. Başka bir gerçekte, hangi din ve organizasyon olursa olsun, oraya adım atanın, zihninde ve yüreğinde saklı olan, aslında Allah’tan ya da o organizasyonun amacından uzak başka bir sürü beklentileri, hedefleri ve hayalleri olduğudur. Bu oradaki bir kızla evlenmekten tutun da, mülteci birinin o ülkede kalmasına o din bir bahane olabiliyorsa, o da bu dine üye olmakta hiç tereddüt bile etmez. Bazıları da bu dinde kendine bir görev edinip, en yükseklere kadar çıkmak, herkese kendini dinletmek ve daha başka aşağılık duygusundan kaynaklanan bir sürü hislerini tatmin etmek için, yine o dinde kariyer yapmaya kadar bile gidebilir. Kimileri de yalnızlıktan, yabancılıktan, kimsesizlikten kurtulmak için bu yolu seçer. Daha sayısızca bir sürü nedenler sıralanabilirse de ben burada sadece samimiyetle Allah’a yaklaşma arzusunda olanları konu etmek istiyorum.

Samimi ve bütün yüreğiyle, sadece Allah’ı sevdiği için gelen insanlar, maalesef çok ama çok korkunç derecede azdır. Bu bence yüzde 1 ya da 1,5 gibi bir oranda olabilir demekle ukalalık yapmış olmayayım. Çünkü nihayetinde kimin ne olduğunu ancak Allah bilir. Bunu insanlarda görüp edindiğim tecrübeye ve kendi görüş açıma dayanarak söylüyorum. «Bu oran değişmez bir kanundur» demek istemiyorum. Şuna da inanıyorum ki, bazen bu oran binde 1 bile değildir. Eğer benim bu oranlarım hatalıysa, o zaman Hikmetli Süleyman’da mı aynı hataları yapmış? Bu konuya Vaiz 7:28 de Allah’tan aldığı ruh ile değiniyor. Yine lütfen açıp yerinden okuyun.

Evet, bu samimi insanlardan bahsedelim. Konumuz onların Allah’ı ararlarken, ille de bir yere ait olma duyguları olsun. Çünkü yamuk olan biri, istedikten sonra nerede olursa olsun yamukluğunu yine yapıyor. Onlar ancak zarar veren parazit tipler. Daima “ver ver” der ve başka bir şey demezler. Her zaman kendi dertleri ve problemleri ilk plândadır. Saatlerce, günlerce, yıllarca hatta bir ömür boyu ancak onların dertlerini dinlersiniz, kendilerini de dinletirler. Ne yaparsanız yapın o insanlar tatmin olmadıkları gibi, hiçbir zaman takdir etmenin anlamını bile bilmezler. Sadece çıkarları ve menfaatleri ilk ön plandadır. Daima yalan, dolan, sahtekârlıkla doludurlar. Arada senin söylediğin şeyi duymaz bile. Ancak kendi menfaati ile ilgili ise o müstesna. Dediğim gibi böyle tip insanların yok olması, var olması, kurtuluşları ya da perişanlıklarını konu etmekten ziyade, ben değerli olan insanlar hakkında yazmak istiyorum. Onlara yardım etmek lazım. Ancak onlar böyle şeylerin değerini takdir edip anlayabilirler.

Bu ille de bir yere ait olma hastalığı insanlara güven verir. Aynı zamanda tatmin de eder. Tatmin olma duygusunu anlarım da güven duygusu biraz şüpheli. Gelin önce şu tatmin olma duygusu üzerinde duralım. Kişi öğrendiği inandığı şeyler hakkında bir tasdik görüyor ki, bu yüzden bir grubun içine giriyor. O konuları güncel hayatta rastgele sokakta zaten bulamıyor. Onu ait olduğu veya olacağı o yerde bulması, artık o kişinin deli, inandığı şeyle yalnız, kafayı üşütmüş biri olmadığının ispatı oluyor. Çünkü Allah hakkındaki araştırdığı, okuduğu, inandığı şeyler yüzünden ona en yakın çevresi bu tepkileri gösteriyordur. En sevdikleri, “vah vah çıldırıyor bizim bu oğlumuz ya da kızımız” demeye başlarlar. Bunlar samimiyetle Allah’ı aramanın sıfatlarıdır. Bu sıfatlar, âdetin, düzenin, toplumun dışına çıkanlara yakıştırılır. Eğer Müslüman bir toplumda yaşayıp da, o kişi Allah hakkında bilgi edinip, camiye giderde, orada da ilerlerse buna genelde fazla tepki göstermezler. Ancak ailenin içinde olanlar, tabii ki o kişinin geçerli bir meslekte çalışıp, para kazanıp, zengin olmasını daha çok ister. Ya da Hıristiyan bir toplumda yaşıyor ise, o kişinin bir kilisede vazife alıp daima orada yaşama isteği de aynı Müslüman toplumlarda olduğu gibi normal karşılanır. Yine kişilerin imkânlarına, bulundukları çevreye göre bu tepkiler değişebilir. Mesela tıp fakültesinde okuyan biri “ben hafız olacağım” der, fakülteyi de bırakırsa, evden bile kovulabilir. Hıristiyanlarda da durum farklı değildir. Tıbba ya da mühendislikle ilgili bir dalda üniversiteye giden çocukları “ben papaz olacağım” diye o okulları bırakırsa, bu ailede büyük tepkiyle karşılanır. Yani aynı olayda onlar da aynı tepkiyi gösterirler. Tüm bu sözünü ettiğim ait olma yerleri, o toplumların doğuştan otomatik olarak aldıkları, temelleşmiş kendi inançlarına bağlı olan dinleriydi. Bir de bu ait olunacak yer bambaşka bir isim altındaysa, işte o zaman kıyamet kopar. Mesela bu Yehova Şahitleri olabilir. Daha başka bir sürü mezhepler var da ben başından beri birini örnek veriyorum. Siz o isimleri, etiketleri hayallerinizde kendiniz değiştirin. Korkmayın, anlatacağım konuya tıpatıp uyar.

