Güven ve Emniyet mi, Mutluluk mu?

18 Mayıs 2004 Salı

Tüm bu kitabı okuyan bir insanda belki de şu imaj uyanabilir: “Hiçbir dine ait olmamak, özgür olmak, kimsenin boyunduruğunu da taşımamak”. Ben özgür olmayı, gereksiz yüklerden soyunmayı, hangi din olursa olsun onlara ait olan köleliğe boyun eğmemeyi savunuyorsam da bunların kökenini araştırmaz, nedenlerini bilmezsek, bu yazılanların kelime anlamları ancak palavra ve şişkin sözler olarak kalır. Şunu da unutmayalım ki, özgür olma mesajını dünyada ilk ben vermiyorum. Birçok insan bu uğurda ölmüş, her şeyini bu uğurda feda etmiş, bu konuda çok romanlar, şiirler, makaleler yazılıp, atasözleri söylenmiş, filmler çevrilmiştir. Bu yüzden insanları hapislere atmışlar, zindanlarda çürütmüşler, işkenceler etmişler, kısacası özgürlüklerini ellerinden almak için her şeyi yapmışlardır. Boyun eğmek insanlığın hiç sevmediği bir şey olduğu halde, insanlar boyun eğdirmeye bayılmışlardır. Başkalarını kendilerinin nefret ettiği şeyi yapmaya zorlamışlardır. Bu gibi insanlar sevgiye nedense hiç değer vermemişler. Başkalarının kendilerinden nefret etmelerini görmeleri ise, onları pek o kadar rahatsız etmemiş. Hiç nefret nedir bilmeyen insanların karşılarına, kendilerinden nefret ettirecek işlerle çıkarak, yaptıkları şeylerden ötürü o insanları adeta nefret etmeye zorlamışlardır. Her ne kadar yeryüzünde birilerinden nefret etmeyen insan hiç olmasa da fakat onlar bu işleriyle nefret edecek insan tipini adeta yaratmıştırlar. Bu insanlar acaba düşmanlarından mı kurtulmak istemiş; yoksa düşman yaratmak mı? Aslında mantıkla bakıldığında, böyle yol izleyen hangi kuruluş, organizasyon, devlet, din, ulus, işyeri, aile olursa olsun, izlediği bu politika ile ancak düşman ve nefret kazanır diyoruz. Bunların böyle olduğunu kim bilmiyor? Neden insanlar böyle şeyler yaparlar? Nefret, gurur, kin, kendini beğenmişlik, menfaat ve daha aşağılık her türlü buna benzer hisler, insana böyle şeyleri neden yaptırır? Kimi insanlar nefret edilmekten hiç rahatsızlık duymadıkları gibi, bir de bunu gücün eseri olarak, sanki şeref armasıymış gibi algılar.

Bazı insanlar ise sahip olmak istedikleri şeyleri sevgiyle elde etmeyi, daha büyük bir başarı olarak görmüşler. Onlar da menfaatlerini düşünmüş, sahtekârlık yapmış, yalan söyleyip, birbirlerini, halkı kandırıp, insan katletmişler. Öyle de olsa, karşılarındaki gözlerin onlara nefretle bakmalarından çok rahatsızlık duyup, onların sevgisini kazanmayı başarı ve bu sevgiyi kaybetmeyi ise başarısızlık olarak nitelendirmişler. Birinci tip insan nefret kazanmayı hiç umursamayıp, onlar için sevgi bir zayıflık alametiyken, ikinci bahsettiğim insan tipi ise sevgiye değer vermiş. Sevilmek için uğraşmış ve birinciye kıyasla tam tersine nefret edilmeyi bir zayıflık ve yenilgi olarak görmüş. Dediğim gibi, onlar da bu sevgiyi çoğu zaman sahtekârlıkla, gizlilikle, suçsuz kan dökerek, yani layık olmadan elde etmişlerse de onlar sevginin değerini nefretten üstün tutmuşlar. Halk ve insanlar tarafından sevilen bir kral mı güçlüdür, yoksa nefret edilen mi? Bir de bunların mutluluğunu, iç huzurlarını düşünecek olursak; hangisi daha iyi durumdadır?

Her ne kadar biri sevgiye değer verse de ben burada temelde bozuk niteliklere sahip her iki insan tipini de ele aldım. Bir de bunların içinden ayrı olarak başka bir insan tipini düşünün. Sevgiyi, içten gelen dostlukla ve doğrulukla; yani hakkıyla kazananı, onun mutluluğu öbür her iki tip insandan da kıyas edilemez şekilde farklıdır. O, insanların sevgisini doğrulukla, dürüstlükle, hakkıyla ve layık olduğu bir biçimde kazanıyordur.

Yine başka bir örnekle üç tip sporcuyu düşünün. Üçü de altın madalya almış olsun. Onlara verilen bu ödül, kendilerinden beklenilenin en iyisini yaptığı anlamına gelir. Varsayalım ki bir sporcu, anasının, babasının, ya da başka birilerinin baskısı altında bu işi her seferinde kendini zorlayarak, nefret ve korku duyarak yapıyor. Yine o anası, babası ya da başkaları, başarılı olması için onu hep sıkıştırdıklarını düşünün. Hatta jüriyi bile etkilemeye uğraştıklarını varsayalım. Kişi o sporu hiç sevmiyor olsa bile, elindeki imkânlar, korku, gurur, gayret ve hırs, jürinin de ittirmesiyle, onu sonunda altın madalyaya götürdü diyelim.

Öbür tip sporcuyu, fazla disiplini sevmeyip, gayreti olmayan biri olarak ele alalım. Herkes gibi eğlenceyi, zevki, yaşamayı seven biri olsun. Hem de o spor dalında ille de başarılı olmak için gerekirse doping ve daha başka sahtekârlıklar da yapabilecek karaktere sahip. Bütün bu negatif özelliklerine rağmen, doğuştan beri sahip olduğu üstün yeteneği ve bir takım şanslı tesadüfler ile o da yarışmada altın madalya alsın.

Gelelim üçüncü tip sporcumuza. O hem bu sporu sevinçle yaptığı gibi, hayatında onun bütün sevinci neredeyse sadece bu spor olduğunu düşünelim. Başarısı ise ne hırsa bağlı ne de altın madalyaya. Duyduğu sevgisinden, aldığı zevkten ötürü, daima yaptığı alıştırmalar, deneyler, buluşlar ile o spordan mutluluk duyuyor, hepsi bu. Onun bu başarısını görenler, “ille de kendini göster” diye onu da yarışmaya sokmuşlar, o da altın madalya almış. Aslında o bu işi sadece ve sadece korkunç derecede duyduğu zevkten ötürü yapıyor. İster altın madalya alsın, isterse almasın; onun bu sporu yapma nedeni bunlara bağlı değil. Madalya alırsa seviniyor ama almazsa da üzülmüyor.

Lütfen kendi kendinize sorun, bu üç tip sporcu hakkında hangisi için “en mutlu o” dersiniz?

Buradaki örnekte altın madalya her sporcuya mutluluk verdiği gibi, genelde o sporcuya güven de verir. Üç sporcu da altın madalya almıştır. Fark, içlerinden sadece biri o madalyaya güvenmiyordur. Herkes için hedef altın madalyayken, o birinin hedefi altın madalya değil mutlu olmaktır. Öbür ikisi için o madalya bir etikettir, şandır, şöhrettir, zengin bir gelecektir ve bunlara bağlı olarak da güven duygusu verir. Fakat bu işi zevk ve mutlulukla yapan biri için, o madalya ancak bir hediyedir, kendine güven duyması değil. Böyle bir sporcu var mıdır, bilinmez. Varsa da dünyamız insanı onun bu duygularını bozmadan durabilmiş midir, o da bilinmez.

Bir devlet, bir din, bir ordu, herhangi bir kuruluş, ya da bir insan; ne kadar çok şeye sahip olduğunu sanıp, kendinin ne kadar çok güçlü olduğuna inanıyorsa, bu onun görüş açısını, insanlara davranış ve bakışını da bir o kadar değiştirir demektir. Bu ne gibi bir değişikliktir? Bu değişikliğin sebebi olarak birçok şeyler sayılabilirse de en önemli temel neden sahip olduğu güven duygusudur. Yani, “Bana hiçbir şey olmaz, hiç kimseye ihtiyacım yok, en güçlü benim” duygusudur. İnsanlar bu tip güven duygusunu kişiye rahatlık, mutluluk verir sanıyorlar. Bu uğurda da ellerinden geleni yapıyorlar. Şans oyunlarında çok para kazanma tutkusu, zengin olma arzusu, insanların para için her türlü değerleri satmaya hazır olmaları… Bedenini, kişiliğini, çoluğunu çocuğunu, hatta ruhunu bile satması, çoğu zaman bu yüzdendir. Sırf bu yüzden kadınlar daima zengin bir erkek ararlar. Koca ararlar demiyorum, çünkü onlar karı koca ilişkisi denilen bir aileden ziyade, serbest ve güven dolu bir hayatı daha çok seviyorlar. Bu da onlara göre sadece parayla oluyor. Ordular çoğaltmak, askeri güç, binalar satın almak ve biriktirmek, sigortalar, hayat sigortası, iş sigortası, yangın, su baskını, doğal felaket, işsizlik… vs. sigortaları; hep bunlar güven içinde yaşamak için icat edilmiş şeylerdir. Hani bir yerde insanlar mutluluktan ziyade güven duymayı daha çok yeğliyorlar dersek, yalan da olmaz sanırım. Onlar sahip olunacak güvenin, otomatik olarak da mutluluğu peşinden getireceğine inanıyorlar.

Güven duygusuna zıt olan şeyler ise: güvensizlik, şüphecilik, ne olacağı belirsiz, sallantıda, tehlike, korku, perişanlık, sürünmek, yokluk, acı, karamsarlık ve sonu ölüm. Kim ister bunları? Kimse istemez. Fakat durum acaba böyle mi değil mi? Yoksa insanlık olarak güven ve emniyet duygusunu çok değişik ve yanlış yerlerde arayıp, bunu elde etme yöntemlerimiz ise çok mu akılsızca? Gelin bunun araştırmasını yapalım.

Altın, gümüş, servet; yeryüzü ve onun doluluğu, tüm bunlar kimin? İnanmasa da birçok kişi bu soruya “Allah’ın” diye cevap verecektir. Bizler ise inanarak Allah’ın diyoruz. Bu yüzden bu konuda da O’nun hikmetine başvurma isteğimiz, en akıllıca bir davranış olacaktır. Hiçbir psikolog, gelmiş geçmiş en iyi ruh doktorları, tarih boyunca insanlar üzerinde araştırma yapmış hiç kimse, insanlığı Allah kadar iyi tanıyamaz ve O’nun kadar sevemez. Çünkü tüm bizler O’nun elinin işiyiz. Bu yüzden güven ve emniyet konusunda da O’nun fikirlerini almamız, bence çok yerinde ve hikmetlice bir davranış tarzıdır.

İsrail halkının kendileri için kral isteyeceklerini çok önceden bilen Allah, kralın yapması gereken şeyler hakkında, Musa vasıtasıyla önceden şu emirleri veriyor:

Kendisi için atlar çoğaltmayacak ve at çoğaltmak için kavmi Mısıra geri göndermeyecektir; çünkü Rab size: ‘Artık bu yoldan bir daha dönmeyeceksiniz’ demiştir. Yüreği sapmasın diye kendisi için karılar çoğaltmayacak ve kendisi için fazla gümüş ve altın çoğaltmayacak.

Vaki olacak ki, krallığının tahtı üzerine oturduğu zaman, kâhinlerin, Levililer’in önünde olandan bu şeriatın bir kopyasını bir kitaba yazacak ve yanında olacak, hayatının bütün günlerinde ondan okuyacak, ta ki, Allah’ı Rabden korkmağı, bu şeraitin bütün sözlerini ve bu kanunları yapmak üzere onları tutmağı öğrensin; kardeşleri üzerine yüreği yükselmesin, emirden sağa ve sola sapmasın; ta ki kendisi ve oğulları, İsrail’in ortasında, ülkesinde çok yaşasınlar. Tesniye- Yasanın Tekrarı 17:16-20

At eskiden askeri bir güç, çok kadın ise aşırı zevk demektir; altın, gümüş ise zenginlik anlamında. Allah ise bütün bunlara bağlı olan yaşantıyı, kişinin yüreğinin yükselmesine doğru atılmış kesin adımlar olarak görüyor. Hayret, biz insanlık ise sadece bu şeylerin peşinden koşuyoruz. Bizim peşinden koştuğumuz şeyleri ise Allah yasak ediyor! Acaba neden? Hâlbuki tüm bunlar bize zevk, güven ve emniyet duygusu vermiyor mu? Güven elde edeceğiz diyerek aslında bütün bunlara sahip olmak için uğraşmıyor muyuz? Güç, zevk, kuralsızlık, insanlığın peşinden koştuğu şeyler değil midir? Bütün bunları ise Allah neden istemiyor?