Bundan sonra ailede olsun, çevreden olsun, artık bu din hakkında bir bombardıman başlar. O kişi ise aslı olmayan, çoğu zaman da cahilce olan bu çok fanatik şekilde karşı gelmelere, mecburen ancak onları savunma durumuna düşer. Durum o kadar hızla ilerler ki, olay bir anda o ilkokul kitaplarındaki anlattığım güneşle rüzgâr hikâyesine dönüşebilir. Onlar rüzgâr gibi estikçe, kişi o şeylere daha çok sarılır. Rüzgâr fırtına olur, o da bu duruma bir o kadar daha karşı kuvvet sarf eder. Eğer fırtına bozar da daha korkunç bir şekil alırsa, hikâyede olduğu gibi, kişi kendine bir sığınak, bir mağara, bir kovuk arar. Bu sığınağın da kimler olacağını kestirmek hiç de zor değildir. Tabii ki Şahitler o kişiye ellerini uzatırlar. Zaten kişi şaşkındır. Yıllarca bir arada beraber olduğu insanlardan büyük hayal kırıklığına uğramıştır. Hatta canını kurtarmak için ya kaçmış ya da kovulmuştur. Kimse onu anlamamıştır. O kişi ise daha olayları ne tartma ne de ölçme yeteneğine sahiptir. Dedik ya, acemidir. Organizasyonlar da böyle acemileri çok, ama çok severler. En kaliteli eşekler bunlardan çıkar. Her ne verirsen ver sırtına, “hayır” demez, taşır. Nasıl “hayır” desin. Ev yok, aile yok, eş dost nerede? Hiçbiri yok, sadece Şahitler var. O kişiyi eşekliğe iten ve çeken aslında her iki grup da olmuştur. Hem ailesi ve yakınları hem de Şahitler ve organizasyon; ya da artık hangi etikete sahip ise onlar.

Bu «ille de bir yere ait olma» yaklaşımı üç aşağı beş yukarı genelde buna benzer bir şekilde olur. Sözüm ona o kişiyi sevenler, kurtarmak için ellerinden geleni yapmışlardır. Hâlbuki onların akılsızca tutumları sayesinde o kişi Şahit olmuş ve eşek gibi sırtına eyer vurdurmuştur. Olayın en başına dönüldüğünde, o kişi belki de hiç onlara girip, onlardan biri de olmayacaktır. Sadece ya sohbet olsun diye ya da nabız yoklamak için, arada bir bahsettiği konular ile büyük bir tepki görmesi, kendisini şaşırtmıştır. Bahsettiği konular da ya bir sinema dönüşü film hakkındaki konudan, ya da bir arkadaş buluşmasındaki arkadaşlarının yaptığı saçmalıklardan farklı değildir. Hatta ortaya çıkan gizlide içtiği sigara, alkol ve daha başka küçük kanunsuz, ahlaksız şeyler hakkında aileden o kadar da tepki görmemiştir. Fakat ne zaman ki o kişi yüreğini Allah’a meyledip ve bunlar hakkında konuşmaya başladıysa, korkunç bir tepkiyle karşılaşmayı hiç ama hiç hesaba katmamıştır. Kişi kendince anlamsız bir durumun içine girmiştir. Kendisine yapılan bu şeyler haksızlıktır. Geçmişte yaptığı tüm kötü şeyler hakkında görmediği bu tepkiyi, Allah’a yaklaşmak hakkında şimdi neden görüyordur? O ise yaptığı o kötü şeyler hakkında vicdanen acı ya da suçluluk duyarken, tam şimdi doğru olan bir yolda bu insanlar kendisine neden karşı geliyorlardır? Hem tüm bunları onların inandıklarını söyledikleri Allah da istemiyor mudur? Aslında o kişiyi kurtarmaya uğraşan ailesi ve yakınları, tam tersine onu mahvediyorlardır. Kendileri zaten bu konular hakkında ya çok az bir bilgiye sahip, ya da tümüyle bir bilgisizlik ve cahillik içindedirler. Hani bir laf vardır, “yarı doktor adamı canından, yarı hoca da adamı imandan eder” diye, onların yardımları da bu yarım adamlar gibi olmuştur. Bu gibi tepkilerle kişi aslında o kovuğa, o mağaraya zorla itilmiştir.

Benim tanıdığım doğma büyüme Şahitler ve büyük bir akrabası Şahit olanlar hariç, tüm öbürlerinin yüzde 95’i bu ve buna benzeri tecrübelerden geçerek Şahit olmuşlardır. Özgürce, etki altında kalmadan, kendi adımlarıyla, sadece Allah’ı sevdiği için oraya yürüyenlerin sayısı dediğim gibi, yüzde 1 bile değildir. Öyle birini de bir gün gelip Şahitler muhakkak ama muhakkak ya aralarından atarlar ya da o kendi kendine gider. Eğer kişi başlangıçtan beri sadece Allah’ı kendine hedef edinip ve bu arada da sapmamışsa tabii. Genelde bunlar isimsiz kahramanlar oldukları için, onların adlarını ve ne olduklarını kimse bilmez. Kimse de bilmek için ilgilenmez. Bu işler korkunç gizli tutulur. Her pis iş gibi bu da gizlilik altında yapılır. Bu atılma ya da ayrılık işi bazen 20 bazen de 40 sene ve hatta daha fazla bile sürebilir. O kişiyi attıran ve o organizasyondan uzaklaştıran en önemli bir özellik de insanın kendisinin karar verme yeteneğidir. Bundan sonraki yazıda bu konudan bahsedeceğim.

Tüm bunlar aile içinde tepki görenler için böyleydi. Bir de tepki görmeyenleri vardır. Ailenin tümü bulunduğu toplumdan her ne nedenlerle kopmuşsa kopmuştur. Öyle bir ailenin içine böyle bir düşünce girdiği zaman, kimse tepki göstermeden önce bir dinler. O ailenin herhangi nedenlerden ötürü toplum baskısından zaten canı yanıktır. Hele bir de sunulan şey o toplumun kabul etmediği bir inançsa, bunlar ona severek hemen sarılırlar. Bahsedilen konuların içinde Allah’ın adaleti, bir gün gelip öç alacağı, cennet ve yeni bir yeryüzü vardır. Bu ailenin ise hem kendisine haksızlık edilmiştir, yani adalete muhtaçtırlar; hiçbir şey yapmaya güçleri yetmemiştir, öç alınmasından yanadırlar; pek bir şeyleri de yoktur, cennet onlar için en uygun yerdir. Bunları ise yalnız Şahitler değil, bütün dinler vaat eder. Dikkat ettiyseniz, tüm bunların içinde hiç Allah sevgisi falan yoktur. Allah’ı ancak kendi amaçlarına yardım edecek bir dev gibi görürler, o kadar. Zaten ne Şahitler ne de başka dinler olsun, kimin Allah’ı ne kadar sevip sevmediğini bilmek, kimseyi o kadar da ilgilendirmez! Allah sevgisi hakkında öyle şişkin sözler ortadan geçerken, herkes başını sallayıp “hı hı” yani evet der o kadar. Aslında bu anlamını hiç bilmedikleri, hissetmedikleri bir duygudur.