Başka bir yerde, Musa ölmeden önce, onun vasıtasıyla İsrail halkına Allah bakın neler diyor:

Bugün sana emretmekte olduğum O’nun emirlerini, hükümlerini ve kanunlarını tutmaya bak Allah’ın Rabbi unutmaktan sakın; ta ki, yiyip doyduğun ve iyi evler bina edip içinde oturduğun, ve sığırların ve sürülerin çoğaldığı, ve senin gümüşün ve altının çoğaldığı, ve her şeyin çoğaldığı zaman; yüreğin yükselmesin, ve seni Mısır diyarından kölelik evinden çıkaran, içinde yakıcı yılanlar ve akrepler ve susuz, kurak toprak bulunan büyük ve korkunç çölde seni yürüten, sert kayadan senin için su çıkaran, ve seni alçaltsın, ve sonunda sana iyilik etmek için seni denesin diye, atalarının bilmedikleri manı* çölde sana yediren Allah’ı Rabbi unutmayasın; ve ta ki, yüreğinde: ‘benim için bu serveti yapan kendi kudretim ve kuvvetli elimdir’, demeyesin. Tesniye- Yasanın Tekrarı 8:11-17 (man*: Allah’ın o zaman 40 sene gökten yağdırdığı, iri tohum taneleri gibi olan, ballı yufkamsı bir besin)

Demek ki bu yüreğin yükselmesi, kendini beğenmişlik duygusu, insanın sahip olduğu zenginliğe ve dolayısıyla duyduğu güvene bağlı olan bir şey. Bu yüzden de Allah insanları devamlı bu konuda uyarıyor. Hatta bazen öyle şeyler oluyor ki, insan şaşırıyor. Mesela bir örnek de Allah İsrail’i Mısırdaki kölelikten kurtardıktan sonra, onlara tutmaları gereken emirler, kanunlar veriyor. Bu kanunların birinde, «6 gün çalışıp 7’inci gün istirahat etmek» vardı. Buna da «sebt veya sebat» günü deniyor. Hayvan olsun, köle olsun, insan olsun, kimse o gün iş yapmayıp, istirahat etmeliydi. (Çıkış 20:8-11) Sebt günü çalışılmak yasak olduğundan, altıncı günde iki kat toplamalıydılar. Ta ki bir sonraki gün kimse çalışmasın, istirahat etsin. Allah öyle mucizeler yapıyor ki, iki gün yetecek kadar topladıkları o man sıcakta hiç bozulmadan iki gün boyunca dururken; eğer bunu normal bir zamanda yaptıklarında, man bir günde sabaha kadar durunca kurtlanıp bozuluyordu. Bununla da Allah emirlerinin tutulabileceği hakkında teminat verip ispatlamış oluyor. (Çıkış 16:14-36) Bu mucizeleri insan mantığı almaz. Ancak güvenden, imandan dolayı Allah’a itaat etmesi beklenir. Fakat o insanlar tüm bunlara rağmen söz dinlemeyip, ya bir günlük toplamaları gerekirken iki günlük topluyor ve man kurtlanıp bozuluyordu, ya da toplamamaları gerekirken dışarıya çıkıp man arıyorlardı. Veya sebt günü odun toplamaya çıkıp, çalışılmaması gereken günde çalışmakla canlarından olacak suçlar işliyorlardı. (Çıkış 31:14-16 ve Sayılar 15:32-36)

İstirahat etmeyip, kendilerinin menfaatine olan bu emri çiğnemekle, neden bu insanlar canları pahasına da olsa böyle itaatsiz oluyorlardı?

Neden aslında hep güven içinde yaşamak. İnsan biriktirmeyi çok seviyor, niye? Aman bir gün ihtiyaç içinde olursam kullanırım diye. Muhtaç olmaktan çok korkuyoruz. İnsana muhtaçlık gerçekten de çoğu zaman korkunçtur. Allah’a olan muhtaçlıkta mı böyle de bu insanlar hep biriktirme telaşında? İnsanlık biriktirme telaşına düştükçe, Allah da onların bu hislerine karşılık tam tersine, yiyecekleri yemeği hep gününde veriyor. Sadece bir günlük toplayacaksın, yarın yine vereceğim diyor. Hiç aç olup, yoklukta kalan oldu mu? Hayır, hiçbiri aç ve yoklukta kalmadı. Kırk yıl çölde yürüdükleri halde çarıkları, yani ayakkabıları bile eskimedi. Kırk yıl dayanabilecek ayakkabı var mıdır? Hatta zamanımızda bile böyle bir ayakkabı yapılına bilir mi? Hadi ayakkabı yapılabilir diyelim, ya öyle bir ayak? Bakın bu konuda neler yazıyor aynen okuyalım:

Bu kırk yıl, üzerinde elbisen eskimedi ve ayağın şişmedi. Tesniye-Yasanın Tekrarı 8:4

Bu insanların 40 yıl yürüdükleri o çöl sıcağında ne ayakları şişti ne de elbiseleri eskidi. Zaman zaman Allah onları yoklukta bırakıp, alçalttı ise de bu onları eğitmek içindi. (Tesniye-Yasanın Tekrarı 8:2-6) Tüm bunları okuyan bizler ne diyoruz? Onlar aslında Allah’ı tanımadıkları için O’na güvenmiyorlardı diye düşünüyoruz. Yaptıkları şeyler Allahın emrine itaatsizlik de olsa, kendilerine güven sağlamak içindi. İki, üç günlük toplayacak ki, belki yarın ya hasta olursa ya çalışamazsa veya Allah ile arası açılırsa ne yapar? Bir iki gün kâr mı eder? Şimdi zamanımızda çok milletlerin evlerinde yine bir dilim ekmek yokken, yine çok milletlerin evlerinde aylarca yetecek kadar yiyecek birikimine sahipler. Yalnız yiyecek birikimi mi? Giyecek, mal, para birikimleri yanında, çöp denecek şeyleri bile atamayıp biriktirecek kadar hasta olan insanlar var. Evet, bütün bunların nedeni güven ve emniyet duygusu elde etmek. Bu biriktirme hırsı zenginlerde daha da fazla oluyor. Fakir kişiler paylaşmakta zorluk çekmezken, zengin kişilerin en büyük problemleri paylaşmak oluyor.

Oğlum gittiği okuldaki arkadaşlarınla olan tecrübesini şöyle anlatıyor: “Birbirimize borç para verdiğimiz oluyor, yine getirip veriyorlar. Ya da biri arkadaşıyla paylaştığı yiyecek, içecek gibi şeyleri aslında normal halli insanlar yaparlarken, çok zengin olan arkadaşlarımız, yediği şeyleri başkalarından ya gizli gizli yiyiyor ya da hiç gereği yokken gizliyor. Kendisi ödünç para alınca vermediği gibi; normal bir öğrencinin bir ayda alamadığı cep harçlığına her hafta sahipken, kimseye de en küçük bir miktar parayı hiç ödünç bile vermiyor”. Bu özelliklere sahip zengin, emniyet ve güven içinde olan bir çocuk, ya da yetişkin, mutlu mudur? “O da böyle yapmaktan mutlu oluyor” mu diyeceksiniz? O insan bir şeylerden, kaybetmekten, enayi yerine koyulmaktan ve belki akla gelmeyecek daha ne varsa onlardan korktuğu için böyle yapıyor. Normal her insan gibi davranamıyor. Bu duygulara sahip biri, anlamsızca duyduğu böyle korkular ile mutlu mudur?

Zengin çevrelere girince sokaklara bir bakın; ya da zengin ülke sokaklarına bir bakın. Sokakta çocuk sesi pek duyamaz ve de çocuk göremezsiniz. Hâlbuki fakir muhitlerin çocukları, aç ve çıplak insanların çocukları bir arada oynarlar, koşuşur, bağrışırken; zengin, varlıklı ülkelerin çocuklarında bu durum neden yoktur? Sokakta oynamak çok terbiyesizlik, akılsızlık olduğu için mi? Hayır, terbiyesizlikle, akılsızlıkla bir ilgisi yine yok. Asıl neden, varlıklı insanların yüreği yüksekte, yani kendini beğenmiş oluyor da ondan. Problem her arkadaş arasında olacaktır ve olur da. Kavga, dövüşte olur. Fakat varlıklı kişilerin çocukları başka çocuklarla olan ilişkide, en küçücük bir problemde ikisi de birbirinden kopar, evlerine giderler. Evlerinde bilgisayarlı oyuncakları, tankları, tüfekleri, müzik setleri, konuşan bebekleri, video, DVD film albümleri, resim çeken ve faturalarını hiç ödemedikleri cep telefonları ve daha akla bile gelmeyecek her türlü şeyleri vardır. O küçücük problemde birbirlerine gösterdikleri kapris, bağışlayamama, bencillik, kendini beğenmişlik bu yüzdendir. Çünkü ihtiyacı yoktur, bu yüzden de güven duyarak evine gider. Fakir ülkede, yoklukta büyüyen aile çocuğu muhtaçtır. İnsana, arkadaşa, beraberliğe muhtaçtır. Onun oyuncağı da mutluluğu da bütün her şeyi de o arkadaşlarıdır. Her biri için durum böyledir. Ben yatılı okulda ve askerlikte edinilen arkadaşlıkların bambaşka olduğunu gördüm. Bazıları için “hapishane arkadaşlığı da bambaşkadır” denir, neden? Hepsi aynı yokluk ve zor şartlar altındadırlar da ondan. Bu yüzden de hepsi birbirine muhtaçtır. Bu muhtaçlığın ille de maddi olması gerekmez. Varlık insanı daha bir sıkı, daha bir cimri yapıyor, yokluk ise cömert! Bu yokluk konusunda aynı olan insanlar birbirlerini bağışlarlar, korurlar, duygularını paylaşıp, birbirlerini dinlerler. Onlar üzüntülerinde birlikte ağlayıp, sevinçlerinde de birlikte gülerler. Paylaşırlar ve bundan mutluluk duyarlar. Peki, ne zamana kadar? Ne zaman ki bu insanlar da bahsedilen o güven duygusunu elde ederse, işte o zamana kadar. İnsanın içine güven ve emniyet duygusu girdi mi, o insan adeta çıldırır. Bütün dostluğu, sevgisi, paylaşma mutluluğu gider. O artık ağlayanlarla ağlayan, sevinenlerle sevinen biri değildir. Neden? Çünkü bundan sonra onun kimseye ihtiyacı yoktur! Çünkü onun da artık her şeyi vardır!

Fakat bu bahsettiğimiz insanlar nelere sahip olurlarsa olsunlar, odalar dolusu elektronik oyuncakları da olsa, en lüks evleri, arabaları, yatları da olsa, bir insanın beraberliğinden duyduğu ya da aldığı zevki bu cansız şeylerin hiçbirinden alamaz. İnsanlarla olan ilişkisinde duyabileceği en büyük rahatsızlık, “aman benden bir şey geçmesin, malıma da zarar vermesin” duygusudur. Neredeyse bütün rahatsızlığı buradadır. Bir de her insanla olan ilişkisinde, “o insanlar sırf bunun varlığı için konuşuyordur” zihniyetine sahiptirler. Genelde de bu yalan değildir. Zaten ya fakir diye çirkin görür istemez, karşısındaki de varlık içindeyse, bu sefer de kıskandığı için çekemez. Bunların detayına girmeden, söylemek istediğim şey, varlık bu ilişkilerde negatif etki yapıp, sahibini mutsuz ediyordur. Hâlbuki sıradan, hatta fakir bir insana güler yüzle birinin selam vermesi dahi, o kişiyi çok mutlu edip, hiç aklından negatif şeyler geçirtmezken; varlıklı kişi korkudan o selama karşı suratını bir o kadar daha ciddi ve asık tutmaya çalışır. Daima: “Aman benden bir şey istemesinler, aman bana bulaşmasınlar” düşüncesi ve korkusu vardır içinde. Bu yüzden de güler yüzlü, sempatik, alçak gönüllü insanlara zengin toplumlarda korkuyla bakılır. Bu: “Aman beni nasıl kazıklayıp, benden ne isteyecek” korkusudur. Böyle toplumlarda asık suratlı olmak, o insanların selam bile vermemek için mümkün olduğunca çevresini bile görmezlikten gelmeleri, gerekirse hatta hiç kimsenin suratına bakmadan direk yürümeleri, hep bu varlığın, etiketin, kendi aklınca sahip olduğu güven duygusunun eseridir. Bu artık çocukluktan beri alınan bir eğitim, bir kural olmuştur. Onlar varlıklıdır, kimseye de ihtiyaçları yoktur, bu yüzden kimseyle de işleri yoktur.