Böyle aileler içinde bile hepsi bu duruma hemen evet demeyebilir. O zaman da baskı tam ters yönden gelir, yani o dinden veya Şahitlerden. Artık hep o evde buluşulur, araştırılıp, konuşmalar, toplantılar o evde yapılır. Ailedeki bu durumları kabul etmeyen o şahıs, belki karşı gelmese de içi de almıyordur fakat huzursuzluk hisseder. Nedenini belki kendi de bilmez. İçlerinde bazen en samimi ve açık olanı odur. Hem o kişi ayrıca gâvura kızıp da oruç bozmak istemiyordur. Eğer içinde bulunduğu toplum ona, ya da ailesine haksızlık yaptıysa, bunun her şeyle evet de Allah ile ne ilgisi vardır? Allah’ı sevmek ve O’na kulluk etmek ayrı bir şeydir, toplumu protesto edip, öç almak, onlardan soyutlanmak ayrı bir şeydir. Tam kelimesi kelimesine o kişi böyle düşünür mü bilmem, ama bir türlü midesi almıyordur işte. Başka nedenlerde vardır ve olabilir tabii. Fakat bu kişi özgür bırakılmaz. Yaşadığı o evde gece ve gündüz sadece bu konular konuşulur. Hep böyle kişiler eve gelir, bu gibi kitaplar okunur. Artık her yemekten önce veya sonra ille de dua edilir. Toplantılar, kongreler, vaaz faaliyetleriyle artık o evde yoğun bir hayat başlar. Onlara hemen evet demeyen o kişi, gelenlere gözükmemek için uğraşsa da ara sıra muhakkak gözükür. Hâl hatır sorulup sıkıştırılır. Artık bu o kişinin ailedeki rütbesine ve imkânlarına da bağlıdır. Evin babası da olsa, eğer işi gücü yokta, bir de o evin çocuklarının eline bakması gerekiyorsa, o adam artık evin son kapısının son mandalı durumundadır. Musa vasıtasıyla Allah’ın emrettiği, “annene babana hürmet et” sözünü o ailedekiler her baba ve anne için düşünseler de o baba için düşünmezler! Karısı ise, yıllarca birlikte olduğu aynı erkeğe her kadın ne hissederse, genelde o kadın da kocası için o hisleri duyar. Yani adamın tutunacak bir dalı kalmaz. Eğer adam zart zurt eder de bunların ikiyüzlülüğünü tecrübeleri vasıtasıyla anlar, ya da hissederse, o aile bu adamı bütünüyle Şahitlerin de desteğiyle kara listeye alır. Muhakkak ama muhakkak bu duruma o adam bir gün gelip patlayacaktır. Başka çaresi de yoktur. Ya onların dediğine âmin diyecek ya da hayır diyecektir. Eğer “hayır” derse, bu o kişi için yıllarca yaşadığı o evden uçması demektir. Kim olursa olsun, o evin nesi olursa olsun. İster baba ister anne ister çocuk, akıbet aynıdır. Hatta bazı aileler de tanımışımdır ki, onlar bu dine sadece ailedeki o ferdi evden uçurmak için sarılmışlardır. Yalnız bir durum istisnadır. O da, o hayır diyen kişi kim ise, bütün maddi gelir, geçim onun vasıtası ile ve onunla oluyordur. İsterse o evde 20 kişi bile olsalar, bu bir kişiye olan muhtaçlıkları, o kişiyi saymak zorunda olmayı gerektirir. Saygıyı hürmeti de Allah emretti diye değil, bunu menfaatlerinden ötürü gösterirler. Yoksa Allah hep aynı Allah’tır ve emirleri de değişmez. Değişik ve dönek olan insandır. Şahitler de bu havayı hemen aldıklarından dolayı, Musa vasıtasıyla Allah’ın dediği gibi, aman ne olursa olsun annene babana karşı hürmetli ol emrini masanın üstünden artık eksik etmezler!

Organizasyonları ben en çok haşaratlara benzetirim. Her durum ve şartlar altında yaşamasını becerirler. O durum ve şartlara göre de şekil alıp değişirler. Yeter ki sonuçta hep o organizasyonun çıkarı ve menfaati olsun.

Verdiğim bu ister birinci ister ikinci örnekte olsun, insanlar Allah’tan ve O’nun iradesinden aslında ne kadar uzaktırlar. Onlar için en önemli istek, bir yere ait olmaktır. Kişi bir yere girsin de orası onun zevkine tamı tamına ister uysun ister uymasın fark etmez, ama bir yere ait olsun. Yeryüzümüzde renk mi yok! Eğer bu dinleri, mezhepleri, renklere benzetecek olursak, dünyamız rengârenktir. Şeytan da bunları herkesin zevkine göre yapmıştır. Oradan hoşlanmıyor musun, bu renge gel. O biraz koyu mu, olsun, açığı da var. Yok ama bu yakışmadı mı? Olsun canım, yakışanını seç. Hangi tonu istersen iste var. Sen yeter ki gel, bunlardan birine ait ol! Bu örneklerde, bir taraftan azınlıkta olan biri eziliyor diye acı duyulurken, öbür tarafta aynı kişi çoğunlukta olduğu zaman etrafına yaşam şansı tanımaz. Her iki durumda da kişiler ve dinler menfaat söz konusu olduğunda, o “hayır” diyene karşı saygıyla iki adım geride durur. Komik tarafı da bunu bazen kişilerin kendi bile bilmez. Ancak olaylar cereyan ederken, kişi hangi olayın içindeyse, o şekilde davranır. Yani alınan kararlarda, aslında kimin kim ve ne olduğu tam anlamıyla tartılmamıştır.