Bunun yanında gerçekten de güler yüzlü olanları, genelde bunu muhakkak bir şey bekleyerek yapar. Ya bir şey satıyordur ya sigortacıdır ya da başka bitmek bilmeyen beklentileri vardır. Mahalleye gelen yeni komşu böyle özelliklere sahip ise, herkesten bir şeyler isteyen, dertli, bedavacı biri de olabilir. Samimiyetle, içten gelerek, insanlara değer verdiğinden ötürü, hiçbir menfaat beklemeden, bu özelliklere sahip sempatik insanlara rastlamak ise, piyangodan en büyük ikramiye çıkması gibidir. Böyle durumları toplumların yaşadıkları sistemler, en çok da insanın kendi bu hale getirmiştir. Sadece bazılarımız değil, hepimiz üç aşağı beş yukarı aynı özelliklere sahibiz. Çoğu zaman şartlar ve durumlar bizleri farklı kılıyor o kadar.

İnsanlar yalan söylüyorlar, ölüyorlar, öldürüyorlar, korkuyorlar, ikiyüzlülük yapıp, “doğruya eğri, eğriye doğru, karanlığa ışık, ışığa karanlık” diyorlar. Kaybetmekten korktukları şeyin altında daima sahip olduğu, ya da elde edeceği güveni yitirme korkusu var. Evi var, arabası var, işi, karısı, çocukları var. Bütün bunlar ona güven veriyor. Bir ülkesi, bir dini var, çevresi, arkadaşları, etiketi var; bunları kaybetmekten korkuyor. Bütün bunlar ona güven veriyor da ondan. Bunlar da yetmiyor, sigorta yaptırıyor. Kendini, evini, arabasını, geleceğini, yaşlılığını, hastalığında yalnız kalacağı odaya kadar düşünüyor. Çünkü bunlarla güven ve rahatlık duyuyor ve bu duygularla yaşıyor.

Elde edilmesi zor olan ve arzu olunan şeyleri elde etmek için insanlar, “işte sadece bunlarla mutlu olunur” diye düşünüyorlar ve de inanıyorlar. Acaba insanlar büyük bir hararetle bu şeylere sahip olduktan sonra gerçekten de mutlu olabildiler mi? Bunlara sahip olanların bizzat kendileri, “hayır” diyorlar. Demek ki emniyet ve güven içinde olmak insanı mutlu etmek için yeterli olmuyor. Kaldı ki bu “emniyet ve güven” diye insanların sarıldıkları şeylerin sabun köpüğüne benzediğini gördükçe, bu tutkuların çok yanlış yer ve kaynaklarda aranmış olduğunu anlamak hiç de zor olmuyor. İnsanlık için aslında güven ve emniyet duygusunun en son erişilebilecek noktası, kişinin zevk içinde, sınırsız ve sorumsuz yaşantısı anlamında. Onlar için bu “zirveye erişmek” demek. En büyük hedef, hiç kimseye muhtaç olmadan, rahat, korkusuz yaşamaktır. Biri: “Bunların nesi yanlış?” diyebilir. Ben de korkusuz, rahat, mümkünse insanlara muhtaç olmadan yaşamanın kötü duygular olduğunu savunmuyorum; ancak insanlığın bunları elde etme yöntemlerinin yanlış olduğunu söylemeye çalışıyorum. İnsanlar kendilerine emin bir yaşantı sağlamak için, şereflerini, haysiyetlerini, karakterlerini, mutluluklarını ayaklar altına almışlar. Bunun yanında da emin ve rahat bir hayat sağlayabilmişler mi? Yeryüzü kurulup, insan günahın içine girdiğinden beri böyle bir garanti hiç olmamış. Gerçeği söylemek gerekir ise, insanlığın çılgınlıklarına, birbirlerini top yekûn yok etmelerine engel olan tek neden Allah’tır.

Eski toplumlar da şimdiki insanlık gibi sırf rahatına, zevklerine, varlık içinde olmaya bakmışlar. Bazılarının kafaları çalıştığı için, kendilerini engelleyen hiçbir şeyin yükünü de sırtlarına almamışlar. Bir kralın, yöneticinin, askeri orduların, onları bu amaca ulaştırmakta korkunç bir engel oluşturacağını biliyorlarmış. Bunun farkında olan insan toplumları da varmış ve tarihte yaşamış. Yani onlar askeri emniyetin getireceği güvenden ziyade mutlu olmaya uğraşmışlar. Kalın kalın duvarlı kaleler, birçok ordular, silah ve at çoğaltmamışlar. Başlarına ne bir kral ne de bir yönetici atamışlar. Onlar kendilerini sıkıştıracak her şeyi başlarından uzaklaştırmışlar. Yaşadıkları yerde ise dünyada olan şeylerden hiçbiri eksik değilmiş. Kimseye ne iyilik yapmışlar ne de kötülük. Yani kimseyle ilişkileri yokmuş. Bunlar kendilerini emniyet, güven ve zevk içinde hisseden insanların da en büyük özellikleridir. Onlar kimseden bir şey istemezler ve kimseye de bir şey vermezler. “Rahat bırakın beni, ya da bizi” derler. Mukaddes Kitabın «Hakimler» kitabında geçen bu Laişliler ile ilgili konuyu çok kişiler yanlış bir yorum yaparak, yanlış da bir anlam çıkarmışlardır. Bu Laiş halkının ismi, İsrail’in daha başlarında kralları olmadığı bir dönemde, hakimlerin yaşadığı zamanda geçiyor. Bakın onlar hakkında Mukaddes Kitapta ne yazıyor:

Böylece beş adam yola çıkıp Laiş'e vardılar. Kent halkının Saydalılar gibi kaygıdan uzak, esenlik ve güvenlik içinde yaşadığını gördüler. Yörede onlara egemen olan, baskı yapan kimse yoktu. Saydalılar'dan uzaktaydılar, başka kimseyle de ilişkileri yoktu. Hakimler 18: 7

Hatta bazı Almanca tercümelerde, onların zengin olup, hiçbir şeyde de ihtiyaçta olmadıklarını yazıyor ki, bu ilerdeki ayetlerde geçen o beş adamın ifadelerine de uyuyor. Burada sözü geçen o beş adam İsrail’in bir oymağı olan Dan oğullarına ait. Amaçları da Mısırdan çıktıklarından epeyce bir zaman sonra Allah’ın kendilerine verdiği toprakları elde etmek ve orada yaşamak. Bu yüzden önceden ele geçirecekleri ülkeye adamlar gönderiyorlar ki, sonradan bir zorlukla karşılaşmasınlar. Şimdiki zamanımızda casus ya da ajan dedikleri bu adamlara, eski Türkçe Mukaddes Kitap tercümesinde «çaşıt» deniyor.

Yukarıdaki ayetleri okuyan biri, gözünde, masum, kendi hallerinde, kötülük etmekten uzak bir halkı canlandırır. Aslında bu insanlar sahip oldukları özelliklerden, verdiğim örnekte de olduğu gibi zengin ülkenin varlıklı çocuklarına benziyorlar. O halkın benim bu kitapta yazdığım özgürlüğü de kısmen yaşayan zekâda oldukları da kesin. Onlar başlarına ne bir kral ne bir yönetici ne de başka bir emir veren birini atayıp, kendilerini eşek yapmaktan korumuşlar. Askeri güç edinmeye de hiç önem vermemişler. Böyle yol izleyen bir halkın çok kısa zamanda zenginliğe ve bolluğa kavuşması da normaldir. Öbür bütün ülkelerde olduğu gibi bir kralın başlarında olmaması, hiç vergi denilen şeyi bilmediklerini de gösteriyor. Ne de askeri bir yatırımları var. Rüşvet için onları sıkıştıran ne bir amir ne de bürokrasi uğrunda, “şunu ver bunu yap” diyen memurlar var. Kısacası organizasyon dediğimiz, ahtapot gibi bir sürü kolları ve şekilleri olan, Şeytanın düzen ve sistemindeki baskının farkında oldukları belli ve bunlardan uzak gibi gözüküyorlar. Uzak kalmaları, organizasyonu Şeytanın kullandığı bir yöntem olarak reddetmek istediklerinden dolayı değil, sadece kendi menfaatlerinden, bencil çıkarlarından ötürü. Mukaddes Kitabın tarihi bu milletin uzun asırlar boyu varlığını sürdürdüğü yazmıyor. Nereden geldikleri, kimlerden türedikleri hakkında da bir bilgimiz yok. Fakat şu kesin ki, bazı imparatorluklar gibi çok uzun bir zaman var oldukları söylenemez. İzledikleri yoldan da bunun imkânsız olacağı zaten anlaşılıyor.

Aslında onların yok olmasına neden, başlarında bir yönetici, bir kralın olmaması değildi. Çünkü aynı şekilde o zamanlar İsrail’de de bir kral, bir yönetici ve kendilerini sıkıştıran emir sahipleri yoktu. Evet, zaman zaman günahları yüzünden Allah onları korumayıp, düşmanlarının eline veriyorduysa da buna neden olan şey kralsız, yöneticisiz olmaları değil, dediğim gibi kendi akılsızlıklarından kaynaklanan günahlarıydı. On günlerde İsrail ulusu hakkında da o şöyle yazıyor:

O günlerde İsrail’de kral yoktu; herkes gözünde doğru olanı yapardı. Hakimler 17:6

Demek ki Laişliler’in yok olmasına neden olan şey, başlarında bir kralın, yöneticinin olmaması değildi. Onlar muhakkak akıllı insanlar olup, kısa zamanda sahip oldukları imkânlardan dolayı da çok çabuk varlık sahibi, yani zengin olmuşlardı. Fakat zengin olmuş, varlık içinde olan insanlar nasıl olursa, zamanla bunlar da muhakkak öyle olmuşlardı.

Sizleri biraz sıkıp, bu konuyu biraz daha uzatıp, varlık içinde olan insanların ne anlamda öyle olduklarını örneklerle açıklamaya çalışayım. Ben yaşadığım ülkeden edindiğim tecrübeye göre Alman halkını örnek vereceğim. Fakat sakın bunu sadece Alman halkı diye değil, aynı durumda olan bütün insanlar olarak algılayın. Her ne kadar doğu batı birleşmesi onları her türlü yönden bozduysa da bazı durumlarda Almanlar birçok milletlerden daha üstün özelliklere sahiptir. Daha doğrusu bu eskiden öyleydi. Muhakkak bu değişimlerin de nedenleri var. Yoksa Alman olmayla, ya da ırkla ilgili bir mesele değil. Bütün insanlar, şartlar ve durumlar gereği gelişmeler gösterir. Aynı şartlar ve durumlar altında yetişen hangi insan olursa olsun, hangi ırktan gelirse gelsin, aynı ya da benzeri özelliklere onlar da sahip olur. Olay Alman, Laişli, İngiliz, Amerikalı olma durumu değil, zaten insan olarak hepimiz bir kandan geliyoruz. O da Âdem ve Havva. Mukaddes Kitapta açıkça şöyle yazar.

…insanların her milletini bir kandan yarattı… Resullerin-Elçilerin İşleri 17:26. Bunun böyle olduğunu, gururuna, kibrine, sahip olduğu varlığına ve almış olduğu eğitimden dolayı, hatta derisinden, saçının rengine kadar kendisine yediremeyen, örümcek kafalı milyarlarca insan var.