Bazen etiket sizleri yanıltmasın. Şahitlik etiketi ile o insanlar öbür dinlerden, tarikatlardan farklı değildir. İnsanlar birbirlerine çok benzerler. Ancak almış olduğu eğitim ve vicdanı sayesinde, kiminin nefsine ait freni iyi çalışır ve kendi duygularını frenler, kimisi ise bunu beceremez. Fark burada, yani alınan eğitim ve disiplinde. Olaylar cereyan ederken her ikisi de öfkelenir, ya da mutlu olur. Kimi bu duygularını frenler, kimi çekinmeden açığa vurur. Organizasyonların insanları disiplin etmekte büyük rol oynadıkları inkâr edilemez. Duygularını hemen düşüncesizce açığa vurmayı akılsızlık olarak gören çok dinler vardır. Böyle disiplin almış insanlar, duygularını gizleyebildikleri için, bizlere güvenilir ve inanılır gelebilir. İşin iç yüzüne bakıldığında, dediğim gibi bu insanların Allah veya insan sevgisiyle uzaktan yakından ilişkileri yoktur. Onların kapı kapı saat doldurmaya gitmeleri, Allah sevgisinden ötürü değil, insan korkusundan, başka sayamayacağımız bir sürü baskılardan ve kendi beklentilerinden dolayıdır. Benim Şahitlerle olan ilişkimde dikkatimi çeken nokta, Allah konusu bir iş, bir görev, vazifesini yerine getiren bir akort işçisi gibi ele alınıyordu. Toplantılar, altı çizilmiş kalıp cevaplar, kongreler, vaaz faaliyetleri; hepsi de bunlarla bitiyordu. Sevinçle Allah hakkında konuşan, içinden, yüreğinden gelerek bu konular hakkında sohbet eden birine ben belki de hiç rastlamadım. Şöyle söylersem daha iyi tarif etmiş olacağım; bu insanlar bu işi ruhen değil, dış görünüşten ve ruhsuz bir biçimde yapıyorlardı. Aynen angarya iş gibi, zorla yapılan bir görev gibi. Hâlbuki Allah’ın resulü ruhun meyvelerini şu şekilde sayıyor:

Ruhun ürünüyse sevgi, sevinç, esenlik, sabır, şefkat, iyilik, bağlılık, yumuşak huyluluk ve özdenetimdir. Bu tür nitelikleri yasaklayan yasa yoktur.

Yukarıda yazdığım bu ayetlerin tümünü okumanızı isterim. İncil’de Galatyalılar 5:19-26 ya kadar olan bölümde hem benliğin işleri hem de ruhun ürünü olan şeyler yazıyor. Lütfen açıp yerinden okuyun. Yukarıdaki ayete uygun ruh bu organizasyonların hiçbirinde yoktur dedim. Yine dediğim gibi, başlangıçta geçici olarak tek tek şahıslarda bu ruh ortaya çıksa da o organizasyon çok kısa zamanda kişinin bu sevincini yok edecektir. Şeytan da organizasyonlardan ancak bunu başarmasını bekler. Onların bilerek veya bilmeyerek asıl misyonları, yani görevleri; insanların Allah’a karşı olan sevincini yok etmektir.

Samimiyetle bu gibi organizasyonların içine girmiş olanların da varlığını kabul etmeliyiz. Hem de inanarak ve bütün yürekle. Her şeyden önce şunu belirteyim ki, bir insanda “beni sokmayan yılan bin yıl yaşasın” ruhu varsa, öyle insanların gerçeği görmeleri de imkânsızdır. Fakat şu da unutulmamalıdır, eğer ortada bir yılan var ve dolaşıyor ise, bir gün gelip o kişiyi de sokacaktır. Kim olursa olsun, kişide Allah’ın emrine uygun komşu, yani insan sevgisi muhakkak olmalıdır. Eğer yoksa kişi bunu muhakkak geliştirmelidir. O gerçekten doğru bir insansa, adalete susayıp, ruhi açlığı için daima bir şeyler yapıp ayakta kalmaya uğraşıyorsa; içinde bulunduğu organizasyonun pisliğini görmesi de zaman meselesidir. Onlar istediği kadar: “Bizler nakâmiliz” yani kusurluyuz diye bağırsınlar ve merhamet istesinler; kişi zamanla bu merhametin sadece o organizasyon için ve onun menfaatine kullanılması gerektiğini görecektir. Kendi üyelerinin en küçük bir şeye “hayır” demesinde, hiç acımasızca, merhamet göstermeden tekmeyi yemesine, çevresindekiler korkuyla göz yummaya başlarsa, bu insanlar unutmasınlar ki o andan itibaren kendilerini satıp bir fahişeye benziyorlar. Aynen bir vakitler Allah’ı bırakan İsrail gibi. Hezekiel peygamber vasıtasıyla Allah misal kullanarak İsrail’i iki kız kardeşe benzetiyor ve onların kendisine olan ihanetini anlatıyor. Burada bahsi geçen ayetlerde bir kız kardeş iki sıptlık Yeruşalim’i, öbür kız kardeş de Asur’un sürgüne götürdüğü on sıptlık İsrail halkını temsil ediyor. (Hezekiel 23:4) Vahiy kitabında geçen, Büyük Babil denilen fahişe ise bütün yeryüzündeki dini kuruluşları ve organizasyonları kastediyor. Bunların içinde Yehova Şahitleri de özellikle var! (Hezekiel 23’üncü bölümün tümü; Vahiy 17 ve 18’inci bölümlerin tümü) Fahişe kelimesini ille de kendini para karşılığı satan kadın diye anlamayalım. Fahişenin sözlük anlamı, “sahip olduğu değerleri satan” da demektir. İlle maddi bir karşılık alması da gerekmez. Bazen bu zevk için yapılırken, bazen de sadece korkudan ötürü yapılır. Yine bazen bu işten menfaat elde edilirken, bazen de kişi bunu kendinden bir şeyler vererek yapar. Allah’ın Hezekiel peygamberi vasıtasıyla, İsrail örneğinde yazdığı gibi. Oradaki fahişelik yapan iki kız kardeş, bu işi oynaşlarına bir de para ve mücevherler vererek yapıyorlardı. Oynaşları da putperest milletler ve onların ilahlarıydı.

Şahitler, kendilerine hangi nedenle olursa olsun “hayır” diyenleri aralarından atıyorlarmış ki, bence gerekirse hiç göz kırpmadan öldürüyorlardır da. Bu kişinin ne kadar şey bilip, çıkaracağı tehlikeye bağlıdır. Çok şey bilip, tehlikeli olabilecek kişilerin yaşama şansıda çok az olur. Tabii gibi gözüken ani bir ölümün onlardan birinin üzerine gelmesini kim anlar, lütfen söyleyin? Hem de öylesine bir gizlilik içerisinde ve aynı çatı altında yaşanan bir yerde. Kim o kişi adına otopsi yapılmasını ister? Bunlar insanın aklının ucundan bile geçmeyecek, en iyi organize edilmiş mafya babalarını ceplerinden çıkarırlar. Böyle şeyler açıkça ortaya çıkmıyor ama zaman meselesi. Bir de çok sıkı bir gizlilik içinde çalışıyorlar da ondan duyulmuyor. İçlerinden attıkları Raymond Franz gibi kişiler, onlara zarar verecek pek bir şey bilmiyorlar da ondan yaşadılar. Bildikleri ancak genel bilgiler. Kim biliyor Şahitlerin servetleri hakkında? O servetlerin nasıl ve kimler tarafından yönlendirildiğini? İçlerinde 40 yıldan fazla bulunmuş, bunun sadece yaklaşık on yılını yönetim kurulunda üyelik yaparak geçirmiş kişinin bilmediği kesin. Sıradan bir üye nereden bilsin. Paranın, hem de çok paranın söz konusu olduğu yerde neler dönmez ki! Bu kadar gizlilik altında çalışan bir organizasyona ben hiçbir zaman güven duyulacağını söyleyemem. Ayrıca böyle bir kuruluşa ki, organizasyonların kimin kuruluşu olduğu da apaçık ortadadır. Allah’tan olduklarına inananlara ise, “görmek istemeyen körler, duymak istemeyen sağırlar” derim.

Bu gibi iddialar ispatlanmadığı müddetçe asılsız olarak nitelenir. Ben de eğer bir iddiada bulunuyorsam, “onların izledikleri yola bakarak bu sonuç ortaya çıkıyor” diyorum. Şahitler prensip olarak gerçekten de mafya organizasyonları şeklinde çalışır. Kendilerinin hoşuna gitmeyen kişiler hakkında gizlice edindikleri bilgileri, onun hakkında olan soruşturma ve en son olarak da onun hakkında alınan karar ile aniden o kişinin üzerine gidilerek ve genelde de sonuç aralarından atılmayla biter. Onların ihtiyarlar heyeti toplantısı, kurul toplantısı adı altındaki mahkemeleri, sadece şovdur. Karar zaten önceden alınmıştır. Yargılanan kişinin ise hiçbir savunucusu, şahidi, yakını oraya alınmaz. Daha doğrusu hiç kimse içeri alınmaz. Oh! Bu o organizasyon için adaletten uzak ne rahat bir mahkemedir siz düşünün. O kişi bunlara 40 sene emek verdiyse, tüm bunlar bir anda orada sona eriverir. Hem de saçma sapan nedenlerden ötürü. Biri demiştir ki: “Yönetim kurulunun her dediğine ben de inanmıyorum”, ya da “1914 yılı benim de şüphe ettiğim bir tarih”, veya “aslında kan konusunda hata yapıyorlar” gibi sözler kişinin o organizasyonda sonu demektir. Kesin olan bir şey de varsa, bu sözleri kime ve nerede söylendiği de çok önemlidir. Aralarında polis olma sevdasında olan ve birbirlerini ele vermekten heyecan ve zevk duyan, İsa’yı ele veren İskariot tipi insanlar bunlarda da çok vardır. Bu gibi bir toplulukta sözü geçen bu sohbetler pardon kaldırmaz.

Bunun yanında içlerine aldıkları bir ilticacı, ne kadar yalanla, dolanla, sahtekârlıkla ve tüm işleriyle açıkça belli olan yaşantısında, devletten aldığı yardımlar için kimse ona: “Sen ne yapıyorsun arkadaş?” demez. “Yalan söyleyerek devleti dolandırıyorsun, yalan söyleyerek hastalık sigortalarını kandırıyorsun, yalan ile kendine her türlü çıkarı elde etmek için sana dostça yanaşanları aldatıyorsun; bir de ben Allah’ın Şahidiyim mi diyorsun?” diye sormaz. Tam tersine, adamın yastığının altında yüz binlerce mark parası vardır, devletten alacağı bedava iç çamaşırları, yiyecek, para için olan belgeleri bunlara doldurtur. Bilmiyorlar mı? Bilince de bir şey demezler. O adam çok kısa bir zaman sonra elli-yüz bin marklık bir iş yeri açar ve hatta batırır. Kimse ona gelip de: “Sen bana daha geçenlerde devletten bedava çamaşır alabilmek için belgeler doldurtmadın mı? Bu paralar da nerden çıktı?” gibi bir araştırmaya tenezzül dahi etmedikleri bir yana, dediğim gibi böyle sahtekârlıklara yardım bile ederler. Fakat ezkaza organizasyona karşı ve aleyhinde olan en küçücük bir söz için, kılı kırk yararlar. Mika peygamber vasıtasıyla Allah bu tip insanlara veya kuruluşlara şöyle söylüyor:

Gün gelecek RAB’be yakaracaklar. Ama O yanıtlamayacak, Yüzünü onlardan gizleyecek. Çünkü kötülük yaptılar. RAB diyor ki, “Ey halkımı saptıran peygamberler, Sizi doyuranlara esenlik diler, Doyurmayanlara savaş açarsınız.

Bu nedenle üzerinize görümsüz geceler çökecek. Karanlıktan fal bakamayacaksınız. Ey peygamberler, güneşiniz batacak, gününüz kararacak. Görenler* utandırılacak. Rezil olacak falcılar. Utançtan yüzlerini örtecekler. Çünkü Tanrı'dan yanıt gelmeyecek.” Mika.3:4-7 (*Gören: Peygambere de gören denirdi ki, burada sahte peygamberler kastedilmiş olmalı.)