Neyse, daha lafı çok uzatmadan gelelim örneğimize. Politikacılar seçimlerden önce Alman halkına yabancıları, bütün her kötülüğün bir nedeni olarak göstermeyi çok severler. Yapılan yardımlarda, başka ülkelerle olan ilişkilerinde, eskiden Almanların hep en üst sıralarda yer aldıkları da bir gerçektir. Doğu batı birleşince kendi dertlerine düştüler o başka. Yine de Avrupa’da en büyük miktardaki desteği, sık sık Almanların sağladığını duyardık. Fakat işsizliğin, kanunsuzluğun ve ülkedeki problemlerin birçoğuna, politikacılara ve basit halka göre hep yabancılar neden olmaktadır. Bu da bilhassa onlara göre Türklerdir. Onlar bir araya geldiklerinde hiç muhalefet görmeden, özellikle Türkleri kötülemeyi çok severler. Hepsi sanki o andan itibaren birlik içinde oluverir. İnsan onların konuşmalarını dinleyecek olursa, aslında Türkler bunların başında bir problemse, Türkler olmadığı zaman ya da olmasa, bu adamların sanki hiç problemleri kalmayacakmış gibi bir anlam ortaya çıkarır. Bir vakitler de Yahudiler için aynı düşüncede toplanmışlar. Onlara nedense şimdiki Türklere olduğu gibi “entegre olmalısınız” diye nasihatler vermeye de gerek duymamışlar. Avrupa’da girdikleri her ülkede oranın vatandaşları olan Yahudileri arayıp bulmuşlar ve diri diri yakmışlar. Türk işçilerinden önce İtalyanlara, ondan önce de İspanyollara karşı bu tutumları takınmış bunlar. Kafa ve ruh hep aynı yolda, sadece zamanlar ve isimler farklı.

Almanlar, doğu Almanya’nın komünist olduğu zamanda, doğudan gelen her insana yüz mark hediye verirlerdi. Bu parayı alan o Almanların kaç tanesi hemen yıllar önce kaybettiği yakınını, kardeşini, dostunu aramaya, görmeye gitti? Bildiğimiz kadarıyla hepsi doğru alışveriş merkezlerine yığıldı. Hatta o süper marketlerin kapıları belli zamanlar kapanıp, kuyruklar oluşturulup tekrar belli miktarda insanlar içeriye alınarak tekrar kapanıyordu ki ancak alışveriş yapılanabilsin. Yoksa insan kalabalığından o dev mağazalarda kol oynatmak mümkün olmazdı. Bunun yanında yapılan hırsızlıklar, pislikler, kanunsuzluklar hep gizlendi ve duyurulmadı. Fakat Türk “zırt” dese Bild Gazetesi baş sayfaya koydu, o da ayrı bir mesele. Ben yıllar boyu kaldığım Almanya’da kimse bana yüz mark hediye verip de “alışverişe git” demedi. Hem neden desin? O hediye edilen yüz marklar komünist bloğu yıkmak için soğuk savaş içinmiş. Yani insanlar hediye parayı bile bir şeylerle savaşma zihniyetiyle yapıyor! Bu soğuk savaşın planını programını çok iyi yapmışlar da savaşı yenerlerse ondan sonra dünyanın halinin ne olacağını anlaşılan hiçbiri düşünmemiş!

Bunları o politikacılar örümcek kafalarıyla istedikleri gibi yönlendirir, bu konumuzu çok aşar. Bir insan Alman halkına sorsa, “bütün bu yabancıların hepsini, özellikle Türkleri kendi ülkelerine göndermeye ne dersiniz?” diye; hepsi inanıyorum ki “hurra” diye sevinçle bağırır. Onları o kadar iyi anlıyorum ki. Sahip oldukları bilgileriyle sanki bütün problemleri o zaman bitecek. Aslında onlar hiç kimseyle de ilişkileri olmasın istiyorlar. İlişki derken, her merhaba diyen kendilerinden bir şey isteyecek diye onların sahip oldukları korkudan bahsediyorum. Fakat kendi arabalarını, makinelerini, tank ve silahlarını dışarıdaki pazarlarda satsınlar. Ama Japon, Fransız arabası ve malı ülkelerine hiç girmesin. Karpuzdan, patlıcana, kividen, Çikita muza, kakaodan, kahveye, etlisinden sütlüsüne kadar da o ülkeler bunlara mal yetiştirsin.

Almanya’da eskiden patlıcanın, zeytinin, karpuzun, kavunun ne olduğunu bilen çok az insan vardı. Böyle şeyleri kim sevmez ve faydasını inkâr eder? Yine bu bütün dünyanın kaymağını yiyip, aman sapını, çöpünü bana bırakma mantığından kaynaklanır. Sap çöp denilenler de insan. Ne kadar adide olsalar, kendileri gibi Âdem ve Havva’dan, aynı soydan gelen kişiler. Kiliseleri muhakkak: “Onlar başka bir gezegenden gelmiştir; ya da biz onların soyundan değiliz” diye mi öğrettiler bilinmez! O muzları, karpuzları, kahveleri, en sevdikleri çikolataların kakaolarını yapan, yetiştiren insanlar bunlar. En iyi iş yerlerinde kendileri çalışıp, en pis yerlere ittirdikleri, “kafasız” diyerek istemedikleri, kendi tabirleriyle o “pis yabancılar!”. Daima, mümkün oldukça her yerde engeller koyarak ayaklarını kaydırmaya uğraştıkları o insanlar. O memlekette doğmuş, büyümüş, artık vatandaşı olmuş kişiler. Aslında Almanların hayâl dünyasında bu insanlardan istedikleri: Onlar bütün bu pis işleri yapsınlar, gece saat on ikide bedava fiyata karnını doyurduğu yabancının lokantasından geçinsin, pazar günü tren istasyonlarında taze broçin, francala, sıcak tavuk ve her türlü yemeği yesin ki, buralarda yüzde doksanından fazla çalışan işçisi sadece yabancıdır, tüm bunlar Almanya’nın ve Almanların hayalinde mi vardı? Bu işleri onlar yapacak ama onların hiç yüzlerini bile görmeğe tahammülleri olmayacak. Git deyince gidecek, gel deyince gelecek, kalk deyince kalkacak, höt deyince kaçacak. Onların hayallerindeki bu isteklerini köpek yapar mı?

Bu onların halkının hayali dedik. Kanunları daha bu kadar basit ve çirkin değildi demek isterdim ama onlar da sırf yazıda kalıyor. Ayrıca kilise imamının kızı doğudan gelme Merkel’i başlarına getirdiklerinden beri, kanunları da uygulamaları da ancak insan haklarını ayaklar altında çiğneyici bir şekle girdi. Yıkılan doğu Almanya batıya taşındı. Yıkımına neden oldukları o çirkin şeyleri de tüm Batı Almanya’da uygulamak kaydıyla. Eskiden sahip oldukları bereket, az da olsa o kanunlarının insancıl olmasından kaynaklanıyordu. Fakat o kanunlar da artık eskisi gibi adil ve insancıl uygulanmıyor. Ben dediğim gibi Almanları örnek verdim, orada yaşıyor ve onları tanıyorum da ondan. İngiltere’de olsaydım orayı örnek verirdim, Amerika da olsam orayı, Türkiye’de olsaydım Türkiye’yi. Yine diyorum biz Türkler Alman, Almanlar da Türk olsaydı, o zaman ne olacaktı? Onların geçmişteki zamanlarda olan olgunluğunu, efendiliğini belki mumla arar ve de bulamazdık. Çok kişi bilmez bunları, bilmek de istemez. Hep tek taraflı düşünmek isterler. Fakat ister Türk ister Alman ister Amerikalı, istersek de ne olursak olalım, yaptığımız her şey için bir gün gelip muhakkak ama muhakkak hepimizden hesap sorulacak.

Gelelim yine varlıktan ötürü bir toplumun ne hale geleceğine. Laişliler gibi olma durumuna. Kimseyi istemez Laiş’li, kimseyle işi yoktur, kimseye de faydası yoktur. Laişlinin bütün bildiği kendi zevki, kendi sınırsızlığı, kendi menfaati, kendi edindiği güven. Sanmayın ki Laişli de bu varlığı başka bir insandan hediye almıştır. Hayır, o da kendi elleriyle çalışıp, ne elde ettiyse kendi etmiştir.

Peki, bu Laiş halkının Allah ile ilişkileri nasıldı? Sıfırdı. Bunu nereden biliyoruz? İsrail’in alması gereken ülkedeki bütün o bölge halkları, aslında yaşantıları ve uygulamalarıyla Allah’ın lanetini kazanmışlardı. İsrail bu işte Allah’ın hükmünü yerine getirecek olan infaz memuru gibiydi. Bununla da Allah’ın İsrail halkına ihtiyacı olduğu anlamı çıkarılmamalı. Çünkü birçok savaşlarda Allah’ın öldürdüğü insan sayısı, onların öldürdüklerinden çoktu. Yeşu kitabında şöyle yazar:

Ve vaki oldu ki, İsrail önünden kaçtıkları zaman, Beyt-Horon inişinde iken Azeka’ya kadar Rab onların üzerine göklerden büyük taşlar attı ve öldüler; dolu taşları ile ölenler, İsrail oğullarının kılıçla öldürdüklerinden daha çoktu. Yeşu 10:11 Buna benzer birçok başka ayetler de var. Bununla o savaşları Allah’ın onayladığını ve o milletlerin gerçekten de her türlü pis ve mekruh olan işleriyle yok olmayı hak ettiklerini yazıyor. Bunların içinde Laişliler de vardı. (Tesniye-Yasanın Tekrarı 9:4-5; Levililer 20:1-23)

Tüm bunlara rağmen bu kavimlerin arasından bir tanesi çıkıyor. Allah’tan korktuklarından, canları uğrunda İsrailliler ile barış yapmak için yalan söylüyorlar. Onlardan söz alıp, antlaşma yapıyorlar. (Yeşu 9:3-27) O halkta bu şekilde kurtulmuş oluyor. Allah’tan ve O’nun kararından korkup, seçtiği kavim ile barış yapmaya gelen bu kavime, Allah’ın da canlarını bağışladığını görüyoruz. Hâlbuki bu kavim ise o bölgenin içinde en cesur olanlarıydı. (Yeşu 10:1-2) Öbürleri ise korkak ve zayıf oldukları halde, Allah ile bir yerde savaşa kalkıyorlar. Ancak bir tane de olsa, pişmanlık gösteren kavim çıkıyor. Demek ki tövbe etmek, yürek meselesiymiş. Bu iş güce, kuvvete, cesarete bakmıyor. Bütün bu olayları takip eden o milletlerin yanında Laiş halkı ise kaygısız, hiç kimseyle ilişkisi olmayan, sırf kendisi, zevki, rahatı için yaşar bir halde. Onlar bu rahatı aslında kimin sayesinde tadıyorlar? Zevk alıp menfaatini düşünen bu ulusu yaratan kim? Yeryüzü ve onun doluluğu kimin? Onlar yaşasaydı bu soruları muhakkak kibirle cevaplarlardı. “Bütün bunları bizim ellerimiz yaptı. Biz herkesten daha akıllıyız. En üstün ırk biziz” gibi sözlerle artık anlatırlardı da anlatırlardı! Hâlbuki aynen böyle, buna benzer bayağı düşünceler düşünmesinler diye Allah İsrail halkına ne emretmişti, gelin yerinden okuyalım:

“Salahımdan dolayı bu diyarı mülk olarak almak için Rab beni içeri getirdi, diye söyleme; ancak bu milletlerin kötülüğünden dolayı onları senin önünden kovuyor. Onların diyarını mülk olarak almak için senin içeriye girmekliğin salahından (doğruluğundan) dolayı değil ve yüreğinin doğruluğundan dolayı değildir; ancak bu milletlerin kötülüğünden dolayı…” Tesniye-Yasanın Tekrarı 9:4-5

Bu sözler Allah’ın hükmünü yerine getirmesi gereken İsrailliler içindi. Ve yine ne okumuştuk:

“ve ta ki, yüreğinde: ‘benim için bu serveti yapan kendi kudretim ve kuvvetli elimdir’, demeyesin.” Tesniye- Yasanın Tekrarı 8:11-17

Evet, Laişliler böyle düşündüler. Onlar kendi ellerinin işlerine güvendi. Zevklerine göre cenneti kurduklarını sandılar. Onların bu bencil, sadece kendilerini düşünen çıkarcı tavırları Allah’tan uzaktı. Kibirli bir ulus olmuştular. Varlıklı ve kaprisli zenginlerin eğitimindeki çocuklara, onların anne babalarına benziyorlardı. Genellikle her zenginlik ve varlık, beraberinde mağrur yürek ve kibir getirir diye önceden söylemiştik. Laişliler’de de bu yürek tutumu gelişmişti. Onların ahlaki moral durumları da öbür uluslardan farklı olmasa gerek. Allah bu ulusların birçok iğrençliklerinin yanında, onların hayvanlarla bile cinsel ilişki kurarak kendilerini nasıl alçalttıklarını da yazıyor.