Bu anlattıklarım kendilerine karşı olanlara, başkaldıranlara uygulanan bir yöntemdi. Adi suç işlemiş olanlara başka türlü davranılır. Mesela hırsızlık yapmış, başkasının karısıyla ya da kocasıyla zina edilmiştir; küçük kızlarla oynaşmış, ya da porno film seyretmiştir vs. Bu gibi suçlulara ne ile suçlandığı önceden bildirilir. O kişi de genelde «pardon» der ise, hiçbir şey olmamış gibi devam edilir. Ya da formalite icabı bir iki yıl cemaatten ilişkisi kesilir. Ön kapıdan atıp arka kapıdan yine alırlar. Mesela 8 yaşındaki kızın ırzına geçmiş aynı toplantıdaki birini, birkaç sene sonra yine aynı toplantıda aynı sıralarda, hem de o kızın bir iki sıra yanında, bir birader olarak oturur görürsünüz! Çok var böyle olaylar. Hele o hiç zina etmiyoruz diyenlerin, birbirleriyle neler yaptıklarının çok azı duyulur. Bunların New York’taki merkez binalarında misyonerin karısını, yanılmıyorsam başka bir misyonerle odada bilmem ne yaparken yakalanmış olduğunu Raymond Franz “Christliche Freiheit” kitabında yazıyor. Hatta birini de sokak kadınıyla birlikte binadaki odasında yakalamışlar. Cimrilik bunların o kadar kanlarına işlemiş ki, o işi bile yaparken ucuz olup, otel parasından kurtulsun diye, kiraladığı kadını, yaşadığı, çalıştığı binaya getiriyor! Böyle suçlarda o kişiye açıkça savunmasını yapmasında hazırlık fırsatı verilir. Olay belli, suç ortadadır. Böylelerine karşı hatta pekte çok merhametli ve anlayışla davranırlar! Onun suçunu yüzüne karşı söylemeye bile utanırlar.

Bunların aralarına mı girmek için içimizde ille de bir yere ait olma arzusu duyuyoruz? Bu kitapta yazdıklarımın çoğunluğu Yehova Şahitleri ile ilgiliydi, öbür dinleri de yazmaya kalkarsak, kitaplara sığar mı? Bu yazdıklarım da dışarıdan bakan birinin gözüyle bu kadar. Bir de bunları Allah’ın gördüğü bir gözle, en gizli yanlarına kadar görsek, kim bilir ne kadar kusardık. Şimdi bile midemiz kaldırmıyor.

Kendilerinin menfaatlerine, organizasyonun çıkarına karşı olana ise aynı mafyalarda olduğu gibi, hiç merhamet ve anlayış göstermezler. Daha kişi ne olduğunu, neye uğradığını anlayamaz bile. Hâlbuki Raymond Franz yönetim kurulu üyesi değil miydi? Bu üyelerden daha büyüğü o organizasyonda var mıydı? Bu üyelerin tüm dünya çapındaki o zamanki sayıları 15-17 kişiden oluşuyormuş. Kim o adamın atılmasına karar veriyor da, onun haberi bile olmuyor? Demek ki o kurulun üzerinde olan, perde arkasında çalışanlar da var. Bunların kim olduğunu kimse bilmez. Zaten en önemli konu para konusu, bu da iki en fazla üç kişi arasında halledilir. Başlarına böyle Raymond gibilerinin çıban olmasından korktukları için de bu işler çok gizli yapılır. Böylelerine karşı içlerinde hiçbir sevginin olmadığı da kesin. İşin içine organizasyon girdimi bunlar annesini, babasını, çocuğunu dahi ele verir. O durumda sevgi nedir ki!

Hâlbuki İncil kaleme alınırken, resullere baktığımız zaman, onların bambaşka bir yol izlediklerini görüyoruz. Resul Pavlus resul Petrus’un ikiyüzlülük yaptığını görüyor ve bunu açıkça onun yüzüne karşı orada söylüyor. Plânla, programla, entrikalarla bu adamı nasıl aramızdan atalım diye bir yola başvurmuyor. Orada Petrus’u azarlıyor ve bu iş orada da kapanıyor.

O resuller ruhları ayırt etmede nasıl bir bilgiye sahipti, gelin yerinden okuyalım:

Aranızda bilge (hikmetli) ve anlayışlı olan kim? Olumlu yaşayışıyla, bilgelikten doğan alçakgönüllülükle iyi eylemlerini göstersin. Ama yüreğinizde kin, kıskançlık ve bencillik varsa övünmeyin, gerçeği inkâr etmeyin.

Böyle bir bilgelik, gökten inen değil, dünyadan, benlikten, cinlerden gelen bir bilgeliktir. Çünkü nerede kıskançlık ve bencillik varsa, orada karışıklık ve her tür kötülük vardır.

Ama gökten inen bilgelik her şeyden önce paktır, sonra barışçıl, yumuşak ve uysaldır. Merhamet ve iyi meyvelerle doludur. Kayırıcılığı ve ikiyüzlülüğü yoktur…Yakup 3:13-18

Bu ayetler doğrultusunda, bu organizasyona gelen ruhun nereden kaynaklandığını kestirmek hiç de zor olmuyor. Bu ruha sahip bir organizasyondan her türlü korkunçluk, çirkinlik beklenebilir. Ben böyle gördüm ve böyle inanıyorum. Meyvelerinin de böyle olduğunu ellerindeki kutsal dedikleri kitap ispatlıyor. Sadece organizasyonun menfaatine birbirlerini, karakterlerini, inançlarını, bildiklerini, hakikati ve gerekirse de her şeyi satan bu insanlar hakkında “bunlar gerekirse birbirlerini öldürürler de” dememin nedenini şimdi anlıyor musunuz? Sadece bir konu hakkında, yani “işlerine gelmeyeni gerekirse öldürürler bile” demem bugün için ispatsız gibi gözüken bir iddiaysa da çok kısa zamanda doğru olduğunu bütün dünyada duyarsanız şaşırmayın. Hani “olacağına bakın” derler ya. Vatikan bunların babaları, oralarda gece sapasağlam yatan, sabah ölü olarak çıkıyormuş. Onlarda böyle şeyler güncel olaylarmış. Bunlar da atalarının izlerini takip edenlerin çocukları, torunları.