Gelelim bahsedip yarım bıraktığımız şimdiki Türk-Alman ilişkilerine. Yaşar Nuri Öztürk’ün “Cevap Veriyorum” adlı kitabında yazdığı, Türkiye hakkındaki görüşlerine katılmayan mı var. Rüşvet, sahtekârlık, parayı her şeyden ziyade seven, doğruluğu sevmedikleri gibi, doğru insanlara da düşman oldukları yüzünden Allah onları bütün dünyaya dağıtmadı mı? Hâlâ akıllandılar mı? Hayır, yine Türk’ün en büyük düşmanı Türk’ün kendisidir. Ellerinden gelen kötülüğü birbirlerine yapmaktan adeta zevk alırlar. Eğer Almanlar ve daha başka birçok ülke halkları Türklerden nefret ediyor ise, muhakkak her nefretlerinde haklıdırlar demiyorum, ama haklı oldukları yanlar da yok demek beni sahtekâr ve yalancı yapmaz mı? Bu satırları yazışımın nedeni belki utanırlar da birbirlerine ve insanlığa yaptıkları, alçalmış ve hor görülmüş bu hallerinden ders alırlar. Anlamak ve ders almak için, doğru ve alçak gönüllü yürek ister. Öbür yandan da Türk de Kürt de böyle olabilir ve hissesine düşeni Allah’tan alacaktır ya da almıştır. Ya Alman halkı? Onlar da denenmiyor mu? Bu denemelerden onlar da hisselerine düşen payı alacaklarından emin olabilirler. Her millet ve ulus, tek tek her fert Allah’tan hissesine düşeni alacaktır. Laişliler’in sonu ne oldu? Nasıl yazıyor okuyalım:

Dan oğulları yollarına gittiler…ve Laiş’e sakin ve emin bir kavme geldiler ve onları kılıçtan geçirdiler; ve şehri ateşe verdiler. Kurtaran yoktu; çünkü o Seyda’dan uzaktı ve kimse ile işleri yoktu. (Hakimler 18.26-28) Bu ayetlerin sözleri, o milletlerin işlerine karşı Allah’ın verdiği cezayı dile getiriyor. Çünkü onların işleri kötüydü. Yattıkları ve kaktıkları zaman dahi daima zihinlerinde ve kuruntularıyla sadece kötülük, kendini düşünme, sapık zevk, nefret gibi duygular vardı. Bu özellikleriyle, sahip oldukları zenginlik ve refahla, onlar sakin ve emindiler. Bu da ancak üzerlerine Allah’ın hükmü gelinceye kadar sürdü.

Ben bu Laişliler hakkındaki yazıyı, bu kitabı okuduktan sonra, özgürlük hakkında tam Laişliler ruhunda bir anlam çıkarabilecek insanların varlığından korktuğum için de yazdım. Çok kişi özgürlüğün anlamını anlamıyor. Özgürlüğü sınırsızlık olarak görüyorlar. Hâlbuki özgürlük sınırsızlık değil, tam tersine çok sınırlı, başkasına, hatta kendine bile zarar verdiğin anda biten bir şeydir. Özgürlük ise yine sorumsuzluk demek hiç değildir. Sadece kendini düşünen, bencil, egoist, sadist, kötülük etmekten zevk alan biri özgür müdür? Aslında o kişi bütün bu duygularının esiri ve aynı zamanda da kölesidir. İsa Mesih şöyle söylüyor. “Günah işleyen herkes günahın kölesidir”. (Yuhanna 8:34) Resul Petrus ise:

“Onlara özgürlük vaat ederler, oysa kendileri yozlaşmışlığın kölesidirler. Çünkü insan neye yenilirse onun kölesi olur”. 2.Petrus 2:19

Özgürlüğü herkes sevdiğini söylüyor. Fakat dünyamıza bakıldığı zaman insanlığın gittiği yol tam bir günaha ait köle etme ve olma şeklinde. Söylenilen ve hasreti çekilen şeylerden ziyade, o şeyleri zihnimizde nasıl canlandırıp, samimiyetle ne beklediğimiz önemlidir. Bazıları özgür olmaktan kast edilen şeyi, herkesin kendilerinden korkması olarak görüyor ve de bekliyor. Bazıları ise, “özgürlük, demokrasi” derken, “ama sadece benim istediğim parti başa gelirse demokrasi iyidir” diyor. Daha başkaları, -mesela Yehova Şahitleri- kendilerine karşı gelen her türlü düşünce ve inançtan nefretle bahseder ve üyelerine onlarla konuşmayı, selam vermeyi dahi yasak ederlerken; kendi yaydıkları bütün öğreti ve uygulamalara karşı dünyada özgürlük verilmesinden yana olduklarını bağırırlar. Kendi içinde kimseye özgürlük vermeyen organizasyonların, kuruluşların: “Bize özgürlük verin” diye seslerini yükseltmelerini, bu sebeple devlet mahkemelerine başvurmalarını görmek, dünyamızda şaşılacak bir manzara değildir.

Bir film vardı The Beach diye. Plaj demek. Belki Türkiye’de de oynamıştır. Yanılmıyorsam 1996 yapımı olmalı. Başrolünü Leonardo Di Caprio oynuyor. Filmin konusu:

Çoğunluğu Amerikalı, sırt çantasıyla dolaşan turistlerin, Tayland’daki hiç kimsenin bilmediği, boş bir bölgede keşfettikleri, cennet manzaralı bir yerde geçer. Bu turistlerin orada yaşamalarına, tarlada uyuşturucu ekimiyle uğraşan mafyamsı çiftçiler, istemeseler de müsaade etmişlerdir. Bir şartları, kimseye bu yeri söylemeyecekler ve kimse de bilmeyecektir. Yoksa bu onların oradaki sonu olacaktır. Macera meraklısı her milletten oluşan bu turistler, sayıları 20-30 kişi kadar küçük bir grup şeklinde orada yaşarlar. Onlar bu yeri hayallerindeki cennetmiş gibi görürler. Ama onların hayallerindeki cennet! Çünkü gerçek cennetin onların sahip olduğu karakterli insanlardan oluşmayacağı çok kesin. Bütün filmi anlatmayacağım. Onlar yaşadıkları bu adada ortaya çıkan bir problemde, kendi rahatlarını düşündükleri için, bir anda her türlü insanlıktan yoksun tavırlara bürünüverirler. İçlerinden birini köpekbalığı öldürür ve öbürünü ağır yaralar. Yerleri belki belli olacak diye, yaralı olanın doktora götürülmesine bile müsaade etmezler. Aslında bütün bunlara hep oradaki söz sahibi bir kadın karar verir. O yaralananı göz göre göre günlerce acılar içinde ölüme terk ederler. Hatta adam acılar içinde bağırıyor diye, hiçbiri bu sese dayanamayıp, onu yattıkları evden de dışarı atarlar. Ancak içlerinden bir kişi daima onun tarafında duruş alır, o kadar. Nitekim o ağır yaralı adam da günler sonra ölür. O yapmacık cennette kıskançlık, birbirlerini aldatmak, çekememezlik vs. gibi daha başka problemler de vardır. Bardağı taşıran son damla da oraya gelmeden önce içlerinden biri o yerin haritasını başkalarına da vermiştir. Bu insanlar o yerin varlığına inanmamışlarsa da hiç beklenmedik bir zamanda geliverirler. Tabii çiftçiler de bu duruma artık göz yummaz.

Başlangıçta o insanlar sahip oldukları rahatı ve cennet manzaralı o yeri büyük bir ikramiye gibi görürler. Bu ayrıcalığa herkesin sahip olmaması ve gizli tutulması, o yerin cazibesini bir kat daha arttırır. Hiçbir kanun ve kural neredeyse yok gibidir. En önemli kanun, gizlilik kuralının bozulmamasıdır. Öbür kurallar da buna bağlıdır. Gizli tutulması gereken bu birliğin bozulmaması için, onlar her şeyi yapmaya hazırdır. Bu kuralı çiğneyen kim olursa, onu gerekirse göz kırpmadan öldürmeye bile hazırdırlar. İnsanları organize eden kuruluşların da başlangıcı böyledir. İlk görünüşte amaç ve hedef kişilerin menfaatine, mutluluğuna, rahatına ve en çok da geleceğine hitap eder bir şekildedir. Zamanla bir bakarsınız ki, kişiler bu amaca hizmet etmekten ziyade, aman bu organizasyon yıkılmasın, dağılmasın, zarar görmesin diye sadece kendi koydukları kurallara hizmetçi ve de köle olmuşlardır. Çünkü insan ne kadar iyi planlasa da o kurallarda göremedikleri bir sürü hatalar, yanlışlıklar, boşluklar ve hesaplayamadıkları sürprizler vardır. Organizasyonda da problem ne kadar çoğalırsa, yöneticilerin gözleri bir o kadar organizasyonun problemlerine dikilir. Artık kanun üstüne kanun kural üstüne kurallar koymaya başlarlar. Yani her ne pahasına olursa olsun ayakta durması, yıkılmaması gereken o organizasyondur. Hedef artık başlangıçtaki hayallerden çok farklı bir yöne sapmıştır. İlk en ön planda gelen artık insan değil, organizasyon olmuştur. Bu yüzden her organizasyon kendi yıkımını, o üyelerinin de yıkımı gibi göstermek için çok çaba sarf eder. Tüm üyelerinden bunların birbirinden ayrılmaz bağlarmış gibi görmelerini beklerler. En önemli hedefi onları buna kesin kez inandırmaktır. Eğer hepsi son nefeslerine kadar o organizasyonun menfaatini savunacağım diye uğraşırsa, aralarında nefes alacak bir kişi bile kalmaz. Böyle bir sonuç ise sadece zaman meselesidir.

Bu filmin kitabı da var. Ben bu filmi seyrettiğimde aklıma Laişliler geldi. Muhakkak onların durumu belki tam aynı değildi, fakat yürek tutumları maalesef aynıydı. Laişlilere benzeyen çok millet, ulus, din ve insanlar var. İnsanların aynı o Laişliler gibi peşinden koştukları rahat, zevk, ayrıcalık, emniyet ve güvene sahip olmak için yaptıkları şeyler mutluluğa değil, tam tersine mutsuzluğa götürücü nitelikte. Güven ve emniyeti yanlış yer ve şeylerde arıyorlar. Bu yüzden de mutluluğu bulamıyorlar. Ancak hayatı birbirlerine acı edip, Allah’ı öfkelendirmekten başka bir şey de yapmış olmuyorlar.

İnsanların zenginliğe, servete, güce, kuvvete, etikete karşı güven ve emniyet duygusu duymalarının boş olduğunu belirtmek için Allah birçok örnekler verdi. Bunların yanında tarih de çok güzel bir örnektir. Geçen yazımda da bahsettiğim o çok şanlı, şöhretli Mısırlılar, Babilliler, Asurlular, Medler, Pers’ler, Büyük İskender, Roma, nerede bunlar? Ya o büyük adamlar, onlar da mı ebedi yaşarlar? O ürkütücü krallar nerede? Her biri şimdiki dünyamızın koştuğu şeylerin ardınca koşarak yaşamış bütün insanlık nesli, nerede onlar? “Yaşadılar ve mutlu bir şekilde öldüler” mi diyeceksiniz? Tarih hiç de öyle olduğunu yazmıyor. Bazıları böyle şanslı olduysa da, bu onların her gününün mutlu ve huzur içinde geçtiği anlamına yine gelmez. Yalnız bu dünyada da değil, onlar hüküm gününde de hesap vermeleri gereken çok şeyler yaptılar. O günden ise kimse kurtulmayacak. Allah şimdiye kadar söylediği her şeyi yerine getirdi. Son günlerle ve hüküm günüyle ilgili konuda da söylediğini muhakkak yerine getirecektir.

Aslında insanlık ne bir dirilmeye ne de bir hüküm gününe inanıyor, ya da inanmak istiyor. Onlar yaşayacakları bu dünyadaki ömürlerini iyi geçirmek istiyorlar, o kadar. Bunu da her ne pahasına olursa olsun en zevkli bir şekilde yapmaya kararlılar, konunun ana fikri bu. Öyle bile olsa, sonunda beni gerçekten mutlu etmeyecek bir şey için, neden bu kadar zahmetli bir yol kat edeyim? Çünkü her şeyin bir bedeli vardır dedik, o bedel ödenmeli. Eğer sabun köpüğüne benzeyen aldatıcı bir emniyet ve güven kurmak istiyorsak, bütün dünya da bunun peşinde koşuyorsa, onu bile elde etmek kolay olmayacaktır. Bunun ödenmesi gereken bedeli için ise «değer mi?» diye düşünülmesinden yanayım. Sonucunda erişmek istediğimiz şey ne? Mutlu olmak için mi uğraş vermeliyiz, emniyet ve güven sağlamak için mi? “Bunlar zaten birbirlerine bağlı şeyler” mi diyorsunuz? “Güven içinde olmayan bir insan nasıl mutlu olabilir” mi diyorsunuz? Tabii ki güven de emniyet de istemek yanlış bir şey değildir. Fakat dünyamızın onları nasıl ve hangi şekilde elde etmeye çalışması çok gülünç ve de çirkindir.

Yine gelin önce şu kendini güven içinde hissedip, yaptıklarıyla övünenler hakkında konuşalım. Zamanın dünya hâkimi rolünde olan Babil kralı Nebukadnessar, Babil’in en parlak bir döneminde Sarayının damında gezerken, yüreğinden şöyle geçiriyor:

… “İşte onurum ve yüceliğim için üstün gücümle krallığımın başkenti olarak kurduğum büyük Babil!” dedi. Daha sözünü bitirmeden gökten bir ses duyuldu: “Ey kral Nebukadnessar, krallık senden alındı. İnsanlar arasından kovulacak, yabani hayvanlarla yaşayacaksın. Öküz gibi otla besleneceksin. Yüce Olan’ın insan krallıkları üzerinde egemenlik sürdüğünü ve krallığı dilediği kişiye verdiğini anlayıncaya dek yedi vakit geçecek.” Daniel 4:29-32

Ayetlerin devamını okuyacak olursanız, bu şeylerin hemen yerine geldiği de yazıyor. Bütün bu olayları da ilerde o kralın bizzat kendisi yazıp, tüm dünyada ilan ediyor. Daniel kitabının 4’üncü bölümünde, olduğu gibi bu kralın sözleri geçer. Demek ki bu adam bazı şeyleri anlamış. Tarihte bu adam hakkında çok başarılı bir kral olduğu yazar. Daha çocuk denecek yaştayken babasından ayrı ordusu olup, fetihler yapıp, ülkeler ele geçirmiş. Yaklaşık 21 yaşlarında tahta geçtiği sene Yeruşalim’e karşı savaşıyor ve esirler alıp götürüyor. Peygamber Daniel de o zaman Babil’e sürgüne gidiyor. Bu kralın başarı üstüne başarıları ardı ardına takip ediyor. Başarılar çoğalınca, zenginlik, güç artınca; emniyet ve güven duygusu da geliyor. Kendi gözünde artık hiç kimse ona bir şey yapamaz ve en büyük yine kendisi. Ayrıca hiç kimseye de ihtiyacı yok onun!

“Kırgından önce kibir ve düşmeden önce mağrur (gururlu) ruh gelir” diye yazıyor Süleyman’ın Meselleri 16:18’de.

Fakat bu kralın çok iyi bir özelliği var. Hatasını suçunu anladığı zaman, o suçundan ve günahından hemen dönüyor. Sakın Mukaddes Kitapta geçen her kralın böyle olduğunu sanmayın. Tam tersine, krallara suçları gösterildiği zaman, onlar bir o kadar daha kudurmuş, bir o kadar daha pislik olmuşlardır. Ben burada Nebukadnessar ile Mısır kralı Firavunu karşılaştırmak istiyorum. Musa’nın Firavuna gidip de önünde nasıl mucizeler yaptığı, bütün Mısır üzerine gelen belalarda Firavun yüreğini nasıl katılaştırdığı, sonunda da serbest bırakmak zorunda kaldığı İsrailli kölelerin hikâyesi Mukaddes Kitapta geçiyor. Daha sonra yine verdiği karara pişman olup da İsraillilerin peşine düşen, onları yok etmek için adeta Allah ile savaşa kalkan bu adam ile Nebukadnessar arasında korkunç fark var. İkisi de aynı benzer pozisyonlarda. İkisi de zamanının dünya hâkimi rolünde. İkisinin de güçlerine karşı durabilecek rakip yeryüzünde yok, fakat bu iki insanın yürek tutumları birbirinden çok farklı. Aynı hataları Nebukadnessar da yapıyor. Aynı inatçılığı o da gösteriyor. Fakat Allah’ın yaptığı mucizeler karşısında hemen boyun eğip, o gururlu, kibirli hali üzerinden atıveriyor. Bir de yaptığı bu hataları anlayıp, bütün dünyada da ilan ettiriyor! Hangi kral, başkan, yönetici bu alçakgönüllülüğü gösterir? “Ben Allah’ın önünde şöyle ya da böyle akılsızlıklar yaptım” diye bir de bütün dünyada ilan ettirir? Evet, İsrail’de, en çok da Yahuda’da zaman zaman böyle krallar çıkmış. Yalnız dikkati çeken bir nokta, bu iki kralın gerçek Allah’ı tanımadıkları gibi, çocukluktan beri almış oldukları dini eğitimin, inancın, hakiki Allah’tan çok uzak olmasıdır. Yani bu iki kral da İsrailliler gibi değildi. Öyle olduğu halde ikisinin de tepkisi çok farklıydı. Biri o Allah’a savaş açtı, öbürü severek kendini O’nun önünde alçalttı.

Ne mutlu Nebukadnessar gibi olan krallara. Yanlışlık, gurur, kibir, kendini beğenmişlik gibi hataları hepimiz yapıyoruz. Varlığın içine girip, bizleri yükselttikleri zaman, kendimizi güven ve emniyette hissettiğimiz andan itibaren, işte o zaman gurur, kibir, kendini beğenmişlik, acımasız davranışlar ya da benzeri bu gibi duygular bizde süratle gelişmeye başlıyor. Bu tehlikenin farkında olan peygamberler Allah’a şöyle dua ettiler:

Sahteliği ve yalan sözü benden uzaklaştır; bana ne fakirlik ve ne zenginlik ver; payıma düşen ekmekle beni besle; ta ki, tok olup da: RAB kimdir? diye seni inkâr etmeyeyim;

Ta ki, fakir olup da çalmayayım ve Allahımın ismini boş yere ağzıma almayayım. Süleyman’ın Özdeyişleri-Meselleri 30:8-9

Zenginliğin ve servetin güç olduğunu kimse inkâr etmiyor. Bunun böyle olduğunu Allah da biliyor. İnsanlar: “Paranın açamayacağı ya da kapayamayacağı kapı yoktur” diyorlar. Para hakkında söylenmiş, onun gücü ve kudreti hakkında yazılmış çok sözler var. Mukaddes Kitapta ise çok anlamlı şu ayetler yazar:

Zenginliğine güvenen düşer; fakat doğrular yeşil yaprak gibi tazelenir. Süleyman’ın Mes. 11:28

Gazap gününde mal işe yaramaz; fakat doğruluk ölümden kurtarır. Süleyman’ın Mes. 11:22

Çünkü hikmet siperdir, gümüş de siperdir; fakat bilginin üstünlüğü şudur ki, hikmet kendi sahibini yaşatır. Vaiz 7:12

Aslına bakıldığı zaman, para, mal, zenginlik, şan-şöhret, birlik gibi ve daha sayacağımız birçok insanların arzu ettiği şeyler mutluluğu sağlayamamış. Yalnız mutluluğu değil, aynı zamanda beklenilen, ümit edilen güveni de sağlayamamış. Yıllarca ülkelerinde bir aslan olan krallar, bir günde gelen tehlike karşısında canları için kaçacak, saklanacak delik bulamamışlar. Hem de bu onların başına bir anda gelmiş. Onların bankalardaki milyarları, sarayları, orduları, şöhretleri kendilerini kurtarabilmiş mi? Hiç sarsılmaz gibi gözükenlerin başına bu gelirse, sıradan olan bizleri siz düşünün!

İnsanlar birbirlerini aldatmak için ne iğrenç yollara başvuruyorlar. Kadınlar, kızlar zengin bir kocayla ilk evliliğini yapıp, büyük bir servetle de boşanmayı, daha o kocayı bulmadan önce planlıyor. Böyle bir yürek tutumu ile olan aile kuruyorlar. Çocuk yapmak, Avrupa ve Amerika gibi ülkelerin o kadınlarının gözünde sadece para ağacı diye gözüküyor. O çocuk sayesinde büyük miktarda nafakalar alındığını, artık günlük gazetelerde okumak çok normal. İnsanlar amaçlarını gizlemiyorlar. Ne yapmak istiyorlar ise açık açık yapıyorlar. Eskiden yüz kızartıcı şeyler için şimdi insanlar, “hakkımız” diye mahkemelere koşuyorlar. Mahkemeler de onlara hak veriyor. Zengin, medeni denilen ülkelerdeki erkeklerin kadınlar önündeki durumu aynen bir rezalet. Neredeyse bütün haklar kadınlara verilmiş. Amaç ne kadını ne de çocuğu korumak, asıl amaç insanlığı çirkefe bulaştırmak. Kanunlarını da bu doğrultuda düzenleyerek ancak bunu başarmaya çalışıyorlar.

Erkekler ise her fırsatta sadece cinsel zevklerini düşünüyorlar. İş yeri mi kurdu, ilk işe alacağı kişi kadın oluyor. İster o kadının elinden iş gelsin, ister gelmesin. Beraberliğinden dahi cinsi zevk alıyor. Eskiden kadın iş aramaya gittiğinde ona, “sen git kocan gelsin” denirdi. Şimdi ise erkek iş aramaya gittiğinde, “sen git karın gelsin” deniyor. Benim ablam, Yehova Şahitleri ve neredeyse bütün dünya hâlâ kadınların haklarını savunmaktalar! Şahitlerin karıları kocalarını döverler, o gariplerin çıtı bile çıkmaz. Utanır, söyleyemez de. Fakat o erkek sıkıysa kadına bir tokat atsın! Şahitlerin içlerindeyken bu yirmi yıl boyunca çıkardıkları dergilerde, kitaplarda, kadınların ezilmesinden başka bir tane yayın geçmedi elime. Bütün verilen imaj bu. Avrupa ve medeni dedikleri ülkelerde erkek olmak, Arabistan ve böyle ülkelerde de kadın olmak; ikisi de korkunç ve insanlık dışı. İnsanları bütün bunlara zorlayan da dediğim gibi onların kanunları. Bu iki zıt toplumlar da gücünü kanunlardan alıyor. Kanunu da sokakta başıboş dolaşan eşekler, köpekler yapmıyor ya! Onların kendi kanunları bunlar, kendileri yapmış. Mukaddes Kitapta geçen Ester’in zamanındaki krallar yaşamıyor artık. „Vaştilerle, İzabellerle” doldu yeryüzü! (Konuyla ilgili ayetler, Mukaddes Kitaptan Ester’in 1’inci bölümünün tümü ve 1.Krallar 18:4, 21:25 ve 2.Krallar 9:7) Ya da Nabal tipi erkeklerle. Öyle kötü denilen erkeklerin bile yanında yaşayan kadınların eksiği olmadığını da belirtmek lazım. (1.Samuel 25:2-38) Aklımdan bütün Mukaddes Kitabı şöyle bir geçirdim; karısına işkence edip, hayatı ona zehir eden, onu şerefsizliğe, ahlaksızlığa, hatta ölüme teşvik eden kaç erkek var diye düşündüm. Tam tersine kocasını ölüme sürükleyen çok kadın var da en kötü diyebileceğim erkek bu Nabal’dan başkası benim aklıma gelmedi. Öyleyken dahi ne karısını sahtekârlığa teşvik etmiştir ne de o kadını Allah önünde ölüme götürecek suça ittirmiştir. Dediğim gibi, o adamın bile yanında yaşayan kadının eksik olan şeyleri ancak ruhidir. Bu kadın o eksikliği Davut gibi bir erkeğin yanında da hissetmiş olamaz mı? Böyle eksiklik ise neredeyse kadınların hepsinde var! Belki de ben mi yanılıyorum? Mukaddes Yazılar çok değerli kadınlarla çok değerli erkeklerden de bahseder. Yine o yazılarda karı koca arasındaki ilişkide, kocalarını Allah’ın önünde suça düşürüp, kötü olana teşvik etmede, nedense kadınların rolü erkeklerden çok daha büyük olmuştur.