Allah’a kulluk ettiğini iddia eden bir kişi, her şeyden önce özgürlüğe ve her fikre açık olmalıdır. İçlerine girene kadar özgürlüğü de en çok bu dinler savunur. İçlerine girdikten sonra da özgürlüğe yine en çok bu dinler ve organizasyonlar karşı gelir. Her türlü kendilerine karşı gelecek kitap, yayın, dergi, film ve konu şiddetle yasaktır. Kendilerine karşı olmasa bile, onların sansüründen geçemeyen birçok şeyler de yasaktır. Tüm bu yasakları da utanmadan Mukaddes Kitaptan ispatlamaya çalışırlar. İncil’de İsa’nın ölümünden sonra, resullerin zamanında iman edenlerin, maddi değeri büyük olan birçok büyücülük ve ispritizmayla ilgili kitapları yaktıkları yazar. Bu kitaplar o resullerin zorlamasıyla ya da emriyle yakılmadığı, o kişiler bunu kendi özgür iradeleriyle yaptıkları halde. Zorlamak, yasak o zamanki resullerin kullandığı bir yöntem hiç değildi. Bundan başka da İncil’de kitaplara ve yayınlara karşı yazılmış hiçbir imha etme konusu geçmiyor. Dediğim gibi bir bu, o da onların kendi özgür iradeleriyle yaptıkları bir şey. Kanun, kural, yasak olduğu için değil. “O kitapları yakmak imanın bir şartıydı, yoksa o inanca kabul edilmeyeceklerdi” diye bir şey hiç geçmiyor. (Resullerin İşleri 19:19)

Hem şöyle düşünsenize; bir zamanlar en çok karşı gelinip, tepki alan bir din de Şahitlerin kendileriydi. Nasıl olur da böyle bir organizasyon okuma hürriyetine sınır koyup, kitapları yasak edebilir? Kendilerine gelen o üyeler okuyarak gelmediler mi? Şahitlerin yayınları kişinin o zamanki dinine karşı gelen yayınlar değil miydi? Fakat Şahitlere karşı olanlar, onların yayınlarını okuyanlara baskı yaptıklarında, Şeytana ait oluyorlardı! Kendileri aynı baskıyı başka yayınlara yapınca ne oluyorlar? Benim yazdığım bu kitabı kaç Şahit okur? Ya da açıkça okur dersem daha doğru olur. Sadece bu kitabı açıkça okuması, onun oradan atılması için yeterli bir nedendir. Orta çağda kitap yazmak çok büyük cesaret isterdi. Çünkü bütün kitaplar önce kilise otoritesi tarafından onaylanması gerekmekteydi. Eğer o kitapta bunların hoşuna gitmeyen bir şeyin yazması, onu yazanın sonunu bile getirirdi. Avrupalılar Osmanlı İmparatorluğunun barbarlığından ve kültürleri yok ettiğinden bahseder. Başlangıçta en büyük özgürlük, sanat ve sanatkâra değeri ise Osmanlılar verdiği için ilerlemişler ve Avrupa gerilemiştir. Avrupa’yı gerilere götüren bu dincilerin örneğinden Osmanlı ders almayıp, o da kendi başına organizasyon taraftarı dincilerini âmir memur edip yetki verince, Avrupa’nın orta çağdaki haline dönmeleri de çok uzun sürmemiş.

Acaba Osmanlı böyle bir akılsızlığı neden yapmıştır? O haçlı seferlerindeki çapulcuların körü körüne nasıl ölüme gittiklerini gören Osmanlı da mı bundan etkilendi? Başlarındaki zangoçların, papazların emriyle bütün Avrupa hiç soru sual sormadan ölüme gidiyor. Acaba bu eşek modelinin aynisine Osmanlı da kendi ülkesinde mi sahip olmak istedi! Tarih öyle olduğunu gösteriyor. Her türlü yeniliğe karşı olacak bir şekilde Osmanlı da aynı Roma Katolik kilisesinin aldığı kararları alıyor. O da işine gelmeyen her şeye: «Bu Şeytan işi» diyerek. Kendi menfaatlerine, kafalarına, bilgilerine uymayan her şeye yasaklar koyuyorlar. Şahitler bu kuralı şimdi 21’inci yüzyılda, hem de Amerika ve Avrupa bir yana, akıllı geçinen Japonya’da bile uyguluyor. İnsanlık ne kadar ilerlemiş sizler karar verin! Japonlarda beni şaşırtan yan, oradaki Şahit olan her Japon’un neredeyse yarısı öncülük yapıyormuş. Bu da o kişilerin ayda en az 70 saat kapı kapı vaaz etmeye gitmeleri demektir. Dediğim gibi, uzun yıllar bu 90 saatti. Onlar o zaman da yine aynı oranda öncüye sahiptiler. Öte yandan da bu durumun bizleri hiç şaşırtmaması lazım. Japonlar da kültür ve inançlarını uygulamada tam bir organizasyon şeklinde çalışırlar. Organizasyon insan özgürlüğünün ne olduğunu öğretir mi? Amerika’dan çıkan Yehova Şahitlerinin organizasyon modeli, Japonların kendi organizasyon modellerinden daha mı sempatik geldi onlara bilinmez. Japon bir saç kalınlığındaki demirin içine diş açıp, onun içine de vida sokuyormuş. Vay canına! Peki, onlar insanlara verilmesi gereken ruhi özgürlük denilen şeyi de duymuş mu? İlerleme diyoruz ama nereye doğru diye sormuyoruz. Ben bu örnekleri sadece Japonlara karşıyım anlamında vermiyorum. Tam tersine, teknikte onların zekâ ve çalışkanlıklarını düşünüp, fakat ruhi konularda, gerçek yaratıcılarına karşı olan inançlarında, özgürlükte ne kadar tembel ve akılsızca davranıyorlar demek istiyorum. Yine bir yerde her ülke insanı gibi.

Yirmi yıl boyunca Şahitlerle ve başka dinlerle olan ilişkimde ben bunları gördüm, yaşadım ve de duydum. Fakat bu insanlar araştırmakta, bilgi edinmekte beni adeta kırbaçladılar. Başka seçenek ise, ya her dediklerine olduğu gibi âmin diyecektim, ya da emin olmak için daima araştıracaktım. Sahip olduğum bu bilgilerden ötürü hiçbir zaman pişman olmadım. Boşa geçmiş bir zaman diye de asla görmüyorum. Allah’a olan sevgimin önüne kimse geçemesin diye daima Allaha yalvardım ve hâlâ da yalvarıyorum. İnsanı Allah’tan çalmak isteyen o kadar çok faktörler var ki. Ben Kuran’da Allah ile Şeytan arasında geçen şu sözler gibi inanırım:

O (Şeytan) dedi ki: “Tanrım! Mademki beni rahmetinden kovdun, ben de onlara yeryüzünde göstereceğim; ve gerçekten hepsini azdırmaya çalışacağım. Yalnız senin öz kulların müstesna.”