Son 60 yılda kadınların özgürlük elde edeceğim diyerek çalışmaları, genelde babasız çocuklarla aileyi geçindirme sorumluluğu, bütün bunlarla birlikte o kadınların üzerlerine binen yük… Allah ne söylediyse bizler hep tam tersini yapmaya uğraşıyoruz. Korkunç acılar ile hâlâ da uğraşmaktayız. Ben erkeği mi tutuyorum, kadını mı kötülüyorum? Ne erkeği tutuyorum ne de kadını övüyorum. Bütün insanlık olarak onların yanlış ve kötülüğe ait olan gayretlerini dile getiriyorum. Erkek-kadın arasındaki eşitlik savaşını vermek için uğraşanlara, bunun gibi daha birçok şeyleri değiştirmek için uğraş verenlere baktığımda, en iyisini dahi -kabına zarar veren sirkeye- benzetiyorum. Bu sözü de “keskin sirkenin küpünedir zararı” denilen atasözünden aldım. İnsanlık sivri zekâlarıyla: “Allah’tan ne kadar uzak olursak, O’nun söylediklerinin tersini ne kadar yaparsak, bize bir o kadar daha iyilik olacak” diyerek yaptıklarıyla, kendilerini ve çevrelerini mutsuz edip, hayatlarını da acı ediyorlar. Lütfen bu konuyla ve bütün insanlığın gittiği yol ile ilgili, Tesniye, yeni Türkçesi Yasanın Tekrarı kitabının 28’inci bölümün tümünü düşünerek okuyun. Bütün orada yazılmış olan sözler, bu neslin üzerine de gelecektir. Orada ise kadın erkek ayrımı yapılmıyor.

Evet, konumuz sadece kadınların mı yanlışlıkları? Ulusları oluşturan toplulukların en küçüğüne aile denirmiş. Daha aile düzeni bu şekilde güvenilmez olursa, o toplumdan, o ulustan, o dünyadan ne beklenir? Yaşadığı, yediği, içtiği, sığındığı çatının altında insanlar birbirlerinin gözlerini oymaya bakıyorlar ise, dışarıdakine nasıl sevgi dolu baksın? Kaç aile sevgiyle bina edilip birleştiriliyor? Sevgi kelimesi artık filmlerde dahi konu edilmiyor. Cinsellik, kendi zevkleri, gösteriş, bunlar dünyamızın arzu ettiği şeyler. Eskiden de böyle değil miydi? Evet, ama bu kadar yaygın ve apaçık değildi. O filmler, medya, okullar, çevre, aile eğitimi, politikacılar, en önemlisi de o ikiyüzlü dindarlar sayesinde bütün insanlığın aldığı eğitim ancak bir sona, yok olmaya hazırlık oldu. Hani başka çare bıraktırmıyor denir ya, insanlık da kendilerinin yok olmasından başka bir çare bıraktırmayacak bir yolda hızla, ama emin bir şekilde ilerliyorlar. (Süleyman’ın Meselleri 8:36, Vaiz 8:11) Bu insanlığın ortak amaçları da sözüm ona «emniyet ve güven» içinde yaşamak!

Bütün bu konuyu bir de dini çevrelere bakarak ele alalım. Biraz önce “insanlar güven ve emniyet elde etmek için paranın, servetin, menfaatin peşinde koşarak, bütün değerleri ayaklar altında çiğnerler” demiştim. Dindarlar kendilerinden olmayan insanlara «dünyevi» derler. Peki, bu Allah’a inanan dinciler kimin ve neyin peşinde koşarak bir güven duygusu ararlar? Ben bu kadar yıllık tecrübemle, bütün yüreğiyle sadece Allah’a güvenen bir insan görmedim, gördüysem de farkında olmadım! Öyle insanlar varsa da zaten onlar büyük bir hararetle kendilerinin reklamını yapıp, her yerde en önde oturmazlar ki göreyim. Bunun böyle olduğunu yine kendi görüş açıma göre söylüyorum. Hiç zannetmesem de umarım bu konuda ben çok ama çok yanılıyorumdur. O çok şahane konuşma verip, mangalda kül bırakmayanlar, yıllarca bir ömür boyu bütün gücünü neredeyse dinine ayırmış olanlara bakarak edindiğim tecrübeler daha korkunç ve şaşırtıcıydı. Para konusundaki en büyük zaafı ve hırsı bu dindarlar gösterir. İstisnalar hariç, hiçbirinde tam bir doğruluk ve gerçeğe değer verme yoktur. Çoğu zaman insanların kendileri bile bu durumun farkında değildir. Farkına varanlar onları eleştirmeye kalkarsa, o zaman o kişi hakkında: “Şeytan bu, sakın onunla konuşmayın, çok tehlikelidir, selam bile vermeyin, sakın onların yazdığı kitapları da okumayın” derler. Eğer bir Şeytan var ise, o şahıs sadece bir insanın içinde mi yaşıyor da sen de o insandan kaçıyorsun?! Bu Şeytan belli etiket sahiplerine dokunmuyor da sadece başkalarının mı içine giriyor? O dokunulmazlık etiketine de sadece sen mi sahipsin de o Şeytan sana giremiyor olsun? Dediğim gibi en samimi doğrularıyla konuştuğumda dahi, gerçeği tehlikeymiş gibi görüp, korkunç bir korku paniğiyle kaçmışlardır. İnanır mısınız, sadece karılarından korktukları için Yehova Şahidi olanlar veya orada kalanlar vardır. O kişi karısının baskısından ve belki de onu terk etmesinden korktuğu için boyun eğmekle, Allah’a mı kulluk ettiğini sanır? Ya da sadece organizasyonundan, dininden, çevreden korktuğu için, atılırsa nereye gideceğini bilemediğinden duyduğu kaygıdan dolayı mı boyun eğer? Sahip olduğu şeyleri kaybetmekten korkanlar da var. Biri o yolda kariyer yapmış ise, hem de ne zahmetlerle oraya geldiğini bir kendi bilir, “bütün bunlar bir elin tersiyle atılır mı” diyerek korkanlar o kadar çoktur ki. Orada kalmak onlara emniyet ve güven duygusu verir. O karı-kocalar da yalnız Allah’a karşı değil, birbirlerine karşı da sevgisiz, güvensiz, menfaatlere dayalı ikiyüzlülüğün üzerine bina edilmiş aynı evlerde otururlar. Bu mu onlara güven ve emniyet duygusu veriyor? Bu mu güven dolu emin dedikleri hayat? Organizasyonuna bağlı kalmayı, ait olduğu dinine hayır dememeyi büyük bir sadakat olarak görüp; onların yamukluklarına, ahlâksızlıklarına, yalanlarına karşı gelip terk etmeyi ise ihanet etmek olarak algılıyorlar. Bahaneleri de yine rahatları ve menfaat sandıkları şeyler.

Arkadaş olduğum birinin kendisi ve ailesiyle araştırma yapıyor, elimden geldiğince onları Kutsal Kitapları okumaya, araştırmaya teşvik etmeye çalışıyordum. Bir gün o arkadaş: “Senin dediklerini, ya da bu kitaplarda yazılanları yapmaya kalkarsak, hiç kimse bize bir daha gelmez ve selam da vermez” demişti. Bu söylediğim kişinin nüfus kâğıdında Müslüman diye yazıyordu. Ayrıca bu arkadaş, hiç gerçek bir dostunun da olmadığını söylüyordu. Evime gelmez, selam vermez dediği kişiler ise, açıkçası pek de o kadar sevmediği kişilerdi. Öyle olduğu halde, onlar buna korku veriyordu. O sevmediği, bazılarının varlığına bile tahammül edemediği çevrede, ona bu nasıl bir güven duygusu veriyordu, bilinmez. Bu arkadaş dediğim kişinin ne bir dinle ne de dindarlıkla sıkı bir ilişkisi vardı. Yine herkes, ya da büyük bir insanlık çoğunluğu gibi, sahip olduğu din ise sadece nüfus kâğıdında yazıyordu. Bana sorarsanız, bu insanlar bir bahane arıyorlar. Yürekleri Allah’a karşı sevgiye alıştırılmamış ve bilgisiz, aynı zamanda da isteksiz. Kişi başından beri yüreğini Allah’tan başka her şeyle meşgul etmiş. Allah’ın adı sadece belli yerlerde, belli adetler, kurallar ve korkular altında ağza alınmış. Karşısındaki haklı çıkmak için, “Allah böyle emrediyor” diyerek onların ağızlarını kapayıp susturmuş. Çünkü işin içine bu kelime girdi mi, gel de itiraz et! Bu vasıtayla çok insanlar bilinçaltında Allah’ı hep sadece emir veren, yasaklar koyan, cezalandırıcı biri olarak görmüştür. Böyle bir Allah’ı artık kim sever! Ya da böyle bir Allah’a kim güven duyar? İnsanlık güveni gerçekten nerede arıyor ve o emniyeti nerede buluyor? Dinle falan alakası olmayanların birbirleriyle olan insan ilişkileri nasıl? Allah adına sevgiyi öğrenen insanlar, zarla zorla bu yazdığım örneklerdeki kadar işler çıkarabildiyse, öbürlerini siz düşünün.

Açıkça şunu söylemek istiyorum, Allah’tan başka hiçbir yerde mutlak bir güven bulunamaz, ancak O’nun yanına sığınan insan emniyettedir. Gerçek mutluluk ise başka hiçbir şeye değil, sadece buna bağlıdır. Çünkü her şeyin sahibi ve bizleri yaratan kendisi olduğundan ne ile mutlu olup ne ile mutsuz olacağımızı da en iyi bilen yine kendisidir. Bunu duyan insanlar, karşı gelmek amacıyla hemen, “aç kal da mutlu olur musun, görürüz” derler. Hâlbuki Allah sevgisiyle aç ya da muhtaç bir durumda kalmanın ne ilgisi vardır? Eğer ben: “Bana bir şeyler verirse Allah’ı severim, vermezse sevmem” diyebiliyorsam, bu zaten sevgi değildir. Ekmekle de kastedilen şey, insanların maddiyat uğrunda kendilerini nasıl sattıklarıdır. Böyle şeylerin eksikliğinden korkup, yaşantılarında daima güvensizlik duymuşlardır. Elde etmek istedikleri şeyler uğrundaki gayretleriyle ancak Allah’tan uzak yaşantıları olmuş. Bunları çok iyi bilen İsa Mesih, o zamanki halka ve bütün insanlığa şu sözleri söylüyor:

“Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada güve ve pas onları yiyip bitirir, hırsızlar da girip çalarlar. Bunun yerine kendinize gökte hazineler biriktirin. Orada ne güve ne pas onları yiyip bitirir ne de hırsızlar girip çalar. Hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacak.

“Bedenin ışığı gözdür. Gözünüz sağlamsa, tüm bedeniniz aydınlık olur. Gözünüz bozuksa, tüm bedeniniz karanlık olur. Buna göre, içinizdeki ‘ışık’ karanlıksa, o karanlık ne korkunçtur!

“Hiç kimse iki efendiye kulluk edemez. Ya birinden nefret edip öbürünü sever, ya da birine bağlanıp öbürünü hor görür. Siz hem Allaha hem de paraya kulluk edemezsiniz.

“Bu nedenle size şunu söylüyorum: ‘Ne yiyip ne içeceğiz?’ diye canınız için, ya da ‘Ne giyeceğiz?’ diye bedeniniz için kaygılanmayın. Can yiyecekten, beden de giyecekten daha önemli değil mi? Gökte uçan kuşlara bakın! Ne eker ne biçer ne de ambarlarda yiyecek biriktirirler. Göksel Babanız yine de onları doyurur. Siz onlardan çok daha değerli değil misiniz?

Hangi biriniz kaygılanmakla ömrünü bir anlık uzatabilir? Giyecek konusunda neden kaygılanıyorsunuz? Kır zambaklarının nasıl büyüdüğüne bakın! Ne çalışırlar ne de iplik eğirirler. Ama size şunu söyleyeyim, tüm görkemine rağmen Süleyman bile bunlardan biri gibi giyinmiş değildi. Bugün var olup yarın ocağa atılacak olan kır otunu böyle giydiren Allahın sizi de giydireceği çok daha kesin değil mi, ey imanı kıt olanlar?

“Öyleyse, ‘Ne yiyeceğiz?' ‘Ne içeceğiz?' ya da ‘Ne giyeceğiz?’ diyerek kaygılanmayın.

Uluslar hep bu şeylerin peşinden giderler. Oysa göksel Babanız tüm bunları gereksindiğinizi bilir. Siz önce O'nun egemenliğinin ve O'ndaki doğruluğun ardından gidin, o zaman size tüm bunlar da verilecektir.

O halde yarın için kaygılanmayın. Yarının kaygısı yarının olsun. Her günün derdi kendine yeter. Matta 6:19-34. Paralel ayetler Luka 12:22-31’de de yazıyor.

Allah’ın yeryüzüne gönderdiği, kendi adına konuşması için yetki verdiği bu kişi, yani İsa Mesih neyin peşinde gayretle koşmamız gerektiğini açıkça söylemiyor mu? Kendimize şunu soralım, “kim daha iyisini biliyor?” Kendini kandırmak isteyen kandırsın. Peşinden koştuğumuz kim ve ne ise, ancak ondan güven ve emniyet bekleyebiliriz. Mutluluğu ise, bütün bu zenginlerin kendileri de çocukları da bulamadıklarını söylüyorlar. Dinlerde, mezheplere ait insanlarda ise intihar rakamları diğer başka her kuruluşlardan çok daha yükseklerde. (Bu gerçek, Fransız devlet mahkemelerinde Yehova Şahitliğini din olarak ret edilmesinde en büyük faktör olarak gösterildi) Haydi geçici de olsa, sahte de olsa, güven ve rahat içinde olduğumuzu var sayalım; ya mutluluğu, gerçek ve ebedi mutluluğu bize kim verebilir? Kimin verebileceği konusunda Kuranın bir tercümesi bu konuda bir ipucu veriyor. Orada kısaca şöyle yazıyor:

O’dur Mutlu Arş’ın Tanrısı. Müminun, sure 23:116

Gerçi bu ‘mutlu’ kelimesi sadece Osman Nebioğlu tercümesinde geçse de Allah’ın mutlu biri olduğu ve bu duyguyu insana kendisinin verdiğini anlamamız zor olmuyor. Mezmurlarda yazan: “Kulağı yaratan işitmez mi? Gözü yapan görmez mi?” mantığıyla yola çıkarsak, «mutluluğu veren de mutluluk nedir bilmez mi?» dememiz çok yerindedir. İnsanın mutlu olmasını, sevinmesini isteyen Allah’tır. Musa kanunları diye bilinen yazılarda, Allah’ın tutmalarını istediği bir bayram hakkında açıkça yine şöyle yazar:

İlk gün meyve ağaçlarının güzel meyvelerini, hurma dallarını, sık yapraklı ağaç dallarını, vadi kavaklarını toplayıp Tanrınız RAB’bin önünde yedi gün şenlik yapacaksınız. Levililer 23:40

Bunun gibi Allah’ın emrettiği bayramlar vardı. Amaç o insanlara sevinç vermekti, kurallarla onları sıkmak, bunalıma sokmak değil.

Hikmetin, adaletin, kudretin, sevginin olduğu gibi mutluluğun da kaynağı Allah’ın kendisidir. Eğer bu kaynakta mutluluğu ararsak, bulacağımıza muhakkak inanıyorum. Dinlerden, organizasyonlardan, mezheplerden uzak durmamız, gerçek Allah’a yaklaşmakta bize çok büyük kolaylıklar sağlayacaktır. Çünkü bu kuruluşlar bütün mutluluğunuzu varsa da elinizden alırlar. Sonra da sahip olduğumuz veya olacağımız mutsuzluğu lütfen Allah’a mal etmeyelim.

Aranızdaki kavga ve çekişmelerin kaynağı nedir? Bedenlerinizin üyelerinde savaşan tutkularınız değil mi? Bir şey arzu ediyorsunuz, ama elde edemeyince adam öldürüyorsunuz. Kıskanıyorsunuz, ama isteğinize erişemeyince çekişiyor ve kavga ediyorsunuz. Elde edemiyorsunuz, çünkü Tanrı'dan dilemiyorsunuz. Dilediğiniz zaman da dileğinize kavuşamıyorsunuz. Çünkü kötü amaçla, tutkularınız uğrunda kullanmak için diliyorsunuz.

Siz ey vefasızlar, dünya ile dostluğun Tanrı'ya düşmanlık olduğunu bilmiyor musunuz? Dünya ile dost olmak isteyen, kendini Tanrı'ya düşman eder. Yakup 4:1-4

Allah: “Sevgili oğlum” diye adlandırdığı kişinin ahırda doğmasını sağlıyor. Onu ineklerin, eşeklerin yemliği içinde yatırıyor. İncil’de geçen ve bütün insanlığın günahı için kurban ya da fidye olarak canını veren İsa Mesih böyle doğdu. (Luka 2’inci bölüm; Markos 1:11; Matta 3:17) Altınlar, gümüşler, yakutlar ve bütün yeryüzü Allah’ın olduğuna göre, O’na güvenenler neden bu şeylerin yokluğunu çekmediler? Cevap sorunun içinde, çünkü O’na güvendiler. Altın, servet, mal güven sağlayamaz, onlar cansız şeylerdir, mutluluk da getirmez. Hem herkes bu şeylerin arkasında koşuyor diye, bu ille de o şeylerin güven sağlayıp mutluluk getireceğini ispatlamaz ki. İnsanlık hep liderlerin peşinde koşmuş, ne istediklerini bilmeden, onlar istiyor diye ölüme gitmişler. Coşkuyla onları yüceltip, yerlere kadar önlerinde eğilmişler. Bunu gören herkes aynı şeyi yapmış. O kendi gibi olan insanı ilahlaştırmış. Cansız kâğıt parayı, altını, malı, serveti putlaştırmış. İnsanlığın zihni ancak eğlence dedikleri düğünlerle, danslarla, partilerle, dedikoduyla, kıskançlıkla, çekememezlikle dolmuş. Birbirlerine sevgiyle değil, ikiyüzlülükle, düşmanlıkla yanaşmışlar. Binlerce senedir bunların arkasında koşan bu insanlık sonra ne olmuş? Kendiniz cevap verin. O şeylerin ardında gitmek için hâlâ inatla oralarda mutluluk ve güven arayacağını uman; en azından Allah’tan bir şey ummasın. Allah’ı neyin yerine koyuyorsak, o şeyi putlaştırıyoruz demektir. Bu para olabilir, insan olabilir, zevklerimiz ve biraz önce değindiğim gibi her şey olabilir. Tekrar söylüyorum, Allah’tan beklenecek şeyleri kimden ve nereden umarsak, Allah’a değil putlara tapıyoruz demektir. İlle de put denilen şeyin, eskiden olan şekiller, tahta totemler, büyük anıtlar gibi olması gerekmez. «En üst seviyede tutup, değer verdiğimiz şey ne ise, o bizim için Allah demektir». En değer verdiğimiz şey ya da şeyler ne ise, onu yüreğimizde ve zihnimizde taşırız. Bununla tüm hayatımız onu ya da onları elde etmek için geçecektir. Kişi o şeyin asıl değerini, beklentilerinden ne kadar aşağıda ve değersiz olduğunu, ancak sahip olduktan sonra anlar. Bu konuda fazla şişkin sözler söylemek istemiyorum. Bahsettiğim şeyler zaten herkesin bildiği, fakat gerektiği gibi davranmadığı şeyler. Ancak kendimizi kandırmayalım. Allah’ı seviyorum diyor isek, resul Yuhanna’nın şu sözlerini düşünelim:

Çünkü Allah sevgisi şudur ki O’nun emirlerini tutalım; ve O’nun emirleri ağır değildirler. Çünkü Allah’tan doğmuş olan herkes dünyayı yener; ve dünyayı yenmiş olan zafer budur, yani imanımızdır. İsa’nın Allah’ın oğlu (Müslümanların ve Hıristiyanların anladığı bir şekilde değil) olduğuna iman edenden başka, dünyayı yenen kimdir? 1.Yuhanna 5:3-5

Bu ayetleri özellikle yazıyorum. Şimdiye kadar Müslüman âlemi, «Allah’ın oğlu» kelimesini Hıristiyan âleminin inandığı şekilde anladı. O yüzden bu söze tahammül bile edemiyorlar. Fakat onlar Tanrı’nın sözlerini bizzat kendileri okumayıp, okunulmasına da teşvik etmedikleri gibi, İncil ve tümüyle Mukaddes Kitap sanki Hıristiyan âleminin tekelinde olan bir şeymiş gibi kabul edildi. Gâvura kızıp oruç bozmak bu demektir. Allah’ın sözünü kim tekeline alabilir? Onlar da Hıristiyan âlemine bakıp, zaten işleriyle uzak oldukları Allah’tan bir o kadar daha uzaklaştılar.

Dünyayı yenmek istiyorsak, eski kişiliğimizde ve bu dünyanın bize vermek istediği benlikte ölüp; Allah’a göre yaratılmış olan yeni kişilikte doğarsak, ayette dediği gibi, o zaman da bu dünyayı yeneriz. Yani eski kişiliği üzerimizden atıp, yeni bir şahsiyet giymek için uğraşmalıyız. Bu ise sadece bizim elimizde olan bir şeydir. (Yuhanna 3:1-21 ve Efesoslular yeni Türkçesi Efesliler 4:17-31)

Bu dünyanın serveti için, Allah’tan uzak her türlü çabayı gösterip de başarılı olanlar, aldanıp da kendilerini tebrik etmesinler. Bakın Kuran bu konuda ne diyor:

Kim bu dünyayı dilerse, Biz istediklerimize dilediğimizi çarçabuk veririz; sonra ona cehennemi durak kılarız; o da oraya kınanmış ve kovulmuş olarak girer. Kim de Ahireti (ebedi hayat ve cenneti) diler ve ona ermek için yapılması gerektiği şekilde çalışır ve inanırsa, bunlar da mükâfatlarını görürler. İsra, sure 17:18-19

Tüm bu konu altında bahsettiğim şeyler, muhakkak çoklarının canını sıkacak, bilinen eski vaazlar türünden. Gerçekten de konumun başlığında belirttiğim gibi, insanlar güven ve mutluluğu tam tersine, güvensizlik ve mutsuzluk getirecek yerlerde aradılar ve hâlâ da oralarda arıyorlar. En canlı örnekler bizlerin beklentilerinde, ideallerinde, sahip olmak istediğimiz şeylerde. O değerleri şimdiye kadar bize dünyamızın gidişi vermeye çalıştı. Dünyamızın da hali ortada! Ben bu yazıyla daldan dala konarak, birçok örneklerle, bildiğiniz şeyleri tekrar hatırlatmaya çalıştım.

Şöyle ki, “Yaşamdan zevk almak ve iyi günler görmek isteyen, dilini kötülükten, dudaklarını hileli sözlerden uzak tutsun. Kötülükten sakınsın ve iyilik etsin. Esenliği arayıp onun ardınca gitsin. Çünkü Rabbin gözleri doğru kişilerin üzerindedir. Kulakları onların yalvarışını işitir. Ama Rab kötülük yapanlara karşı durur.” 1.Petrus 3:10-12