(Allah) Buyurdu: “İşte bu bana giden doğru yoldur. Şüphesiz ki benim kullarımın üzerinde senin hiçbir gücün yoktur. Meğerki azıp sana katılsınlar.” Hicr, sure15:39-42

Burada Şeytan dahi bir ayırımın olacağından bahsediyor. O da Allah’ın kullarına gücünün yetmeyeceğinden. Sakın birçokları gibi bu durumu otomatik olarak kazanılan bir hak, ya da ayrıcalık olarak görmeyin. Eğer bu bir hak ya da Allah’tan gelen ayrıcalık ise, bizler bütün yüreğimizden geçen her şeyle, yaptığımız işlerle, sözlerimiz ve düşüncelerimizle, bunu elden kaçırmamak için ölene kadar çalışmalıyız. Ne zamanki doğru, saf tertemiziz, tüm pislik ve lekelerden, entrikalardan uzak kalmak için uğraşıyoruz ki, bunları kusursuz bir biçimde günahkâr insan zaten başaramaz; fakat saydıklarımı tüm gücümüz ve zihnimizle, canımız ve yüreğimizle yapmaya uğraşırsak, Rab Allah’ı da daima yanımızda bulacağımızdan emin olabiliriz. O bizimle birlikteyse, bize karşı kim durabilir, bizi kim yenebilir? (İbraniler 13:5-6; Romalılar 8:31) O ayetlerde Şeytanın kastettiği sözler bu şekilde anlaşılmalı. Öbür yandan da eğer biz O’nu bırakırsak, O da bizi bırakacaktır. Şimdiye kadar Allah’ı ilk bırakan hep bizzat insanın kendisi olmuştur. Bu yüzden günah dahi işlersek ki, peygamberler de işlediler, “battı balık yan gider” düşüncesiyle daha çok günahın, zevkin, sefanın dibine dalmaya uğraşmayalım. Bu bayağı bir düşünüş tarzıdır. Erdemli, üstün şeylerin ardınca gidelim. Davut peygamber de günah işledi, fakat tövbe etti. Daha çok günaha girmek için “battı balık yan gider” demedi. Allah da onun tövbesini kabul etti. Muhakkak acılı oldu. Şunu unutmayalım, her şeyin bir bedeli var. Bedelsiz hiçbir şey yoktur. Bazıları bu bedeli ödemede zaman konusunda yanıldıkları için, “bu iş sadece aptalların başına gelip, akıllı olanlar bedel ödemez” diye düşünerek, kendilerini kandırıyorlar. Her şeyin bedeli olduğunu, Allah dahi günahlarımıza karşılık kurban olmak üzere Âdem gibi birini yeryüzüne gönderip feda olmasını istiyorsa, yaptıklarımızın da bir bedeli olduğuna dikkati çekiyor demektir. (Romalılar bölüm 5’in tümü, Kuranda: Bakara, sure 2:128; Ali İmran, Sure 3:59; Tövbe, sure 9:111) Bununla Allah, Âdem’in günahının bir bedeli olduğunu, bu bedelin ancak böyle ödenebilir olduğunu gösteriyor. Evet, bazı şeylerin bedelini bizzat biz ödemiyor, hediye olarak alıyorsak da bu hediyelere layık işlerle en azından takdirimizi gösterelim. Allah bizleri bir paha ödeyerek satın aldı. Kuran da İncil de bu inancı vurgular, tabii anlamak istersek.

Bir Türkçe hocamız vardı, hâlâ ismini unutmadım, İmdat Hoca. Onun bazı yanlarını sevmezdim, en çok da zaman zaman adaletsizce kaba kuvvete başvurmasını. Fakat gördüğüm en iyi öğreten Türkçe ve edebiyat hocasıydı. Mesleğini severek yapıyordu, ya da doğru biri olmak için en iyisini yapmaya uğraşıyordu. Bir gün bize, “basit” ile “orijinal” arasındaki farkı anlattı. “Hiç kimsenin yapmadığı bir şeye orijinal denir” dedi. “Fakat hiç kimse yapmadı diye, şehrin ortasında donumuzu sıyırıp, tuvaletimizi yapmak, orijinal değil basit bir şeydir” dedi. “Evet, belki o işi de kimse yapmamıştır ama çirkindir, iğrençtir ve bu yüzden basit denir” diyordu. Son olarak: “Öyle şeyler yapın ki, hiç kimsenin yapmadığı ama faydalı, güzel, erdemli şeyler olsun, işte ona orijinal denir” demesini hâlâ unutamıyorum.

İlle de bir yere mi ait olmak istiyoruz, o yer bizzat Yaratıcımız olsun. Geri kalan tüm insanları kardeşlerimiz olarak görelim. İster iyi isterse de kötü olsunlar. İster aptal isterse de akıllı olsunlar. Ne olurlarsa olsunlar, en azından Allah konusunda hiçbirini başımıza efendi yapmayalım.

“Meydanlarda selamlanmaktan ve insanların kendilerini ‘Rabbi’ diye çağırmalarından zevk duyarlar. Kimse sizi ‘Rabbi’ (öğretmen-hoca) diye çağırmasın. Çünkü sizin bir tek öğretmeniniz var ve hepiniz kardeşsiniz.

Yeryüzünde kimseye 'Baba' demeyin. Çünkü bir tek Babanız var, O da göksel Baba'dır.

Kimse sizi 'önder' diye çağırmasın. Çünkü bir tek önderiniz var, O da Mesih'tir.

Aranızda en üstün olan, diğerlerinin hizmetkârı olsun. Kendini yücelten alçaltılacak, kendini alçaltan yüceltilecektir.

Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler (o zamanki Yahudi mezhebi), ikiyüzlüler! Göklerin Egemenliğinin kapısını insanların yüzüne kapıyorsunuz; ne kendiniz içeri giriyorsunuz, ne de girmek isteyenleri bırakıyorsunuz!

Vay halinize ey din bilginleri ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Tek bir kişiyi dininize döndürmek için denizleri ve kıtaları dolaşırsınız. Dininize döneni de kendinizden iki kat daha cehennemlik yaparsınız.” Matta 23:7-15

Kendi kendimize aslında şunları sormalıyız: